Supreme Court dismisses ex officio retrial request claiming judge appointment violated impartiality standards.
Poland (PL)
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court issued a ruling dismissing the defendant's request to initiate a retrial ex officio. The defendant argued that the appellate court was improperly staffed because a judge was appointed by the newly reformed Supreme Council of Justice, claiming this violated constitutional impartiality standards. The court held that institutional flaws in the appointment procedure alone do not constitute grounds for retrial; instead, the specific judge must be shown to lack impartiality in the concrete circumstances.
Legislator headnote
AI generatedArt. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.; Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP; Art. 47 KPP UE; Art. 6 KPH; A ruling that an institutional defect in the appointment of judges by the reformed Supreme Council of Justice does not automatically establish a ground for ex officio retrial unless the specific judge fails to guarantee a minimum standard of impartiality and independence.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
IV KO 50/25 ZARZĄDZENIE Dnia 24 kwietnia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie A. G. skazanego z art. 286 § 1 k.k. i inne w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 kwietnia 2025 r., w przedmiocie sygnalizacji skazanego o potrzebie wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 lipca 2022 r., II AKa 151/22 zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 8 lutego 2022 r., IV K 179/20 zarządzam: nie stwierdzam podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania w sprawie (art. 542 § 3 k.p.k.).
UZASADNIENIE
Skazany A. G. pismem z dnia 2 kwietnia 2025 r. wniósł o zbadanie przez Sąd Najwyższy, czy podczas rozpoznawania opisanej wyżej sprawy przed Sądem Apelacyjnym doszło do zaistnienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej wskazanej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a w konsekwencji zwrócił się o rozważenie wznowienia z urzędu postępowania w tej sprawie.W uzasadnieniu wniosku wniesionego wtrybie art. 9 § 2 k.p.k. wskazano, że Sąd rozpoznający sprawę w instancji odwoławczej był nienależycie obsadzony, gdyż w jego składzie zasiadała osoba, która otrzymała nominację sędziowską na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz.
U. z 2018 r. poz. 3).Okoliczność przedstawiona we wniosku sygnalizacyjnym nie jest wystarczająca do wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego. Jak wynika z pkt 2 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 "nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (...) zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2018 r. poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41).Podkreślić zatem należy, że odmiennie należy postrzegać sytuację należytej obsady sądu w zależności od tego, czy sąd ten jest Sądem Najwyższym czy sądem powszechnym.
Oceniajac przebieg kariery zawodowej sędziego W.P. (dane są dostępne w domenie publicznej), który był członkiem składu sądzącego w II instancji, nie można dostrzec takich okoliczności, które rzutowałyby negatywnie na ocenę jego bezstronności. Wnioskodawca w swym wniosku również tego nie czyni. Jest on Sędzią o stosunkowo długim stażu zawodowym. Orzekanie w ramach delegacji w Sądzie Apelacyjnym w Katowicach rozpoczął w czerwcu 2018 r. Trudno też dostrzec, aby jego kariera zawodowa uległa gwałtownemu przyspieszeniu po "zmianach w sądownictwie", które nastąpiły po 2015 r. - co mogłoby wskazywać na wątpliwości co do jego bezstronności czy powiązania z władzą wykonawczą.
Dla udowodnienia zaistnienia nienależytej obsady sądu nie wystarczy wskazać jedynie na instytucjonalną nieprawidłowość powołania sędziów na podstawie procedury konkursowej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ustanowionym ustawą z 2017 r. Konieczne - niezbędne jest natomiast ustalenie in concreto, że sędzia nie gwarantuje chociażby minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2022 r., III KO 62/22).W tej sytuacji nie można przyjąć, aby mogło dojść do ziszczenia się wskazanej przesłanki określonej w przepisie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
W zaistniały układzie procesowym za celowe uznano wydanie niezaskarżalnego zarządzenia o braku podstaw do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu (por. zarzadzenie sędziego SN z dnia 27 kwietnia 2023 r., II KO 33/23). [J.J.][a.ł]