Supreme Court dismisses extraordinary review for lack of reasoning and rejects fee payment as a pre-trial bar.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court partially upheld the extraordinary review by setting aside a lower court's dismissal of a complaint due to unpaid filing fees. The applicant argued that rejecting the case before reviewing a fee waiver request violated constitutional principles, while the opposing party contended the procedural rule was clear. The court ruled that while the fee objection was procedurally valid, the review was substantively allowed because the lower court failed to address the applicant's substantive constitutional and statutory arguments regarding the right of access to court.
Legislator headnote
AI generatedArt. 10 ust. 1 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego; § 24 ust. 1 i § 26 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 28 września 1995 r.: The Supreme Court does not examine unsubstantiated legal violation claims in extraordinary review, yet a complaint may be accepted if the lower court's dismissal based solely on non-payment of fees violates the principle of access to court without first considering a fee waiver request.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Postanowienie z dnia 8 października 1998 r.
III RN 54/98
1. Sąd Najwyższy nie rozpoznaje merytorycznie zawartego w rewizji
nadzwyczajnej zarzutu naruszenia przepisu prawa, jeżeli nie został on uzasadniony (art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania
cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i
Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 43, poz.189 ze zm. w związku z art. 3933 i art. 39311 KPC).
2. Przed rozpoznaniem złożonego w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie jest dopuszczalne odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu (§ 24 ust. 1 i § 26 ust. 1
rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 września 1995
r. w sprawie ustalenia struktury organizacyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego i regulaminu jego działania, Dz.U. Nr 112, poz. 540).
Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN:
Andrzej Wasilewski, Andrzej Wróbel.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 8 października 1998 r. sprawy ze
skargi Bogdana - Jana G. „E.” Centrum na uchwałę Rady Gminy i Miasta I. z dnia 26
sierpnia 1997 r. [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu
Administracyjnego [...] od postanowienia Naczelnego Sądu AdministracyjnegoOśrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 14 listopada 1997 r. [...]
u c h y l i ł zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł rewizję nadzwyczajną od
postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 14 listopada 1997 r. [...] Zaskarżonym postanowieniem odrzucono
skargę Bogdana Jana G. - „E.” Centrum z tej przyczyny, że mimo właściwego pouczenia nie uiścił wpisu od skargi. W rewizji nadzwyczajnej zarzucono rażące naruszenie art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji wyrażających zasady zaufania obywateli do
Państwa i ich prawa do sądu; art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) a także § 24 ust. 1
i § 26 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 28 września 1995 r. w sprawie
ustalenia struktury organizacyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego i regulaminu
jego działania (Dz. U. Nr 122, poz. 540), Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia Prezes NSA twierdzi, że skoro skarżący złożył wniosek o zwolnienie od
kosztów sądowych, to nie można odrzucić skargi z powodu nieuiszczenia wpisu, zanim nie zostanie rozpoznany wniosek o zwolnienie od kosztów (chyba, że już z treści
skargi wynika, że podlega ona odrzuceniu).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona, jednakże nie wszystkie jej zarzuty
mogą być rozpatrywane przez Sąd Najwyższy. Z przepisu art. 10 ustawy z dnia 1
marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... (Dz. U. Nr 43, poz. 189
ze zm.) wynika wprost, że w niniejszym postępowaniu stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu kasacyjnym. Oznacza to, że zarzuty nie zawierające uzasadnienia nie mogą być przedmiotem rozpoznania Sądu Najwyższego (art. 393 3 w
związku z art. 39311 KPC). Z tych przepisów wynika bowiem, że skoro Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w jej granicach, a kasacja powinna zawierać nie tylko zarzuty
dotyczące naruszenia wskazanych przepisów prawa, ale także ich uzasadnienie, to
samo podniesienie zarzutów nie czyni zadość tym wymaganiom. Nie stoi to jednakże
na przeszkodzie w uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej, jako że nastąpiło rażące
naruszenie wskazanych w niej przepisów rozporządzenia z dnia 28 września 1995 r.
Trafnie podniesiono, że literalna wykładnia § 24 ust. 1 i § 26 ust. 1 tego rozporządzenia wskazuje, że po wpłynięciu skargi przewodniczący wydziału dokonuje niezwłocznie wstępnego badania skargi i wzywa do uiszczenia wpisu, chyba, że strona
uiściła już wpis bez wezwania albo zgłosiła wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych lub nie ma obowiązku uiszczenia wpisu, jak również, że odrzucenie skargi
bez uprzedniego wezwania o uiszczenie wpisu lub bez uprzedniego rozpoznania
wniosku jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy już z treści skargi wynika, że podlega
ona odrzuceniu.
Z tych względów na podstawie art. 39313 KPC w związku z art. 10 ustawy z
dnia 1 marca 1996 r. orzeczono jak w sentencji.