Supreme Court excludes judges due to personal relationships and public doubt regarding impartiality under Art. 49 k.p.c.
Poland (PL)
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court excluded specific judges from the appeal court bench upon the applicant's request. The applicant argued that a judge was a party to a related election annulment case and well-known to the court, while other judges admitted knowing the judge through professional or collegial relationships. The court ruled that even professional contacts within a small judicial body can constitute personal relationships under Article 49 of the Code of Civil Procedure, creating reasonable doubt about impartiality in the eyes of the public.
Legislator headnote
AI generatedArt. 49 k.p.c.; The possibility of reasonable doubt regarding a judge's impartiality, arising from personal relationships or public perception even based on professional contacts, is sufficient grounds for exclusion regardless of the applicant's specific claims.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt III SO 8/07
POSTANOWIENIE
Dnia 15 stycznia 2008 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)
SSN Zbigniew Hajn (sprawozdawca)
SSN Andrzej Wróbel
w sprawie z wniosku J. Z.
o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w X.: […]
z udziału w rozpoznaniu sprawy […],
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 stycznia 2008 r.,
1.wyłącza
wymienionych
w
komparycji
niniejszego
postanowienia sędziów z udziału w rozpoznaniu sprawy […],
2.wyznacza do rozpoznania tej sprawy Sąd Apelacyjny w Y.
Uzasadnienie
Wnioskodawca J. Z. złożył do Sądu Apelacyjnego w X. zażalenie na
postanowienie Sądu Okręgowego w K. z 5 czerwca 2007 r., a następnie w piśmie
procesowym z 9 października 2007 r. wniósł o wyłączenie sędziów Sądu
Apelacyjnego w X. Na liście sędziów, których wyłączenia żąda wnioskodawca
znaleźli się: […].
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Z. Ś. - Sędzia Sądu Apelacyjnego w
X., wizytator ds. karnych, jest stroną postępowania o unieważnienie wyboru B. J. na
burmistrza Miasta i Gminy Z. i ponowienie czynności wyborczych wskutek złożenia
zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z 5 czerwca 2007 r., sygn. akt
[…], toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w X. Według wnioskodawcy, sędzia
Z. Ś. z racji wieloletniej pracy na stanowisku sędziego w Sądzie Apelacyjnym w X.
jest dobrze znany sędziom orzekającym w tym Sądzie, co rodzi uzasadnioną
obawę co do ich bezstronności i obiektywizmu w sprawie dotyczącej osoby także
orzekającej w tym Sądzie. W ocenie wnioskodawcy okoliczność ta stanowi
podstawę do wyłączenia sędziego na podstawie art. 49 k.p.c., ze względu na
zachodzący „stosunek osobisty" podważający bezstronność orzekania i zaufanie do
sądu. Doświadczenie życiowe uczy bowiem, że niejednokrotnie na bazie kontaktów
służbowych
powstaje
bliższa
znajomość
mająca
charakter
emocjonalny,
wyrażający się w uczuciach życzliwości, sympatii czy nawet przyjaźni, którą należy
właśnie zakwalifikować jako „stosunek
osobisty tego
rodzaju",
który mógłby
wywołać wątpliwość co do bezstronności sądu.
Pismem z 9 października 2007 r. przewodniczący wydziału w Sądzie
Apelacyjnym w X. przedstawił przedmiotowy wniosek o wyłączenie sędziów Sądu
Apelacyjnego w X. do rozpoznania Sądowi Najwyższemu wraz z oświadczeniami
sędziów tego Sądu. Sędziowie: […] złożyli oświadczenie następującej treści "Oświadczam, że znam Z. Ś. SSA X., Komisarza Wyborczego w K., z którym
pozostaję w relacjach koleżeńskich". Natomiast sędziowie: […] w swoich
oświadczeniach stwierdzili: "Oświadczam, że znam Z. Ś. SSA w X. Komisarza
Wyborczego w K. Łączą mnie z nim wyłącznie stosunki służbowe". Sędzia M.P. nie
złożyła oświadczenia, ponieważ przebywała na urlopie do 5 listopada 2007 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Z art. 49 k.p.c. wynika, że przyczyną wyłączenia sędziego na żądanie strony jest
sama możliwość powstania wątpliwości co do bezstronności sędziego. Przepis ten
nie ogranicza przy tym kręgu osób, u których wątpliwość taka może powstać, do
wnioskodawcy, lecz odnosi ją także do innych uczestników procesu oraz innych
osób, w tym społeczeństwa lub części społeczeństwa („opinii publicznej”). Jak
wynika z treści rozważanego przepisu przesłanką wyłączenia sędziego nie jest
zasadność twierdzenia wnioskodawcy o istnieniu osobistego stosunku między
sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, lecz sama możliwość istnienia
wskazanych powyżej wątpliwości.
W ocenie Sądu Najwyższego w obecnym składzie nawet stosunki wyłącznie
służbowe w stosunkowo niewielkim zespole sędziów sądu takiego, jak sąd
apelacyjny, mogą ze względu na oczywistą i konieczną częstość kontaktów, być
uznane za stosunki osobiste w rozumieniu art. 49 k.p.c. Mogą też one być
podstawą wątpliwości co do bezstronności sędziego w podanym wyżej rozumieniu,
a więc bez względu na zasadność twierdzeń wnioskodawcy w tej kwestii. W
sprawie, której stroną w rozumieniu art. 49 k.p.c. jest sędzia Z. Ś. jako komisarz
wyborczy w K. i której przedmiotem są naruszenia przepisów prawa wyborczego w
wyborach burmistrza, wątpliwości te mogą powstać w opinii publicznej, a zwłaszcza
w społeczności lokalnej Miasta i Gminy Z. zainteresowanej wynikiem tych wyborów.
Z tych względów Sąd Najwyższy uznał, że powyższe względy, jak również
dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadniają uwzględnienie wniosku w myśl art. 49
k.p.c.
Wobec wyłączenia wymienionych w sentencji sędziów Sądu Apelacyjnego w X.,
Sąd Najwyższy wyznaczył do rozpoznania niniejszej sprawy Sąd Apelacyjny w Y.