Supreme Court voids administrative court ruling for gross legal violation due to contradictory reasoning and verdict.

Wyrok z dnia 5 marca 1998 r.

III RN 14/98

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który rozstrzyga sprawę

sprzecznie z wyrażoną w uzasadnieniu oceną prawną rażąco narusza prawo.

Przewodniczący SSN: Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Adam Józefowicz, Walerian Sanetra.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 1998 r. sprawy ze skargi

Teresy L. na decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. z dnia 18 września 1996 r. [...] w przedmiocie pozbawienia statusu bezrobotnego i pozbawienia jej

prawa do zasiłku, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] od wyroku Naczelnego Sądu AdministracyjnegoOśrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 2 września 1997 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu - Ośrodkowi Zamiejscowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucił w rewizji nadzwyczajnej

od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 2 września 1997 r. [...], że wyrok ten rażąco narusza art. 316 KPC, w

związku z art. 59 oraz art. 16 ust. 1, art. 22 ust. 2, art. 27 ust. 1 i art. 53 ust. 2 ustawy

z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz.

368 ze zm.). Powołane przepisy zostały obrażone, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął rozpatrywaną skargę tak jakby była ona bezzasadna (oddalił ją),

tymczasem w uzasadnieniu wyroku przedstawił ustalenia wskazujące na to, że

skarga podlegała uwzględnieniu, gdyż zaskarżona przez nią decyzja administracyjna

została wydana niezgodnie z prawem. Wobec takiej sprzeczności między treścią

wyroku a jego uzasadnieniem. Wyrok ten, zdaniem Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w istocie rzeczy nie rozstrzygnął kwestii legalności decyzji administracyjnej stanowiącej przedmiot sprawy. Organ administracji, którego wyrok dotyczy,

będąc w świetle art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym związanym

oceną prawną wyroku, nie może zadośćuczynić temu obowiązkowi i równocześnie

zastosować się do sentencji wyroku. Pozostawienie takiego wyroku w obrocie

prawnym jest nie do pogodzenia z wymogami porządku prawnego, skoro nie został

zrealizowany cel postępowania sądowoadministracyjnego dotyczący wyjaśnienia

przed sądem czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

W konsekwencji przedstawionych zarzutów Prezes Naczelnego Sądu

Administracyjnego wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy

Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Według ustaleń Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zostały przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, rozpatrywana w sprawie skarga Teresy

L. okazała się uzasadniona. NSA stwierdził bowiem, że decyzja Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. z dnia 18 września 1996 r., utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o pozbawieniu skarżącej z dniem 6 lipca 1996 r. statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych, z którego korzystała jako tzw. jedyny

żywiciel rodziny, wydana została na podstawie wadliwie zinterpretowanych przepisów

prawa materialnego i w związku z tym bez wyjaśnienia istotnych okoliczności

faktycznych NSA zakwestionował przyjęte w zaskarżonej decyzji stanowisko, że

Teresa L. nie stawiła się w rejonowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie bez

uzasadnionej przyczyny. Według tej decyzji niestawiennictwo z powodu choroby

mogłoby zostać usprawiedliwione tylko zaświadczeniem lekarskim wystawionym na

obowiązującym druku. Nie wchodziła natomiast w rachubę możliwość usprawiedliwienia niestawiennictwa bezrobotnego z powodu konieczności sprawowania opieki

nad dziećmi. Tymczasem - zdaniem NSA - powołane stanowisko organu administracji pozostaje w sprzeczności zarówno z zasadami postępowania administracyjnego, jak i wskazanymi przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i

przeciwdziałaniu bezrobociu (jednolity tekst: Dz.U. z 1996 r. Nr 47, poz. 211 ze zm.) i

przepisami wykonawczymi do tej ustawy. Według orzekającego składu NSA: „Nie

można również w sposób automatyczny bez szczegółowego wyjaśnienia okoliczności

sprawy przekreślać możliwości usprawiedliwienia przez skarżącą swojego niestawiennictwa także przy pomocy zalegającego w aktach sprawy zaświadczenia lekarskiego wystawionego przecież przez organ do tego uprawniony i korzystającego z

domniemania prawdziwości jako dokument urzędowy”. W konkluzji uzasadnienia

wyroku zawarte zostały wskazania co do dalszego postępowania dowodowego przed

organem administracji, ze stwierdzeniem, że: „Dopiero tak uzupełniony materiał

dowodowy pozwoli na właściwą ocenę okoliczności sprawy i wydanie odpowiadającej

prawu decyzji”. Wbrew tym ustaleniom w sentencji wyroku NSA orzekł o oddaleniu

skargi.

Z powyższego wynika, że zaskarżony rewizją nadzwyczajną wyrok jest wewnętrznie sprzeczny. Oddalenie skargi oznacza bowiem jej nieuwzględnienie (art. 27

ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym) i w konsekwencji potwierdzenie prawomocnym orzeczeniem Sądu, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Natomiast według uzasadnienia tego wyroku oceniana decyzja narusza wskazane

przepisy prawa materialnego i procesowego i z tego powodu podlegała uchyleniu w

celu przeprowadzenia niewadliwego postępowania i prawidłowego zastosowania

wchodzących w rachubę regulacji prawnomaterialnych (art. 22 ust. 1 pkt 1 i art. 30

ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym). W tej sytuacji Sąd Najwyższy podzielił wyrażoną w rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego ocenę, że zaskarżony wyrok rażąco narusza powołane w tej rewizji przepisy

oraz zasady działania Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach skarg na

decyzje administracyjne.

Należało zatem orzec w myśl art. 39313 § 1 KPC w związku z art. 10 ustawy z

dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... (Dz. U. Nr 43,

poz. 189).