Supreme Court allows extraordinary review due to retroactive application of non-existent legal basis.

Wyrok z dnia 14 marca 2002 r.

III RN 28/01

Uchylenie przez sąd administracyjny decyzji organów obu instancji,

wskutek uznania, że strona posiada uprawnienia na podstawie przepisu prawa

materialnego, który jeszcze nie obowiązywał, stanowi rażące naruszenie prawa,

uzasadniające uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej.

Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Beata Gudowska, Roman

Kuczyński (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2002 r. sprawy ze skargi

Anny Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie

składki emerytalno – rentowej, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego

Sądu Administracyjnego od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka

Zamiejscowego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2000 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2000 r. Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek

Zamiejscowy w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w K. z dnia 8 lipca 1998 r. oddalającą odwołanie Anny Ś. od decyzji Kierownika Filii

Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia 14 kwietnia 1999 r., a także wymienioną decyzję, którą przyznano wnioskodawczyni zasiłek stały w kwocie 318 zł od

dnia 2 marca 1999 r. do dnia 31 grudnia 1999 r. oraz świadczenie w formie składki

na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za ten sam okres, nie obejmując jej składką

na ubezpieczenie emerytalno - rentowe za miesiące styczeń i luty 1999 r. Naczelny

Sąd Administracyjny uznał, że obowiązek objęcia wnioskodawczyni składką na

ubezpieczenie emerytalno - rentowe istniał także w styczniu i lutym 1999 r. ponieważ

zrezygnowała ona z pracy w związku z koniecznością sprawowania opieki nad

ciężko chorym członkiem rodziny.

Powyższy wyrok zaskarżył rewizją nadzwyczajną Prezes Naczelnego Sądu

Administracyjnego, zarzucając rażące naruszenie prawa - art. 31 b ust. 3 i 8 ustawy z

dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze

zm.) oraz art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym

Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi AdministracyjnemuOśrodkowi Zamiejscowemu w Krakowie do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono, że w czasie wydania decyzji przez organ administracji, jak i w czasie orzekania przez NSA, obowiązujący

przepis art. 31 b ust. 3 ustawy o pomocy społecznej nie przewidywał możliwości

opłacania składki za osobę rezygnującą z pracy w związku z koniecznością sprawowania opieki nad ciężko chorym członkiem rodziny; możliwość taka powstała dopiero

od dnia 1 stycznia 2001 r., w wyniku nowelizacji wymienionego przepisu przez

ustawę z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy

o emeryturach i rentach z Funduszu Pomocy Społecznej (Dz.U. Nr 19, poz. 238).

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Przepis art. 31 b ustawy z dnia 29

listopada 1990 r. o pomocy społecznej (jednolity tekst: Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz.

414 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 1999 r. nie zawierał regulacji dotyczącej osoby rezygnującej z pracy w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad ciężko chorym członkiem rodziny, za którą

ośrodek pomocy społecznej mógłby opłacać składkę na ubezpieczenie rentowe i

emerytalne.

Z dniem 1 stycznia 1999 r. na mocy art. 157 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia

1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr

162, poz. 1118 ze zm.) przepisowi art. 31 b ustawy o pomocy społecznej została nadana inna, rozszerzona treść (rozbudowana z 4 do 8 ustępów), wprowadzone zostało pojęcie osoby rezygnującej z pracy w związku z koniecznością sprawowania

bezpośredniej opieki nad ciężko chorym członkiem rodziny oraz powstała możliwość

opłacania przez ośrodek pomocy społecznej składki na ubezpieczenie emerytalne i

rentowe za taką osobę, przy czym przepis ustępu 8 tego artykułu postanowił, że

wymienioną składkę opłaca się od dnia 1 stycznia 2000 r. Przepisem art. 1 pkt 8 lit. c

ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej został

zmieniony ustęp 8 art. 31 b ustawy o pomocy społecznej w ten sposób, że jako datę

początkową opłacania składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za osobę rezygnującą z pracy w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej osobistej

opieki nad ciężko chorym członkiem rodziny wskazano dzień 1 stycznia 2001 r. Jest

zatem oczywiste, że w okresie objętym odwołaniem wnioskodawczyni od decyzji organu administracyjnego pierwszej instancji, a więc odnośnie do żądania objęcia

składką na ubezpieczenie emerytalno - rentowe za miesiące styczeń i luty 1999 r.,

brak było podstaw prawnych do stwierdzenia po stronie Ośrodka Pomocy Społecznej

w K. takiego obowiązku.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy podzielił zarzuty i wniosek rewizji nadzwyczajnej i w oparciu o art. 39313 KPC w związku z art. 10 ustawy z dnia 11 marca

1996 r. (Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.