Supreme Court transfers appeal to another court due to real conflict of interest between prosecutors and judges.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court granted the request to transfer the appeal regarding the dismissal of the investigation to a different court. The lower court found that the intense professional relationships between the prosecutors and judges in the original court created a real, not hypothetical, risk of bias. Consequently, the court ruled that the mere existence of such relationships is insufficient; the specific circumstances must demonstrate a genuine threat to judicial impartiality, which was confirmed here.
Legislator headnote
AI generatedArt. 37 § 1 k.p.k.; While professional relationships between prosecutors and judges do not automatically preclude jurisdiction, a transfer is required when specific circumstances demonstrate a real and concrete threat to the objectivity of the proceedings.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
IV KO 98/25 POSTANOWIENIE Dnia 3 lipca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie M.J. w związku z zażaleniem wyżej wymienionej na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Pszczynie z dnia 30 kwietnia 2025 r., sygn. akt […], o umorzeniu śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 lipca 2025 r. wniosku Sądu Rejonowego Katowice – Wschód w Katowicach zawartego w postanowieniu z dnia 10 czerwca 2025 r., sygn. akt IV Kp 276/25, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gliwicach.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2025 r., sygn. akt IV Kp 276/25, Sąd Rejonowy Katowice – Wschód w Katowicach wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie, w oparciu o przepis art. 37 § 1 k.p.k., do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zażalenia M.J. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Przysusze z dnia 30 kwietnia 2025 r., sygn. akt […], o umorzeniu śledztwa o czyn z art. 231 § 1 k.k., którego mieli się dopuścić, według zawiadamiającej, prokuratorzy Prokuratury Rejonowej Katowice – Południe w Katowicach.
Uzasadniając inicjatywę sąd meriti wskazał, że z uwagi na wieloletnie i intensywne relacje zawodowe wskazanych prokuratorów z sędziami orzekającymi w Sądzie Rejonowym Katowice – Wschód w Katowicach w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez ten Sąd. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek o przekazanie zażalenia M.J. na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu należało uwzględnić.Podzielić należy pogląd wyrażany tak w orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie, że w sytuacji, gdy uczestnikami postępowania są osoby wykonujące zawód prokuratora, adwokata, radcy prawnego czy komornika tego rodzaju układ procesowy nie uzasadnia jeszcze możliwości skorzystania z instytucji uregulowanej w art. 37 § 1 k.p.k.
W takim wypadku konieczne jest jeszcze wykazanie, że in concreto, z uwagi na istniejące relacje i intensywność kontaktów na gruncie zawodowym lub towarzyskim z sędziami sądu właściwego miejscowo, zachodzi uzasadniona obawa co do ich bezstronności (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2024 r., III KO 132/24; tak też D. Świecki [w:] D. Świecki [red.], Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Warszawa 2017, Tom I, s. 231-232 i powołane tam judykaty).W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy Katowice – Wschód w Katowicach wymóg wykazania takich konkretnych okoliczności zrealizował zauważając codzienną współpracę z objętymi zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa prokuratorami zarówno w rozprawach, jak i wszelkich posiedzeniach o różnym przedmiocie.
Niebagatelne znaczenie ma też wspólny udział w zdarzających się naradach.Splot wskazanych wyżej okoliczności może zarówno w odczuciu samej skarżącej, jak i w odczuciu społecznym, rodzić wątpliwości co do zachowania przez sąd właściwy miejscowo bezstronności i obiektywizmu. Takie zagrożenie jest w tej sprawie nie tylko hipotetyczne, ale bez wątpienia realne zważywszy na przebieg dotychczasowych postępowań przygotowawczych z udziałem M.J. Konieczne jest w związku z tym wyeliminowanie podejrzeń, że wydając rozstrzygnięcie co do zażalenia sąd kierował się innymi względami niż wyłącznie merytoryczne.Przekazując sprawę do Sądu Rejonowego w Gliwicach kierowano się względami ekonomiki uwzględniając jego relatywnie bliską odległość od siedziby sądu występującego z inicjatywą, a jednocześnie położonego w obszarze właściwości innego Sądu Okręgowego. [WB][a.ł]