Supreme Court dismisses cassation appeal against bank enforcement title against joint debtors under Bank Law Art. 97. Court rejects procedural violations claims. Appeal dismissed due to lack of obvious legal error.

Sygn. akt IV CSK 415/20 POSTANOWIENIE Dnia 1 grudnia 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Grela w sprawie z powództwa J. K.‎przeciwko Bankowi Spółdzielczemu w P.‎o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, ewentualnie o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 1 grudnia 2020 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...)‎z dnia 25 lipca 2018 r., sygn. akt I ACa (...), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. nie obciąża powódki kosztami postępowania kasacyjnego;

3. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (...) na rzecz radcy prawnego A. K. kwotę 8100 (osiem tysięcy sto) złotych, obejmującą należną stawkę, podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

W sprawie z powództwa J. K. i S. K. przeciwko Bankowi Spółdzielczemu w P. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego ewentualnie o zapłatę, powodowie domagali się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego nr […]/2009 z dnia 26 marca 2009 r., zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z 19 października 2009 r., wydanym w sprawie sygn. akt VII Co (…).Wyrokiem z 23 września 2016 r. Sąd Okręgowy w G. oddalił powództwo.Wyrokiem z 25 lipca 2018 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację.W skardze kasacyjnej powodowie, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazali na przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c.Zdaniem skarżących, uchylony przepis art. 97 ust. 1 ustawy - Prawo bankowe budzi poważne wątpliwości co do tego, czy normą swą obejmuje również osoby, które w wyniku czynności dokonanej po zawarciu umowy kredytu, przystąpiły do niego w charakterze dłużników solidarnych z kredytobiorcą poprzez czynność której bank nie był stroną.W ocenie powodów, Sąd Apelacyjny w (..) dokonał naruszeń szeregu przepisów prawa procesowego i materialnego, zwłaszcza art. 73 ust. 1-3 oraz art. 96 - 98 ustawy - Prawo bankowe w brzmieniu obowiązującym w dacie 17 grudnia 2008 r., art. 843 § 3 k.p.c. w zw. z art. 217 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c., art. 378 § 1 k.p.c. i 382 k.p.c., poprzez nieuwzględnienie lub nierozpoznanie przez Sąd drugiej instancji zarzutów apelacji, art. 65 § 1 oraz § 2 k.c. w zw. z art. 367 § 1 k.c. i w zw. art. 69 ust. 1 ustawy - Prawo Bankowe w brzmieniu obowiązującym w dacie 17 grudnia 2008 roku i w zw. z treścią „Umowy o przystąpienie do długu kredytowego” poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18, niepubl.).

Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej.

Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa.

Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (por. niepublikowane postanowienia Sądu Najwyższego: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03, z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, z 26 września 2005 r., II PK 98/05, z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18).Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (por. m.in. niepublikowane postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r.

II CZ 102/02, z 28 marca 2007 r. II CSK 84/07, z 11 stycznia 2008 r. I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r. I CSK 111/08).Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 8 marca 2002 r.

I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100, z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07, niepubl.).Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższe przesłanki nie zostały wykazane. W skardze kasacyjnej nie powołano argumentów, które mogłyby świadczyć, że w sprawie spełniona została któraś z przesłanek przyjęcia sprawy do rozpoznania. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższe przesłanki nie zostały wykazane. Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego, nie powinno być uzasadniane rozbieżnościami w orzecznictwie sądów, ponieważ przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. nie są tożsame.

Przedstawione problemy prawne zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Tytułem przykładu należy wskazać, że w judykaturze wyjaśniono, że umowa przystąpienia do długu jest czynnością bankową, stanowiącą szczególne zabezpieczenie wierzytelności i uprawnia bank do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego również w stosunku do przystępujących do długu współdłużników (por. wyrok Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 2008 r., III CSK 302/07, OSNC-ZD 2009, nr 2, poz. 37.). Brzmienie art. 97 ust. 1 pr. bank. obowiązujące w dniu zawarcia przez powodów umowy przystąpienia do długu i złożenia oświadczenia o poddaniu się egzekucji na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, wskazywało jako osoby - przeciwko którym może się toczyć, na podstawie takiego tytułu egzekucja - nie tylko osobę, która bezpośrednio z bankiem dokonywała czynności bankowej, ale także osobę, która jest dłużnikiem banku z tytułu zabezpieczenia wierzytelności banku wynikającej z czynności bankowej i złożyła pisemne oświadczenie o poddaniu się egzekucji, gdy roszczenie objęte tytułem wynika bezpośrednio z tej czynności bankowej lub jej zabezpieczenia.W skardze kasacyjnej nie powołano argumentów, które mogłyby świadczyć, że w sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadł w sądzie drugiej instancji wyrok oczywiście wadliwy.

Twierdzenia mające wskazywać na rażące uchybienie przepisom procesowym, sprowadzają się do kwestionowania przyjętego przez obydwa Sądy rozumienia ograniczeń przewidzianych w art. 843 § 3 k.p.c., gdyż konsekwencją zastosowania tego przepisu była odmowa prowadzenia dowodów i dokonywania dalszych ustaleń faktycznych. Jednak przyjęta w sprawie interpretacja powołanego przepisu nie narusza ukształtowanej od lat jego wykładni (por. wyrok Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 2005 r., III CK 504/04, niepubl.). Powodowie nie przedstawili obiektywnych przyczyn, które pozbawiły ich możliwości zgłoszenia później podniesionych zarzutów, już w chwili wytaczania powództwa, skoro dotyczyły one okoliczności istniejących od chwili udzielenia zabezpieczenia przez powodów.Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.O kosztach pełnomocnika z urzędu powodów orzeczono na podstawie § 8 pkt 7 zw. z § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 3 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jednolity Dz.

U. z 2019 r., poz. 68 ze zm.), z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r. (SK 66/19, Dz.U. z 2020 r., poz. 769), a więc przy zastosowaniu § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). jw