Supreme Court dismisses request to exclude male judge due to gender-based bias claims lacking objective grounds.
Poland (PL)
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court rejected a request by the applicant to exclude a male judge from her criminal case. The applicant argued that male judges unfairly attacked her personal rights without adhering to facts, but the court found these arguments vague and subjective. The court ruled that such general complaints do not meet the legal standard for proving an objective doubt about judicial impartiality.
Legislator headnote
AI generatedArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1, 4 k.p.k.: A request to exclude a judge is inadmissible if the alleged circumstances do not objectively raise a serious doubt regarding the judge's impartiality, as subjective feelings or general gender-based complaints are insufficient.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
IV KO 192/25 POSTANOWIENIE Dnia 1 kwietnia 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie z wniosku B.O. o wznowienie postępowania po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 1 kwietnia 2026 r., wniosku B.O. o wyłączenie SSN T.A. od rozpoznania sprawy o sygn. akt IV KO 192/25 na podstawie art. 42 § 1 i 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł : wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
W piśmie datowanym na dzień 15 grudnia 2025 r. (k. 18-21 akt SN) B.O. zawarła wniosek o wyłączenie SSN T.A. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt IV KO 192/25, podnosząc, że „osądzali mnie i lincowanie zwyrodnialcy płci męskiej bezkrytycznie zamiast trzymać się faktów atakując skrajnie moje dobra osobiste, ze względów obyczajowych Potwierdzam wniosek o wyłączenie SSM T.a.” (pisownia oryginalna – uwaga SN). Wniosek ten został podtrzymany przez B.O. w kolejnych pismach kierowanych do Sądu Najwyższego w niniejszej sprawie, w których wnioskodawczyni w sposób ogólnikowy kontestowała prawidłowość orzekania przez „sędziów płci męskiej”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Argumenty podniesione przez B.O. nie wskazują na to, aby w sprawie zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 41 § 1 k.p.k. Tym samym wniosek o wyłączenie SSN T.A. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt IV KO 192/25 nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. „[s]ędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie”. Z treści tego przepisu jasno wynika, że wątpliwość co do bezstronności sędziego powinna być „uzasadniona”, co wskazuje, że w kontekście tego unormowania relewantna będzie nie jakakolwiek, lecz wyłącznie poważna wątpliwość, a nadto istniejąca obiektywnie, a nie tylko w subiektywnym przeświadczeniu strony, którą na podstawie zaistnienia określonej okoliczności mogłaby powziąć każda inna, rozsądnie oceniająca i nieuprzedzona osoba.
Nie stanowi więc przyczyny wyłączenia sędziego sama tylko podejrzliwość strony ani utrata wiary w bezstronność sędziego wynikająca z jej subiektywnego odczucia (zob. D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025, art. 41; wraz z przywołaną tam literaturą i orzecznictwem). Nie powinno też ulegać wątpliwości, iż oceny zaistnienia przesłanek wskazanych w ww. przepisie należy dokonywać każdorazowo w kontekście uwarunkowań konkretnego przypadku.
Tymczasem przedstawione przez wnioskodawczynię B.O. ogólnikowe zastrzeżenia, odnoszące się w istocie do płci sędziego referenta bądź okoliczności niezwiązanych bezpośrednio z jego osobą, obiektywnie nie rodzą jakichkolwiek wątpliwości co do bezstronności SSN T.A. w rozpoznaniu niniejszej sprawy. Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [WB][a.ł]