Legislator Case Law & Legislation
IV KO 2/26 AI generated

Supreme Court excludes judge appointed by controversial KRS due to impartiality doubts under Polish Criminal Procedure Code.

Case Number IV KO 2/26
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court granted the defendant's request to exclude a judge from the case, ruling that the judge's appointment by the controversial KRS raised valid impartiality concerns. The defendant argued that the judge's involvement violated his right to a fair trial due to the questionable legal status of the KRS and potential bias. The court held that the judge's professional status created a conflict of interest similar to 'iudex in causa sua,' necessitating the judge's removal to ensure a truly independent tribunal.

Legislator headnote

AI generated

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1, 4 k.p.k.: A judge appointed by a body whose independence is legally contested may be excluded if their participation creates a reasonable doubt regarding impartiality due to a conflict between their professional status and the case.

Keywords

AI generated
impartiality of judge KRS appointment controversy conflict of interest iudex in causa sua fair trial rights judicial independence exclusion of judge

Cited Legislation

AI generated
art. 41 § 1 k.p.k.
o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie, na postawie art. 41 § 1 k.p.k. i art.
art. 42 § 1 i 4 k.p.k.
i art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego S.S.
art. 41 § 1 k.p.k
o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie, na postawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
skutkowałoby zaistnieniem uchybienia wymienionego w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
art. 540 § 3 k.p.k
Według skazanego to powoduje, że „zachodzi podstawa do wznowienie postępowania zgodnie z art. 540 § 3 k.p.k., art.
art. 401 k.p.c
540 § 3 k.p.k., art. 401 k.p.c.
art. 42 § 1 k.p.k
41 § 1 i art. 42 § 1 k.p.k., złożył wniosek o wyłączenie tego sędziego od udziału w sprawie i „przekazanie sprawy sędziemu legalnie powołanemu na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego”.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

IV KO 2/26 POSTANOWIENIE Dnia 10 czerwca 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 czerwca 2026 r. wniosku skazanego R.K. o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie, na postawie art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego S.S. od udziału w sprawie o sygn. akt II KO 2/26.

UZASADNIENIE

Pismem datowanym 19 grudnia 2025 r. skazany R.K. zwrócił się do Sądu Apelacyjnego w Katowicach o „wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 28.02.2022 r., sygn. akt II AKa 488/22, uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego II Wydział Karny w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd należycie obsadzony”. Jednocześnie wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku i ustanowienie pełnomocnika z urzędu do prowadzenia sprawy. Konieczności wznowienia postępowania skazany upatrywał w zaistnieniu bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającej na nienależytej obsadzie orzekającego w jego sprawie Sądu Apelacyjnego w Katowicach, bowiem członkowie składu orzekającego zostali powołani na urząd sędziego „z udziałem tzw. nowej Krajowej Rady Sądownictwa (KRS), której niezależność i legalność została zakwestionowana przez orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka”.

Według skazanego to powoduje, że „zachodzi podstawa do wznowienie postępowania zgodnie z art. 540 § 3 k.p.k., art. 401 k.p.c. w zw. z art. 379 pkt 4”. Dodatkowo R. K. twierdził, że cyt. „w toku postępowania zostałem pozbawiony możliwości obrony moich praw”. Pismo skazanego zostało przesłane do Sądu Najwyższego, gdzie sprawę zarejestrowano pod sygnaturą IV KO 2/26 i przydzielono sędziemu SN S.S. Zawiadomiony o tym R.K., powołując art. 41 § 1 i art. 42 § 1 k.p.k., złożył wniosek o wyłączenie tego sędziego od udziału w sprawie i „przekazanie sprawy sędziemu legalnie powołanemu na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego”.

Motywował to istnieniem okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego S.S., w szczególności faktem, że wymieniony sędzia do pełnienia urzędu został powołany w wadliwej procedurze, wobec czego jego udział w przedmiotowej sprawie „narusza prawa strony do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd”. Skazany zwrócił też uwagę, że orzekanie w sprawie sędziego S.S. skutkowałoby zaistnieniem uchybienia wymienionego w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek zasługuje na uwzględnienie.

Jest faktem, że sędzia S.S. do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). Powodem, dla którego skazany R.K. ubiega się o wznowienie postępowania w swojej sprawie, jest orzekanie w tej sprawie sędziów powołanych do pełnienia urzędu również na wniosek tak samo ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa.

W tym stanie rzeczy nie można zbagatelizować obawy skazanego, że jego sprawa w Sądzie Najwyższym nie byłaby rozpoznana w sposób całkowicie bezstronny, gdyby wziął w niej udział sędzia S.S. Nasuwa się bowiem przypuszczenie, że oceniając zasadność wystąpienia skazanego, sędzia ten nie byłby w stanie zachować obiektywizmu, jako że miałby w polu widzenia również własny status zawodowy (sytuacja bardzo zbliżona do ujętej słowami iudex in causa sua), który podałby w wątpliwość, gdyby podzielił argumentację skazanego.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie. [WB][r.g.] ‎