Supreme Court allows presidential election protest due to voter registration in two districts.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Poland allowed a protest against the presidential election, finding that the candidate was improperly registered in two voting districts. The plaintiffs argued that the candidate's presence in one district was impossible given his residence, while the election commission confirmed his registration in both locations. The court ruled that the statutory duty to notify and remove voters from duplicate lists was not fulfilled with the required diligence, creating a violation that could affect the election result.
Legislator headnote
AI generatedArt. 72 ust. 1; Art. 25 ust. 2; Art. 34 ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej: A voter registered in two districts violates the law if the local authorities failed to notify and remove the duplicate entry with the necessary diligence, and such a violation may affect the election result.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Postanowienie z dnia 2 grudnia 1995 r.
III SW 992/95
Przewodniczący: SSN Andrzej Wróbel (sprawozdawca), Sędziowie SN: Walerian
Sanetra, Maria Tyszel,
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 1995 r. na posiedzeniu
niejawnym, sprawy z protestu Przemysława J. i Jacka B. przeciwko wyborowi
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
p o s t a n o w i ł:
uznać protest za zasadny z powodu naruszenia przepisów ustawy z dnia
27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 67,
poz. 398 ze zm.), które mogło mieć wpływ na wynik wyborów.
Uzasadnienie
Jacek B. i Przemysław J. wnieśli dnia 23 listopada 1995 r. do Sądu Najwyższego
protest przeciwko wyborowi Prezydenta R.P. zarzucając, że Przemysław J. został
umieszczony w spisie wyborców w obwodzie głosowania nr 284 w Łodzi, a także w
spisie wyborców w obwodzie głosowania nr 2 w M., woj. piotrkowskie. Podnieśli
ponadto, że przy nazwisku Przemysława J. w spisie wyborców w wymienionym
obwodzie głosowania w Łodzi widniał znak AV@, co mogło świadczyć o tym, że
protestujący pobrał kartę do głosowania w tym obwodzie, gdy tymczasem w dniu 19
listopada 1995 r. w ogóle nie przebywał w Łodzi.
Sąd Najwyższy ustalił, co następuje:
Protestujący Przemysław J. jest zameldowany na pobyt stały w miejscowości
M.nr 23, gmina R. Z uwagi na wskazane miejsce zamieszkania został ujęty w spisie
wyborców w obwodzie głosowania nr 2 w M. Z oświadczenia protestującego i odpowiedzi na protest Wojewódzkiej Komisji Wyborczej w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 30
listopada 1995 r. oraz załączonego do odpowiedzi fragmentu spisu wyborców w
obwodzie głosowania nr 2 w M. wynika bezspornie, że protestującemu wydano karty do
głosowania w I i II turze głosowania .
Sąd Najwyższy ustalił ponadto, że Przemysław J. od dnia 14 października 1994
r. jest zameldowany na pobyt tymczasowy w Łodzi przy ulicy R.F. nr 6. W dacie
zgłoszenia pobytu tymczasowego w Łodzi, który według oświadczenia P. J. będzie trwał
do 30 września 1999 r. , protestujący był zameldowany na pobyt stały w Piotrkowie
Trybunalskim przy ulicy K. nr 34 m 9. Z odpowiedzi na protest Wojewódzkiej Komisji
Wyborczej w Łodzi z dnia 30 listopada 1995 r. wynika, że protestujący w dniu 21
kwietnia 1995 r. zameldował się na pobyt stały w miejscowości M. nr 23 gmina R.
Przemysław J. wpisany został do spisu wyborców, obejmującego osoby zameldowane
na pobyt tymczasowy ponad dwa miesiące, w obwodzie głosowania nr 284 w Łodzi.
Jednocześnie zostało wysłane do Urzędu Miasta w Piotrkowie Trybunalskim
zawiadomienie o dokonanym wpisie. W świetle powyższej odpowiedzi na protest oraz
załączonego fragmentu spisu wyborców dla obwodu głosowania nr 284 a także
oświadczenia J. B. jest bezsporne, że przy nazwisku Przemysława J. - pod pozycją nr
1719 - widnieją dwa znaki AV@.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 67, poz. 398 ze zm.) przeciwko
wyborowi Prezydenta R.P. może być wniesiony protest z powodu naruszenia przepisów
tej ustawy albo z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, jeżeli
naruszenie to lub przestępstwo mogło wywrzeć wpływ na wynik wyborów. Zgodnie z art.
25 ust. 2 tej ustawy wyborca może być wpisany tylko do jednego spisu wyborców, które
to spisy są sporządzane przez zarządy gminy jako zadania zlecone z zakresu
administracji rządowej. Z kolei art. 34 ustawy nakłada na organ, który sporządził spis
wyborców obowiązek skreślenia ze spisu osoby, o której otrzymał urzędowe
zawiadomienie w sprawie wpisania do spisu w innym obwodzie głosowania. Z
powołanych przepisów ustawy wynika w sposób jednoznaczny, że zarząd gminy
sporządzając spis wyborców i zamieszczając w nim nazwisko wyborcy zameldowanego
na terenie gminy na pobyt czasowy trwający ponad dwa miesiące i obejmujący dzień
wyborów jest zobowiązany do bezzwłocznego zawiadomienia o dokonanym wpisie
zarządu gminy właściwego dla miejsca stałego zamieszkania wyborcy. Ten zaś z mocy
art. 34 pkt 2 jest zobowiązany niezwłocznie wykreślić taką osobę ze sporządzonego
spisu wyborców. Sąd Najwyższy jest zdania, że wskazane wyżej obowiązki zarządów
gmin powinny być wykonywane ze szczególna starannością, sumiennością i
dokładnością. W przeciwnym bowiem razie mogą powstać sprzeczne z art. 25 ust. 2
sytuacje, w których, tak jak w niniejszej sprawie, wyborca jest wpisany do dwóch spisów
wyborców. Należy ponadto wskazać, że zarzut naruszenia ustawy o wyborze
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej jest trafny również z tego powodu, że na obu
listach wyborców, do których został wpisany protestujący, przy jego nazwisku widnieją
po dwa znaki AV@. Niezależnie zatem od tego, czy protestujący głosował dwukrotnie w
obydwu turach głosowania i w obydwu obwodach głosowania, czy też tylko w jednym
obwodzie, natomiast w drugim bezpodstawnie umieszczono przy jego nazwisku znak
AV@, należy przyjąć, że w obu przypadkach zarzut naruszenia przepisów tej ustawy,
które mogło wywrzeć wpływ na wynik wyborów, jest zasadny.
Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.