Supreme Court upheld disciplinary censure for judge who failed to allow parties to speak before ruling.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court upheld the disciplinary censure against a judge who failed to allow parties to speak before issuing a ruling. The judge argued that the parties generated the proceedings' course and did not use their rights, but the court found no merit in this defense. The court ruled that the judge violated procedural law by not granting parties the opportunity to make oral submissions, justifying the disciplinary penalty.
Legislator headnote
AI generatedArt. 116 k.p.k.; Art. 107 § 1 u.s.p.; Art. 109 § 1 pkt 1 u.s.p.: A judge who fails to grant parties the opportunity to make oral submissions before issuing a ruling commits a clear and flagrant violation of procedural law, warranting disciplinary censure.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
WYROK Z DNIA 14 KWIETNIA 2011 R.
SNO 13/11
Przewodniczący: sędzia SN Roman Sądej.
Sędziowie SN: Henryk Gradzik (sprawozdawca), Teresa FlemmingKulesza.
S ą d N a j w y ż s z y – S ą d D y s c y p l i n a r n y na rozprawie z udziałem
sędziego Sądu Okręgowego – Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu
Okręgowego oraz protokolanta po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2011 r. sprawy
sędziego Sądu Rejonowego w związku z odwołaniem obwinionej od wyroku Sądu
Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt ASD (…)
u t r z y m a ł w m o c y zaskarżony w y r o k ,
a kosztami postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt ASD (…), Sąd Apelacyjny – Sąd
Dyscyplinarny uznał obwinioną, sędziego Sądu Okręgowego w Sądzie Rejonowym za
winną tego, że w dniu 27 stycznia 2010 r. w Sądzie Rejonowym, będąc sędzią
referentem w czasie posiedzenia w sprawie VII Kp 16/10, w sposób oczywisty i rażący
obraziła przepis prawa procesowego, a mianowicie art. 116 k.p.k. w ten sposób, że
przed ogłoszeniem postanowienia w wyżej wymienionej sprawie nie udzieliła głosu
obecnym na posiedzeniu stronom – tj. przewinienia służbowego z art. 107 § 1 ustawy
z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych i za to, na podstawie
art. 109 § 1 pkt 1 tej ustawy wymierzył jej karę dyscyplinarną upomnienia.
W odwołaniu zaskarżającym wyrok w całości, obwiniona sędzia nie
sprecyzowała zarzutów. W uzasadnieniu zawarła wywód, którym zmierzała do
wykazania, że nie dopuściła się ani rażącej, ani oczywistej obrazy art. 116 k.p.k. przy
rozpoznawaniu na posiedzeniu przedmiotowej sprawy. Stwierdziła w konkluzji, że
„sama strona, w osobie jej pełnomocnika, wygenerowała określony przebieg
posiedzenia, a w odpowiednim momencie nie skorzystała z przysługujących jej
uprawnień”. Skarżąca wniosła o zmianę wyroku i uniewinnienie od zarzuconego jej
przewinienia.
Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył:
Odwołanie obwinionej jest bezzasadne w stopniu oczywistym, gdyż żaden z
zawartych w nim argumentów nie podważył skutecznie ustaleń i ocen Sądu
Dyscyplinarnego pierwszej instancji. Przebieg posiedzenia w sprawie sygn. VII Kp
16/10 został odtworzony na podstawie zapisów w protokole, zeznań świadków i
wyjaśnień samej obwinionej. Nie ma w tym względzie istotnych kontrowersji.
Ustalenie w skarżonym wyroku wskazujące na to, że obwiniona sędzia nie udzieliła
głosu obecnym na posiedzeniu stronom jawi się w świetle tych dowodów jako
prawidłowe i wręcz oczywiste. Żadna ze stron nie przedstawiła swojego stanowiska,
gdyż po zreferowaniu stanu sprawy sędzia przystąpiła do ogłoszenia postanowienia
kończącego postępowanie odwoławcze, a tym samym prawomocnego. Twierdzenie
zamieszczone w odwołaniu, jakoby miała ona prawo „uznać posiedzenie za
zakończone”, gdy po zreferowaniu sprawy i geście głową „odnośnie chęci zabrania
głosu” obrońca podejrzanego nie zareagował, jest zupełnie nieprzekonujące.
W zaistniałej sytuacji procesowej należało przecież expressis verbis udzielić
głosu obecnym stronom, w pierwszej kolejności obrońcy podejrzanego jako autorowi
środka odwoławczego, następnie prokuratorowi i wreszcie samemu podejrzanemu. W
tych tylko warunkach strony miałyby sposobność realizować swoje uprawnienie w
toku czynności procesowych przeprowadzanych na posiedzeniu sądu, określone w art.
116 k.p.k. Przepis ten gwarantuje stronom prawo do składania ustnie wniosków i
oświadczeń na posiedzeniu sądu, w którym biorą udział. Niewłaściwym sposobem
prowadzenia posiedzenia obwiniona sędzia uniemożliwiła stronom korzystanie z tego
uprawnienia.
Trafnie więc Sąd pierwszej instancji przyjął, że doszło z winy tego sędziego do
oczywistej ale i rażącej obrazy wymienionego przepisu. Sąd podjął bowiem
postanowienie co do rozstrzygnięcia zażalenia bez wysłuchania stron, mimo że miały
one prawo przedstawić swoje stanowisko. Uchybienie to trafnie zakwalifikowano w
skarżonym wyroku jako przewinienie służbowe w rozumieniu art. 107 § 1 u.s.p.
Wymierzona kara jest najłagodniejszą z katalogu kar dyscyplinarnych określonych w
art. 109 § 1 u.s.p. i jako taka nie mogła być uznana za niewspółmierną.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny utrzymał w
mocy zaskarżony wyrok.