IV CSK 357/10 · Supreme Court allows compulsory mortgage entry despite claim exceeding request due to statutory conversion to cautionary mortgage. (Sąd Najwyższy)

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court overturned the Regional Court's decision to dismiss the entry request, ruling that the lower court erred in treating the entry as exceeding the request's scope. The applicant sought a compulsory mortgage based on a non-final payment order, while the respondent argued the entry of a cautionary mortgage violated Article 6268 of the Civil Procedure Code. The Court held that under the Land and Mortgage Register Act, such a compulsory mortgage automatically converts to a cautionary mortgage by operation of law, meaning the entry was legally within the request's boundaries.

Legislator headnote

AI generated

Art. 6268 k.p.c.; Art. 111 u.k.w.h.: The court must assess the material legal basis of an entry request and, where the Civil Procedure Code mandates a specific type of mortgage (e.g., cautionary) based on the underlying judgment, the entry is valid even if the request text differs, as the statutory consequence defines the entry's nature.

Keywords

AI generated

compulsory mortgage cautionary mortgage land register entry exceeding request material legal basis non-final judgment statutory conversion

Cited Legislation

AI generated

Art. 6268 § 2 k.p.c.

i przekracza granice wyznaczone w art. 6268 § 2 k.p.c. Dołączony do nakaz zapłaty

Art. 6268 § 1 k.p.c.

i przekracza granice wyznaczone w art. 6268 § 2 k.p.c.

Art. 6269 k.p.c.

6268 § 1i 2 oraz art. 6269 k.p.c. w zw.

Art. 111 u.k.w.h.

z art. 111 u.k.w.h. Wskazując

Art. 492 § 1 k.p.c.

u.k.w.h.) w związku z art. 492 § 1 k.p.c., jednak wobec treści wniosku taki wpis nie

Art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.

określonej w art. 3983 §1 pkt 2 k.p.c., wniosła wnioskodawczyni, zarzucając

Art. 3983 § 15 k.p.c.

określonej w art. 3983 §1 pkt 2 k.p.c., wniosła wnioskodawczyni, zarzucając

Art. 13 § 2 k.p.c.

w związku z art. 13 § 2 k.p.c.

art. 6268 § 2 k.p.c

i przekracza granice wyznaczone w art. 6268 § 2 k.p.c.

art. 492 § 1 k.p.c

u.k.w.h.) w związku z art. 492 § 1 k.p.c., jednak wobec treści wniosku taki wpis nie

Cited Case Law

AI generated

II CK 265/04

II CK 265/04, nie publ., z dnia 18 czerwca 2009 r.

II CSK 4/09

Supreme Court quashes lower court decision allowing property division despite prior warning entry in land registry. The court ruled that a final court judgment on property rights overrides the public trust warranty of the registry entry. The registry court must now reconsider the division based on the binding judicial decision. The case clarifies the hierarchy between court judgments and land registry entries. The decision establishes that a final judgment on property rights prevails over registry warnings. The registry court cannot independently assess the validity of the underlying property dispute. The ruling ensures that judicial determinations of ownership take precedence over registry entries. The case highlights the importance of final court judgments in land registry proceedings. The decision mandates a retrial to align the registry with the court's final ruling. The outcome protects the rights of the buyer against the seller's prior warning entry.

IV CSK 36/09

Supreme Court dismisses appeal; pledge agreement on shares failed to strictly define value for foreclosure.

III CSK 160/09

Supreme Court quashes land registry decision, ruling municipal ownership invalid due to final administrative ruling declaring prior acquisition void.

Full text

Sygn. akt IV CSK 357/10

POSTANOWIENIE

Dnia 17 marca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marian Kocon (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca)

SSN Antoni Górski

w sprawie z wniosku A. Spółki z o.o. z siedzibą w C.

przy uczestnictwie A. K. i M. P.

o wpis,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 17 marca 2011 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy

od postanowienia Sądu Okręgowego w G.

z dnia 9 września 2009 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę do

ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w G.,

pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania

kasacyjnego.

Uzasadnienie

A. sp. z o.o. w C. złożyła wniosek o wpis w księdze wieczystej nr […],

prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej własność A. K., hipoteki przymusowej

w kwocie 436.935,31 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości 25% od dnia

25 września 2007 r. oraz kosztami procesu w wysokości 5.462 zł. Jako podstawę

wpisu wskazano nakaz zapłaty wydany przez Sąd Okręgowy w S. w postępowaniu

nakazowym.

