Supreme Court dismisses judge recusal request as inadmissible because no appeal motion has been filed yet.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the defendant's request to recuse Judge Małgorzata Bednarek as inadmissible. The defendant sought recusal while the court was merely verifying whether a motion for retrial would be filed, noting the defense lawyer had not acted for six months. The court ruled that recusal applies only to active proceedings, making the request premature since no retrial motion exists at this stage.
Legislator headnote
AI generatedArt. 41 § 1 k.p.k.; Recusal requests are inadmissible when filed before the commencement of the incidental proceeding, as the concept of 'case' requires an active proceeding aimed at adjudication to exist.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
III KO 85/23 POSTANOWIENIE Dnia 17 kwietnia 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 17 kwietnia 2024 r., wniosku skazanego w przedmiocie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego Małgorzaty Bednarek od udziału w sprawie o sygn. akt III KO 85/23 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Małgorzaty Bednarek jako niedopuszczalny, pozostawić bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 15 czerwca 2023 r. skazany złożył wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie prawomocnie zakończonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt II K 37/21 (w sprawie tej orzekał w postępowaniu odwoławczym Sąd Apelacyjny w Szczecinie - wyrok z dnia 22 listopada 2022 r., sygn. akt II AKa 156/22).Sprawa ta w Sądzie Najwyższym została zarejestrowana pod sygnaturą III KO 85/23 i przydzielona do referatu SSN Małgorzaty Bednarek. Zarządzeniem z dnia 24 października 2023 r. skazanemu wyznaczono obrońcę z urzędu w celu sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Okręgowego w Koszalinie o sygn. akt II K 37/21 i Sądu Apelacyjnego w Szczecinie o sygn. akt II AKa 156/22 lub sporządzenia opinii o braku podstaw do wznowienia postępowania (art. 84 § 3 k.p.k.).
W zarządzeniu tym wyznaczono obrońcy termin (trzydzieści dni) do sporządzenia wniosku lub opinii o braku podstaw do jego sporządzenia. W toku postępowania skazany wielokrotnie składał pisma sygnalizujące, w jego ocenie, zaistnienie również bezwzględnego powodu odwoławczego i wnosił o wznowienie postępowania. W piśmie datowanym na dzień 12 marca 2024 r. skazany wniósł o zmianę składu sędziowskiego, gdzie wyznaczono SSN Małgorzatę Bednarek i wyznaczenie w jej miejsce sędziego, który nie byłby powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek „Neo KRS” (k. 68 akt), a zatem na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, którą ukształtowano na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3).Do dnia wydania niniejszego postanowienia do sprawy nie wpłynęła informacja od obrońcy skazanego co do kwestii ewentualnego istnienia podstaw do wznowienia postępowania, pomimo upływu już prawie 6 miesięcy.
Zresztą dopiero w marcu 2024 r. podjęto pierwsze czynności nadzorcze w wydziale, w którym sprawa jest zarejestrowana (k. 63). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek skazanego należało pozostawić bez rozpoznania wobec jego ustawowej niedopuszczalności. Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. wyłączenie sędziego następuje „w sprawie". W świetle dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego (patrz uchwała SN z dnia 13 czerwca 2023 r., I KZP 22/22; postanowienia SN: z dnia 20 grudnia 2023 r., II KK 540/23; z dnia 12 sierpnia 2021 r., IV KO 98/21; z dnia 15 lutego 2022 r., III KO 10/22) nie ma wątpliwości co do tego, że pojęcie „sprawy", o której mowa w art. 41 § 1 k.p.k., rozumiane jest szeroko i odnosi się zarówno do sprawy głównej, rozumianej jako orzekanie w głównym przedmiocie procesu, jak również postępowań incydentalnych, w tym takich, które mają miejsce w ramach sprawy głównej.
Istotne jednak jest, aby sprawa taka już została wniesiona do właściwego sądu, a zatem aby wszczęto – na skutek stosownego żądania uprawnionego podmiotu – określone postępowanie zmierzające do jej rozpoznania. Jasne jest przy tym, że przymiot bezstronności musi mieć nie tylko sędzia, który rozpozna sprawę w głównym nurcie procesu, ale także sędzia, który rozpozna sprawę incydentalną, ale wkraczającą w sferę ochrony wolności i praw jednostki. Na kanwie tych rozważań trzeba jednak stwierdzić, że obecnie w sprawie zarejestrowanej pod sygnaturą III KO 85/23 nie ma złożonego wniosku o wznowienie postępowania, a toczy się postępowanie zmierzające do ustalenia, czy taki wniosek zostanie w ogóle złożony.
Istotą postępowania na obecnym jego etapie jest wyłącznie weryfikacja (przez adwokata z urzędu) istnienia podstaw do wznowienia postępowania oraz przedstawienia sądowi swojego stanowiska w tym zakresie. Stąd, skoro wniosku o wznowienie postępowania jeszcze w tym postępowaniu nie złożono (i nie wiadomo, czy zostanie złożony), to wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy – jako przedwczesny, jest niedopuszczalny. Na marginesie jedynie należało zwrócić uwagę na potrzebę zintensyfikowania czynności zmierzających do zdyscyplinowania wyznaczonego skazanemu obrońcy z urzędu, który pomimo zakreślenia mu terminu do zajęcia stanowiska co do ewentualnej potrzeby wznowienia postępowania, przez okres 6 miesięcy z obowiązku tego się nie wywiązał.
Z tych powodów postanowiono jak w sentencji. [J.J.][ms]