Supreme Court quashes administrative court ruling for failing to clarify signature validity before closing proceedings.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court granted extraordinary review, quashing the lower court's decision to dismiss the appeal due to alleged missing signatures. The lower court had declared the appeal invalid without first hearing the parties to clarify the signature dispute, despite the appeal document being present in the file. The court ruled that procedural fairness required the lower court to give the parties a voice to explain the signature issue before closing the proceedings.
Legislator headnote
AI generatedart. 224 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego; art. 59 ustawy o NSA: Before closing proceedings, the court must give parties a voice to clarify factual disputes regarding the validity of procedural documents like signatures.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Wyrok z dnia 4 listopada 1999 r.
III RN 96/99
Naczelny Sąd Administracyjny przed stwierdzeniem nieważności decyzji
organu odwoławczego z tej przyczyny, że postępowanie przed tym organem
zostało wszczęte na podstawie odwołania nie podpisanego przez stronę, powinien przed zamknięciem rozprawy, na której strona jest obecna, udzielić jej
głosu w celu wyjaśnienia tej kwestii (art. 224 § 1 KPC w związku z art. 59
ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. Nr
74, poz. 368 ze zm.).
Przewodniczący: SSN Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski
(sprawozdawca), Andrzej Wróbel.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 1999 r. sprawy ze skargi
Juliana G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 9 maja
1997 r. [...] w przedmiocie wymiaru kary pieniężnej za wycięcie drzew, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...]
od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie
z dnia 16 grudnia 1998 r. [...]
u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Wójt Gminy Ł. decyzją z dnia 17 marca 1997 r. [...], wydaną po rozpoznaniu
pisma Olimpii i Czesława T. w sprawie wycięcia przez Juliana G. bez zezwolenia
drzew na dzierżawionej przez nich, na podstawie umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa, działce [...] położonej w C., odmówił wymierzenia Julianowi G. z tego tytułu kary pieniężnej, podając w uzasadnieniu, że przepisy art. 48
ust. 2 i art. 110 ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (jednolity tekst: Dz.U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm. - powoły-
wanej nadal jako: ustawa o ochronie środowiska) nie pozwalają na skierowanie takiej
decyzji do „osoby trzeciej”, która nie ma tytułu prawnego do nieruchomości, na której
dokonano wycięcia drzew. W wyniku odwołania od powyższej decyzji, które wniesione zostało przez Olimpię i Czesława T., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R.
decyzją z dnia 9 maja 1997 r. [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i orzekło o wymierzeniu Julianowi G. kary pieniężnej w kwocie 3.483,90 zł. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na art. 110 ust. 1b pkt 2
ustawy o ochronie środowiska, który zobowiązuje organ gminy do nałożenia kary
pieniężnej na każdą jednostkę organizacyjną lub osobę fizyczną, która dokonała
usunięcia drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia. Z kolei, w wyniku skargi
Juliana G., Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 16 grudnia 1998 r. [...] stwierdził nieważnośćć powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 9 maja 1997 r. W uzasadnieniu
tego wyroku Sąd podniósł, że wniesione w niniejszej sprawie do Samorządowego
Kolegium Odwoławczego odwołanie Olimpii i Czesława T. nie zostało przez nich
podpisane, a w tej sytuacji, stosownie do postanowienia art. 63 § 3 KPA, w ogóle nie
powinno być przedmiotem rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W konsekwencji należało stwierdzić, że wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze
decyzja dotknięta jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 KPA.
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dnia 15
czerwca 1999 r. [...] wniósł rewizję nadzwyczajną od powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 16 grudnia
1999 r. [...], zarzucając temu wyrokowi rażące naruszenie art. 224 KPC w związku z
art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U.
Nr 74, poz. 368 ze zm. - powoływanej nadal jako: ustawa o NSA) oraz art. 21 i art. 22
ust. 3 ustawy o NSA, a w konsekwencji na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy o NSA
wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi
Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono w szczególności, że w
aktach sprawy znajduje się przedmiotowe odwołanie Olimpii i Czesława T. zawarte w
ich piśmie z dnia 25 marca 1997 r., które - wbrew ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - jest podpisane przez obojga skarżących. Oznacza to, że - stosownie do
art. 63 § 3 oraz art. 127 § 1 i § 2 KPA - pismo to stanowiło wystarczającą podstawę
do wszczęcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. postępowania, a tym
samym brak było podstaw dla stwierdzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny
nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA. Stąd
wniosek, że Naczelny Sąd Administracyjny zamknął postępowanie w niniejszej sprawie i wydał wyrok bez uprzedniego dostatecznego jej wyjaśnienia, a tym samym rażąco naruszył art. 21 i art. 51 ustawy o NSA oraz art. 224 § 1 KPC w związku z art.
59 ustawy o NSA i to, pomimo że odwołujący - Olimpia i Czesław T. osobiście brali
udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 16 grudnia
1998 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.
W aktach rozpoznawanej sprawy znajduje się oryginał odwołania skarżących
od decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia 17 marca 1997 r., wniesionego do Samorządowego
Kolegium Odwoławczego w R. pismem z dnia 25 marca 1997 r., które jest podpisane
przez Olimpię i Czesława T., co oznacza, że w rozpoznawanej sprawie brak było
podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 9 maja 1997 r. Ponadto, z treści protokołu rozprawy
odbytej w niniejszej sprawie w dniu 16 grudnia 1997 r. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym-Ośrodkiem Zamiejscowym w Rzeszowie jednoznacznie wynika, że
oboje skarżący - Olimpia i Czesław T. osobiście brali udział w tej rozprawie. W tej
sytuacji, Sąd, w celu dostatecznego wyjaśnienia sprawy (art. 224 § 1 KPC w związku
z art. 59 ustawy o NSA), miał obowiązek udzielić głosu skarżącym, aby wyjaśnić powziętą wątpliwość co do braku ich podpisu pod przedmiotowym odwołaniem. Ponieważ Sąd tego nie uczynił, podniesione w rewizji nadzwyczajnej zarzuty rażącego naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 224 § 1 KPC w związku z art. 59 ustawy o NSA,
a także art. 21 i art. 22 ust. 3 ustawy o NSA, są w pełni uzasadnione.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 236 ust. 2
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz.
483) oraz art. 39313 § 1 KPC w związku art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o
zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz
niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.) orzekł jak w sentencji.