Referendarz sądowy w dniu 28 listopada 2007 r. dokonał wpisu hipoteki

przymusowej kaucyjnej we wskazanej kwocie.

Po rozpoznaniu skargi uczestnika A. K. na wpis, opartej na zarzucie braku

zawiadomienia o dokonanym wpisie wobec wskazania jego błędnego adresu, Sąd

Rejonowy w G. postanowieniem z dnia 4 lipca 2008 r. utrzymał wpis w mocy. Sąd

uznał, że niepowiadomienie uczestnika o wpisie stanowi uchybienie proceduralne,

pozostające jednak bez wpływu na merytoryczną zasadność wydanego orzeczenia.

Na skutek apelacji uczestnika, Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 9

września 2009 r. zmienił powyższe postanowienie, uchylił wpis hipoteki i oddalił

wniosek. Sąd ten wskazał, że złożony przez wnioskodawczynię wniosek dotyczył

wpisu hipoteki przymusowej, a nie hipoteki przymusowej kaucyjnej, zatem

dokonanie wpisu hipoteki przymusowej kaucyjnej stanowi orzekanie ponad żądanie

i przekracza granice wyznaczone w art. 6268 § 2 k.p.c. Dołączony do nakaz zapłaty

może wprawdzie stanowić podstawę wpisu jedynie dla hipoteki przymusowej

kaucyjnej, co wynika z treści art. 111 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach

wieczystych i hipotece (t. j. Dz. U. z 2001 r., nr 124, poz. 1361 z późn. zm.; dalej –

u.k.w.h.) w związku z art. 492 § 1 k.p.c., jednak wobec treści wniosku taki wpis nie

był dopuszczalny. Zdaniem Sądu Okręgowego, należało oddalić wniosek o wpis

hipoteki przymusowej, a nie dokonywać jego modyfikacji i dopasowywać go do

treści dokumentu wskazanego jako podstawa wpisu.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, opartą na postawie

określonej w art. 3983 §1 pkt 2 k.p.c., wniosła wnioskodawczyni, zarzucając

naruszenie art. 6268 § 1i 2 oraz art. 6269 k.p.c. w zw. z art. 111 u.k.w.h. Wskazując

na powyższe podstawy zaskarżenia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego

postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna. Zgodnie z art. 626 8 k.p.c., wpis w księdze

wieczystej dokonywany jest jedynie na wniosek i w jego granicach a rozpoznając

wniosek o wpis sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku

dokumentów oraz treść księgi wieczystej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego

utrwalony jest jednak pogląd, że przepis ten nie może być rozumiany jako

ograniczający

rolę

sądu

wieczystoksięgowego

do

dokonywania

wyłącznie

czynności rejestracyjno-ewidencyjnych. Sąd ten bowiem ocenia materialnoprawną

podstawę wpisu, wyjaśnia i sprawdza poprawność danych, na jakie powołuje się

wnioskodawca, dołączając stosowne dokumenty (por. m.in. postanowienia z dnia

2 lipca 2004 r. II CK 265/04, nie publ., z dnia 18 czerwca 2009 r. II CSK 4/09, nie

publ., z dnia 17 lipca 2009 r. IV CSK 36/09, nie publ., z dnia 12 marca 2010 r.,

III CSK 160/09, nie publ.). Ocena ta musi również uwzględniać przepisy ustawy

o księgach wieczystych i hipotece.

Złożony w sprawie wniosek dotyczył wpisu hipoteki przymusowej, a jako

podstawę

wpisu

dołączony

został

wydany

w

postępowaniu

nakazowym

nieprawomocny nakaz zapłaty. Obowiązujący w dacie złożenia wniosku art. 111

u.k.w.h.

stanowił,

że hipoteka

przymusowa

wpisana

na

podstawie

nieprawomocnego orzeczenia, tymczasowego zarządzenia sądu, postanowienia

prokuratora albo nieostatecznej decyzji jest hipoteką kaucyjną. Skoro zaś z mocy

ustawy hipoteka przymusowa wpisana na podstawie takiego tytułu jest hipoteką

kaucyjną, to ten ustawowy skutek musi być brany pod uwagę przy dokonywaniu

wpisu. W takiej sytuacji wpis hipoteki przymusowej kaucyjnej nie może być

oceniony jako dokonany z przekroczeniem granic wniosku.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 398 15

w związku z art. 13 § 2 k.p.c.

Supreme Court allows compulsory mortgage entry despite claim exceeding request due to statutory conversion to cautionary mortgage.

Legislator summary

Legislator headnote

Keywords

Cited Legislation

Cited Case Law

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Full text