Supreme Court dismisses stay of execution request pending retrial due to lack of special circumstances. The court ruled that mere filing of a retrial request does not justify suspending sentence execution. Special circumstances must be proven independently to prevent irreversible harm. The decision emphasizes the exceptional nature of stay provisions under Polish Criminal Procedure Code. The court noted the retrial request relies on new polygraph evidence. Execution remains pending until the retrial is substantively decided. The ruling clarifies procedural timing regarding cassation and retrial proceedings. Parties must demonstrate specific risks beyond ordinary imprisonment hardships. The court refused to pre-judge the retrial's merit at this stage. This case establishes strict criteria for suspending sentence execution in retrial contexts.

IV KO 10/24 POSTANOWIENIE Dnia 9 lipca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2024 r. na posiedzeniu bez udziału stron w sprawie T. E. i T. D. wniosku obrońcy skazanych o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 29 maja 2023 r., sygn. akt II AKa 79/21, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 19 marca 2020 r., sygn. akt V K 271/17 - zawartego we wniosku o wznowienie w/w postępowania, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić.

UZASADNIENIE

We wniosku o wznowienie postępowania obrońca zawarł również wniosek o wstrzymanie na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. wykonania kary orzeczonej zaskarżonym wyrokiem, gdyż - jak to zostało ujęte - „natychmiastowe wykonanie orzeczenia mogłoby spowodować nieproporcjonalnie dotkliwe skutki dla skazanych, zaś biorąc pod uwagę nowy dowód, który ujawnił się w przedmiotowej sprawie, prawdopodobnym jest, iż skazani przebywaliby w izolacji mimo istnienia dowodów wykluczających ich winę w zakresie przypisanych im czynów”.

Jednocześnie obrońca wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci wyniku z badań poligraficznych Instytutu Badań Wariograficznych z dnia 4 grudnia 2023 r. oraz o przesłuchanie w charakterze biegłego autorki wskazanego badania poligraficznego A. W. -K. Sąd Najwyższy stwierdza, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia zawartego we wniosku o wznowienie postępowania (art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k.), wchodzi w grę jedynie wyjątkowo.

Jest to dopuszczalne wyłącznie w razie zaistnienia szczególnych okoliczności, wskazujących na widoczną zasadność samego wniosku o wznowienie postępowania, w związku z tym wysokie prawdopodobieństwo jego uwzględnienia, a przez to nieodwracalność skutków kary w razie jej wykonania. Nie ulega wątpliwości, że to wnioskujący powinien odrębnie, w powiązaniu z przedstawionymi powodami wznowienia postępowania, wykazać szczególnymi okolicznościami, wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia wniosku o wznowienia postępowania, a tym samym i nieodwracalnych skutków wykonania już prawomocnie orzeczonej kary, przy czym nie chodzi tu o zwyczajne dolegliwości wynikające z samego faktu odbywania kary pozbawienia wolności.

Należy zaakcentować, że instytucja wstrzymania wykonania wyroku określona w art. 532 § 1 k.p.k. (w niniejszym przypadku w związku z art. 545 § 1 k.p.k.), ma charakter wyjątkowy, a potrzeby jej zastosowania nie może uzasadniać sama czynność bądź to wniesienia kasacji, bądź to złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wstrzymanie wykonania orzeczenia w takich sytuacjach wchodzi w grę tylko w razie zaistnienia szczególnych okolicznościach, a to z tego powodu, że wspomniane nadzwyczajne środki zaskarżenia dotyczą prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, a więc wyroku objętego domniemaniem trafności zawartych w nim rozstrzygnięć, które podlegają bezzwłocznemu wykonaniu (art. 9 § 1 k.k.w.).

Potrzeba wstrzymania wykonania wyroku aktualizuje się dopiero wówczas, gdy niezależnie od przyszłego rozstrzygnięcia, już wcześniej można stwierdzić zaistnienie istotnych powodów do uznania słuszności wniosku o wznowienie postępowania (bądź kasacji), albo wówczas, gdy strona wykaże odrębnie istnienie szczególnych okoliczności powodujących, że wykonanie orzeczenia pociągałoby za sobą wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne dla skazanego skutki. W przedmiotowej sprawie wniosek o wznowienie postępowania nie podnosi tego rodzaju okoliczności, które w sposób oczywisty na obecnym etapie, wskazywałyby na niebudzącą wątpliwości jego zasadność.

Żądanie wznowienia w/w postępowania opiera się na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., wobec ujawnienia się nowego dowodu w postaci badań poligraficznych. Jest rzeczą oczywistą, że podjęcie decyzji procesowej o ewentualnym uwzględnieniu tego wniosku jest możliwe po jego merytorycznym rozpoznaniu na posiedzeniu.Nie przesądzając więc na tym etapie trafności samego wniosku o wznowienie postępowania, w kontekście wcześniejszych uwag omawianego wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia nie sposób było uznać za zasadny. Tymczasem przedmiotem rozważań związanych z oceną przez Sąd Najwyższy zasadności złożonego w trybie art. 532 § 1 k.p.k. w związku z art. 545 § 1 k.p.k. wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, nie może być całościowa i merytoryczna ocena trafności i zasadności przedstawionego we wniosku o wznowienie dowodu dla wykazania, że została spełniona podstawa z art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. do wznowienia tegoż.

Reasumując, należało stwierdzić brak podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania w/w wyroku. Podkreślić należy, iż przedmiotowa decyzja w żadnej mierze nie przesądza o zasadności lub niezasadności samego wniosku o wznowienie postępowania, która to kwestia będzie przedmiotem rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu, po szczegółowej analizie materiałów sprawy.Na zakończnie tych rozważań, dla celów porządkowych należy nadmienić, że w sprawie głównej (sygn. akt IV KK 49/24) związanej ze skazaniem T. E. i T.

D. za przypisane im czyny, zostały wniesione przez obrońców kasacje od wyroku Sądu odwoławczego, którego wprost dotyczy także niniejszy wniosek o wznowienie postępowania. Kasacje te skierowano do rozpoznania na rozprawie, a jej termin został wyznaczony na dzień 18 lipca 2024 r. Z przyczyn oczywistych rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania może nastąpić dopiero po rozstrzygnięciu przez Sąd Najwyższy co do kasacji, gdyż procedowanie w zakresie wznowieniowym obecnie byłoby zdecydowanie przedwczesne.[PGW][ał] ‎