Supreme Court dismissed cassation appeal for challenging factual findings under civil procedure law. The appeal was rejected because it questioned facts established by the lower court. The court ruled that cassation cannot be used to re-evaluate evidence or factual determinations. Only legal issues of general significance are admissible for cassation review. The appeal was dismissed as it violated the prohibition on questioning facts.

Sygn. akt IV CSK 441/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie z powództwa B. C. i T. C.‎przeciwko A. C. i W. W.‎o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 maja 2021 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej pozwanego W. W.od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 15 stycznia 2020 r., sygn. akt I AGa (…), 1) odrzuca skargę kasacyjną;

2) zasądza od pozwanego W. W. solidarnie na rzecz powodów B. C. i T. C. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym.

UZASADNIENIE

Określone w art. 3984 § 2 wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które - zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. - będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania.

Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 15 stycznia 2020 r. pozwany W.W. oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uznaje się zagadnienie nowe i dotychczas niewyjaśnione.

Zagadnienie to musi mieć charakter istotny i być zagadnieniem ściśle jurydycznym, tj. dającym się przedstawić w sposób syntetyczny i oderwany od kontrowersji dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2008 r., III CSK 285/08, ICBSN 2009, nr 4, s. 48). Chodzi przy tym o zagadnienie o charakterze abstrakcyjnym, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji, a jego rozstrzygnięcie będzie miało znaczenie nie tylko dla oceny konkretnej, jednostkowej sprawy, ale także dla innych podobnych spraw.

Z tej przyczyny przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej z powołaniem się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga wykazania przez skarżącego, że w sprawie występuje zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Ponadto wynikająca z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania przedstawienia przez skarżącego powiązania merytorycznego pomiędzy kreowanych zagadnieniem prawnym a rozstrzygnięciem przyjętym przez Sąd drugiej instancji.

Przedstawione zagadnienie prawne powinno być zatem determinowane rozstrzygnięciem wyrażonym w zaskarżonym orzeczeniu i argumentami prawnymi przytoczonymi przez sąd drugiej na jego uzasadnienie w ramach poczynionych ustaleń faktycznych. Chodzi tu zatem o zagadnienie prawne, które - poza wymiarem ogólnym - ma również znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w której wnoszona jest skarga kasacyjna. Opisane powyżej założenia konstrukcyjne przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania związanej z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) muszą uwzględniać specyfikę skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia i wynikające z k.p.c. ograniczenia zakresu kompetencji kontrolnych Sądu Najwyższego.

Wiąże się to m.in. z uznaniem, że istotnym zagadnieniem prawnym (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) nie mogę być te zagadnienia problemowe, których istota (wyartykułowana w sposób bezpośredni lub pośredni w treści wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania) opiera się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd drugiej instancji. Zgodnie bowiem z art. 3983 § 3 k.p.c., podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów, a w postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi poczynionymi w sprawie przez Sąd drugiej instancji (art. 39813 § 2 k.p.c.).

Postępowanie kasacyjne nie służy zatem modyfikacji kontekstu faktycznego stanowiącego kanwę dla wydania orzeczenia przez Sąd drugiej instancji. W konsekwencji wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej lub podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, które zmierzają do zakwestionowania okoliczności faktycznych sprawy, należy uznać za wadliwe ze względu na brzmienie art. 3983 § 3 k.p.c., co z kolei skutkuje tym, że pozostają one poza zakresem kompetencji kontrolnych realizowanych przez Sąd Najwyższy w ramach przedsądu, a gdy wadliwość dotyczy zarzutów kasacyjnych w ramach merytorycznego rozpoznawania tego środka zaskarżenia.

Pozwany istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) sprowadza do pytania, „czy sąd może, wbrew dowodom zgromadzonym w sprawie, arbitralnie decydować, czy wierzyciel wskazał na którą należność zarachowuje należne mu świadczenie oraz, że dla wierzyciela wierzytelnością najstarszą z wymagalnych jest kwota główna, a nie odsetki, albowiem taka interpretacja prowadzi do pokrzywdzenia wierzyciela”. Taka konstrukcja pytania w swej istocie sprowadza się do polemiki z ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez Sąd drugiej instancji, a tym samym narusza ograniczenia wynikające z art. 3933 § 3 k.p.c. To samo dotyczy zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, które w swej istocie zakładają kwestionowanie oceny dowodów i dokonanych na tej podstawie ustaleń faktycznych Sądu drugiej instancji stanowiącego podstawę wydania zaskarżonego wyroku.

Uzasadnia to odrzucenie skargi kasacyjnej jako opartej na niedopuszczalnych zarzutach. Obejmuje to także taką sytuację, w której dopuszczalne nawet zarzuty naruszenia prawa procesowego czy materialnego w istocie zmierzają do obejścia zakazu przewidzianego w art. 3983 § 3 k.p.c.Z tych względów Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 3986 § 1 k.p.c. W przedmiocie kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i 39821 k.p.c. oraz przepisów § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). ke