Supreme Court dismisses retrial request for perjury claims not meeting new facts requirement under Polish Criminal Procedure Code.

POSTANOWIENIE Z DNIA 23 LUTEGO 2012 R.

III KO 91/11

W kwestii wznowienia sąd orzeka na posiedzeniu bez udziału stron,

chyba że prezes sądu lub sąd postanowi inaczej (art. 544 § 3 k.p.k.). W

braku takiego zarządzenia albo postanowienia, strony mogą wziąć udział

tylko w razie sprawdzenia okoliczności faktycznych (art. 546 k.p.k. w zw. z

art. 97 k.p.k.).

Przewodniczący: sędzia SN Z. Puszkarski.

Sędziowie SN: T. Grzegorczyk, J. Matras (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy w sprawie Grzegorza J., skazanego z art. 197 § 3

k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 lutego 2012 r.

bez udziału stron, wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania

zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 2

grudnia 2010 r. i sprowadzenie skazanego na posiedzenie na podstawie

art. 544 § 2 i 3 k.p.k. oraz art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 639 k.p.k.

postanowił:

1. wniosku

o

sprowadzenie

skazanego

na

posiedzenie

uwzględnić;

2. wniosek o wznowienie postępowania o d d a l i ć (...).

nie

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z dnia 25 czerwca 2010 r.,

Grzegorz J. został skazany za przestępstwo popełnione w nocy z 12 na 13

kwietnia 2009 r. w okolicy miejscowości F., kwalifikowane z art. 197 § 3 k.k.

na karę trzech lat pozbawienia wolności. Tym samym wyrokiem został

skazany za drugie przestępstwo, wyczerpujące dyspozycję art. 178a § 1

k.k. a popełnione w nocy z 12 na 13 kwietnia 2009 r. w miejscowości N., na

karę 100 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu wysokości jednej stawki

na kwotę 20 zł. Na skutek apelacji obrońców Sąd Apelacyjny w B. wyrokiem

z dnia 2 grudnia 2010 r., zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. W sprawie tej

wywiedziona została kasacja, która postanowieniem z dnia 20 października

2011 r. została przez Sąd Najwyższy oddalona jako oczywiście

bezzasadna.

Obecnie wniosek o wznowienie postępowania złożył obrońca

skazanego. Powołując się na przepisy art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. oraz art.

544 § 2 k.p.k. obrońca skazanego wniósł o wznowienie postępowania w tej

sprawie, domagając się uchylenia obu wydanych w sprawie wyroków i

przekazania sprawy do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w O. W

uzasadnieniu wniosku wskazał, że po uprawomocnieniu się wyroku jeden z

„kluczowych” świadków podał odmiennie wiele faktów dotyczących tej

sprawy, skutkiem czego skazany złożył doniesienie o popełnieniu

przestępstwa do Prokuratury Rejonowej w O., ale prokurator tej prokuratury

odmówił wszczęcia dochodzenia w tej sprawie wobec stwierdzenia braku

znamion czynu zabronionego, a więc w oparciu o przepis art. 17 § 1 pkt 2

k.p.k. (postanowienie w sprawie 1 Ds. 323/09). Wskazując na te

okoliczności skarżący wniósł o dołączenie akt sprawy z Prokuratury

Rejonowej w O., albowiem w tychże aktach znajduje się zapis rozmowy

świadka z Grzegorzem J., z którego to zapisu wynika, że pokrzywdzona

kontaktowała się ze świadkiem po zdarzeniu oraz miała zamiar wycofania

sprawy.

W pisemnej odpowiedzi prokurator Prokuratury Generalnej wniósł o

oddalenie wniosku, wskazując że nie zachodzą podstawy do wznowienia

postępowania w oparciu o przepis art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., a w istocie

autor wniosku wskazuje raczej na zamiar przywołania okoliczności z art.

541 § 1 k.p.k.

W dniu 3 lutego 2012 r. wpłynął do Sądu Najwyższego wniosek

obrońcy

skazanego

wyznaczone

w

o

sprowadzenie

przedmiocie

skazanego

rozpoznania

wniosku

na

posiedzenie

o

wznowienie

postępowania; w uzasadnieniu wniosku jego autor podkreślił, że skazany

chce uczestniczyć w tym posiedzeniu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Na wstępie trzeba wskazać, że zgodnie z art. 544 § 3 k.p.k. w kwestii

wznowienia sąd orzeka na posiedzeniu bez udziału stron, chyba że prezes

sądu lub sąd postanowi inaczej. W niniejszej sprawie nie zaistniały żadne

okoliczności do uznania, że celowe i zasadne jest uczestnictwo skazanego

w takim posiedzeniu. Rozstrzyganie na posiedzeniu co do wznowienia

postępowania jest orzekaniem w oparciu o ściśle określone, i to z mające li

tylko prawny charakter, okoliczności, co czyni zbytecznym udział stron w

tym posiedzeniu. Skoro zaś nie doszło także do sprawdzenia okoliczności

faktycznych, to nie miał również zastosowania przepis art. 546 k.p.k., co w

konsekwencji

skutkowało

nieuwzględnieniem

złożonego

wniosku

o

sprowadzenie skazanego na posiedzenie.

Wniosek o wznowienie postępowania okazał się niezasadny i z tego

powodu podlegał oddaleniu. Trzeba na wstępie stwierdzić, czego nie

zaznaczył autor tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, że wniosek

dotyczy tylko jednego czynu przypisanego skazanemu prawomocnym

wyrokiem, tj. przestępstwa z art. 197 § 3 k.p.k. W tej części wniosek

wskazywał jako podstawę wznowienia art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k., a więc

żądanie wznowienia uzasadnione było istnieniem podstawy propter nova

pomimo, że tymi nowymi faktami i dowodami miało być nagranie rozmowy,

które dowodziło, iż w postępowaniu karnym świadek S. W. oraz

pokrzywdzona I. Z. złożyli fałszywe zeznania. Już sama treść wniosku

wskazuje zatem w sposób bezsporny, że faktycznie oparty on został na

twierdzeniu, iż w postępowaniu karnym dwóch świadków dopuściło się

przestępstwa fałszywych zeznań, a zatem nagranie rozmowy S. W. stanowi

nie o nowych faktach, tak jak obecnie wskazuje na to w podstawie prawnej

wniosku obrońca skazanego powołując art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k., ale

dowodzi złożenia fałszywych zeznań w procesie. Złożenie fałszywych

zeznań w procesie prawomocnie zakończonym może być podstawą

wznowienia postępowania, ale w oparciu o inny przepis, tj. art. 540 § 1 pkt

1 k.p.k., przy czym musi zostać wówczas spełniony warunek określony w

art. 541 § 1 k.p.k. Ten warunek w sprawie niniejszej nie został spełniony, co

wynika z treści prawomocnego postanowienia prokuratora Prokuratury

Rejonowej w O. z dnia 25 lutego 2011 r. którym odmówiono wszczęcia

śledztwa z uwagi na brak znamion czynów zabronionych (art. 17 § 1 pkt 2

k.p.k. – akta sprawy 3 Ds. 33/11). W tym stanie rzeczy należało orzec jak w

postanowieniu.