Legislator Case Law & Legislation
IV KO 154/24 AI generated

Supreme Court dismisses prosecution appeal on judge appointment grounds due to lack of independence violation evidence.

Case Number IV KO 154/24
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court of Poland dismissed the defense's request to reopen the criminal proceedings regarding a flawed appellate court composition. The defense argued that a judge was improperly appointed by the Judicial Council, violating independence standards, but the court found no specific circumstances linking the judge to executive power. Consequently, the court determined the statutory requirements for an automatic reopening were not met.

Legislator headnote

AI generated

Art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k.; Art. 542 § 3 k.p.k.: A defect in the composition of the court under Art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. requires specific circumstances demonstrating a close link between the judge and executive authorities that compromises judicial independence and impartialness.

Keywords

AI generated
criminal procedure reopening proceedings judicial independence court composition Judicial Council impartiality standard automatic reopening

Cited Legislation

AI generated
Art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k.
Zgodnie z tezą tej uchwały: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Art. 540 § 1 k.p.k.
3; dalej: ustawa nowelizująca KRS).Zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k. możliwe jest wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem z powodu wskazanych tam przesłanek.
Art. 542 § 3 k.p.k.
stwierdzam brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.);
Art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.
Art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej
1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art.
Art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”.
art. 542 § 3 k.p.k
stwierdzam brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.);
art. 540 § 1 k.p.k
3; dalej: ustawa nowelizująca KRS).Zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
Zgodnie z tezą tej uchwały: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
art. 45 ust. 1 Konstytucji
o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.

Cited Case Law

AI generated
Uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020
Zasadnicze znaczenie w tej sprawie ma uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z.
Uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22
uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, OSNK 2022, z.
Wyrok ETPCz z dnia 22 lipca 2021 r., Reczkowicz przeciwko Polsce
Wyrok ETPCz z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce
Wyrok ETPCz z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce
Wyrok pilotażowy z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce
przeciwko Polsce, skarga nr 1469/20; wyrok pilotażowy z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21).
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2025 r., IV KK 396/23
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2025 r., IV KK 470/24
IV KK 396/23
Supreme Court dismisses judge's participation due to unconstitutional appointment procedure violating independence requirements.
IV KK 470/24
Supreme Court quashes appeal verdict for retrial due to procedural error in sentencing calculation.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

IV KO 154/24 ZARZĄDZENIE Dnia 12 czerwca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek po zapoznaniu się z pismem obrońcy skazanego M. T. oznaczonym jako wniosek o wznowienie postępowania, sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 31 maja 2022 r., II AKa 11/22, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 18 listopada 2020 r., III K 99/19, 1. stwierdzam brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.);

2. zarządzam poinformowanie skazanego i jego obrońcy o treści punktu 1 zarządzenia wraz z pouczeniem, że nie przysługuje na nie żaden środek zaskarżenia;

3. zarządzam zakreślenie sprawy jako „załatwiona w inny sposób”.

UZASADNIENIE

Obrońca skazanego M. T. w piśmie z dnia 19 grudnia 2024 r. oznaczonym jako wniosek o wznowienie postępowania, sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 31 maja 2022 r., II AKa 11/22, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 18 listopada 2020 r., III K 99/19, wskazał na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. związanej z wadliwie ukształtowanym składem Sądu odwoławczego.

Według obrońcy w sprawie zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza polegająca na udziale w wydaniu orzeczenia sędziego X. Y., powołanego do pełnienia urzędu na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3; dalej: ustawa nowelizująca KRS).Zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k. możliwe jest wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem z powodu wskazanych tam przesłanek.

Z urzędu wznowienie takiego postępowania sądowego możliwe jest także w razie ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 542 § 3 k.p.k.) i do jednej z nich właśnie odnosi się sygnalizacja obrońcy. Zasadnicze znaczenie w tej sprawie ma uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7). Zgodnie z tezą tej uchwały: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”.

Oznacza to konieczność wykazania istnienia „okoliczności” wskazujących na szczególnie bliski związek konkretnego sędziego z organami władzy wykonawczej, prowadzący do wniosku, że sąd z udziałem takiego sędziego nie spełnia wymaganych standardów bezstronności i niezależności (w ten sposób także m.in. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, OSNK 2022, z. 6, poz. 22; a w kontekście standardu międzynarodowego wyroki ETPCz: z dnia 22 lipca 2021 r., Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga 43447/19; z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skargi nr 49868/19 i 57511/19; z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce, skarga nr 1469/20; wyrok pilotażowy z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21).

W tej sprawie autor sygnalizacji odwołał się wyłącznie do faktu powołania ww. sędziego na wniosek KRS ukształtowanej w trybie przepisów ustawy nowelizującej, negatywnej opinii Kolegium Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, uzyskanej w toku postępowania konkursowego oraz pełnienia funkcji Wiceprezesa Sądu Apelacyjnego w Białymstoku. Sąd Najwyższy kilkukrotnie już badał czy sąd orzekający z udziałem SSA X. Y. jest sądem należycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., przeprowadzając przy tym „test niezależności i bezstronności” tego Sędziego także przy uwzględnieniu okoliczności wskazanych w sygnalizacji obrońcy.

Tego typu uchybienie nie zostało stwierdzone, a przeprowadzony test dał wynik pozytywny dla tego Sędziego (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 30 stycznia 2025 r., IV KK 396/23; z dnia 25 lutego 2025 r., IV KK 470/24; postanowienia Sądu Najwyższego: 25 maja 2023 r., IV KK 134/23; z dnia 11 grudnia 2024 r., IV KK 521/23; z dnia 26 marca 2025 r., IV KK 58/25). W tych okolicznościach stwierdzić należało, że przedstawiona sygnalizacja nie wykazała podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu, w trybie art. 542 § 3 k.p.k., wskazanego przez obrońcę postępowania.

Biorąc powyższe pod uwagę, zarządzono jak na wstępie. [PŁ][r.g.]‎