Supreme Court transfers criminal case to another district court due to defendant's expert role causing public impartiality doubts.

III KO 54/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie S. T. oskarżonego o czyn z art. 197 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 czerwca 2023 r. wniosku Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Mysłowicach.

UZASADNIENIE

Prokurator wniósł do Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie akt oskarżenia przeciwko S. T., zarzucając mu popełnienie czynu z art. 197 § 2 k.k. Postanowieniem z dnia 5 maja 2023 r., sygn. akt II K 330/23/K, wymieniony Sąd podstawie art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wskazał, że oskarżony S. T. był biegłym sądowym […], wpisanym na listę Prezesa Sądu Okręgowego w K. oraz że z racji pełnionej funkcji przez wiele lat występował przed sądami rejonowymi okręgu k., jak również przed Sądem Okręgowym w K.

Powoduje to, że w przedmiotowej sprawie „istnieją okoliczności, które stwarzają podstawę do racjonalnego twierdzenia, iż w odbiorze powszechnym jak również samej pokrzywdzonej mogą powstać wątpliwości co do zdolności sądu, który jest właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy, do jej rozstrzygnięcia w sposób obiektywny i bezstronny”. Jeżeli zaś, co wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego (w przedmiotowym postanowieniu powołano szereg judykatów tego organu wydanych na gruncie art. 37 k.p.k.), za „dobro wymiaru sprawiedliwości” w rozumieniu art. 37 k.p.k. należy także uznawać potrzebę kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy, co nabiera szczególnego znaczenia m.in. w budzących zazwyczaj większe zainteresowanie społeczne sprawach osób powiązanych ze środowiskami prawniczymi, to istnieją powody do postąpienia zgodnie z wymienionym przepisem.

Dodatkowo Sąd Rejonowy nadmienił, że z racji występowania w procesach w charakterze biegłego oskarżony S. T. jest znany większości sędziom orzekającym w sądach rejonowych i okręgowych Apelacji […]. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wystąpienie Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter przepisu art. 37 k.p.k., jako dopuszczającego możliwość odstąpienia od fundamentalnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo.

Akcentowano również, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie tego przepisu może nastąpić m.in. wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie i w odbiorze społecznym rodzić wątpliwości co do tego, że sprawa zostanie bezstronnie rozpoznana. W tym względzie Sąd występujący z inicjatywą trafnie nawiązał do takich orzeczeń Sądu Najwyższego, jak postanowienie z dnia 28 kwietnia 2003 r., III KO 11/03, czy z dnia 20 stycznia 2017 r., IV KO 92/16.

Wypada podzielić pogląd Sądu meriti, że w niniejszej sprawie zachodzi okoliczność skłaniająca do uznania, iż dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania jej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Rzeczywiście, fakt pełnienia przez oskarżonego przez wiele lat funkcji biegłego i występowanie przez niego w tej roli w procesach toczących się w sądach […] (z aktu oskarżenia wynika, że jest on również wiceprezesem […]) czyni wysoce prawdopodobnym, że pozostawienie sprawy w kognicji sądu miejscowo właściwego prowadziłoby do pojawienia się, choćby mylnych, ale mających cechę racjonalności głosów, w pierwszej kolejności osoby pokrzywdzonej, podających w wątpliwość zdolność tego sądu do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania położonemu poza okręgiem Apelacji […] Sądowi Rejonowemu w Mysłowicach.