Supreme Court transfers criminal case to another court due to marriage between judge and defendant threatening impartiality.

III KO 104/25 POSTANOWIENIE Dnia 13 sierpnia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie X.4Y.4, X.5Y.5, R.L., X.2Y.2, X.3Y.3, X.Y., X.6Y.6 oskarżonych z art. 272 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 sierpnia 2025 r., wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 16 czerwca 2025 r., sygn. akt III K 109/25 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Rzeszowie. UZASADNIENIESąd Okręgowy w Krakowie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy dotyczącej wskazanych wyżej oskarżonych, innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, które miałoby być zagrożone poprzez fakt, iż oskarżonymi w tej sprawie są m.in.

X.2Y.2 i X.3Y.3, wieloletnie pracownice Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie oraz X.Y., […] notariusz będący jednocześnie mężem sędzi X.1Y.1, która dotychczas pełniła służbę w Sądzie Rejonowym dla Krakowa Nowej Huty w Krakowie, aktualnie zaś jest na delegacji stałej w Sądzie Okręgowym w Krakowie w II Wydziale Cywilnym – Odwoławczym. Sędziowie Sądu miejscowo właściwego dobrze znają żonę oskarżonego z aplikacji, ale także pracy zawodowej, w tym wspólnych szkoleń, zgromadzeń. Nieuniknione są dalsze kontakty sędziów Sądu miejscowo właściwego z żoną oskarżonego, a to z uwagi na wspólnie zajmowany budynek przez Sąd Okręgowy i wymieniony wyżej Sąd Rejonowy.

Zależności zawodowe tego natomiast rodzaju, pomiędzy stronami postępowania a sędzią orzekającym w miejscowo właściwym sądzie, mogą wywołać przekonanie o braku możliwości bezstronnego rozpoznania przedmiotowej sprawy. Naczelnik […] Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji w K. w nadesłanym wniosku, powołując się na tożsame argumenty, wniósł o przekazanie sprawy niniejszej do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wniosek jest zasadny.Wskazać należy, że skorzystanie z art. 37 k.p.k. może mieć miejsce jedynie w sytuacji powstania nadzwyczajnych a zarazem racjonalnych względów związanych z dobrem wymiaru sprawiedliwości, do których także należą okoliczności, które w realiach konkretnej sprawy mogą wywoływać w odbiorze opinii publicznej wątpliwości co do możliwości bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy lub rzutować na swobodę orzekania.

Na wnioskującym sądzie ciąży natomiast obowiązek wykazania i uzasadnienia, że w konkretnym przypadku osądzenie sprawy przez sąd właściwy zagraża tak istotnej wartości, jaką jest dobro wymiaru sprawiedliwości.Wniosek Sądu Okręgowego w Krakowie spełnia powyższe wymogi. Trafnie bowiem podniesiono w nim, że dobro wymiaru sprawiedliwości zostało w tej sprawie zagrożone poprzez fakt, że miałoby dojść do osądzenia sprawy przez sąd właściwy w sytuacji, kiedy oskarżonym w sprawie jest X.Y., mąż sędzi X.1Y.1, która dotychczas pełniła służbę w Sądzie Rejonowym dla Krakowa Nowej Huty w Krakowie, aktualnie jest na stałej delegacji w Sądzie Okręgowym w Krakowie w II Wydziale Cywilnym – Odwoławczym i jest osobą osobiście znaną wszystkim sędziom tego sądu.

Nie ulega natomiast wątpliwości, że powiazania rodzinne (małżeńskie) sędziego orzekającego na co dzień w sądzie właściwym miejscowo z oskarżonym, są okolicznościami uzasadniającymi skorzystanie z instytucji art. 37 k.p.k., gdyż mogą w sposób realny podważać autorytet i zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. Jasne jest bowiem, że z racji tych powiązań może więc powstać w opinii publicznej przekonane o braku możliwości rozpoznania sprawy dotyczącej m. in. męża wskazanej sędzi, w sposób niezawisły i bezstronny, a tego rodzaju spekulacjom ma przeciwdziałać przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi.

Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie, który znajduje się na terenie apelacji rzeszowskiej, uwzględni wskazany wcześniej aspekt wykluczenia wszelkich podejrzeń co do niezależnego rozstrzygnięcia sprawy, jak również zapewni stronom dogodne możliwości komunikacyjne dojazdu do siedziby tego Sądu. Mając na uwadze powyższe, rozstrzygnięto jak w sentencji postanowienia. [WB][r.g.] ‎