Supreme Court rejects transfer request based on expert witness status and former judge testimony.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the Regional Court's request to transfer the case to another court of equal jurisdiction. The requesting court argued that the defendant, a court expert, had previously performed duties for the requesting court and could be examined as a witness by a former judge of that court. The Supreme Court ruled that these circumstances do not objectively threaten judicial impartiality or public perception of neutrality, as they are not institutional defects but rather individual situations better handled through recusal proceedings.
Legislator headnote
AI generatedArt. 441 § 1 k.p.c.; The concept of the good of the administration of justice under Art. 441 § 1 k.p.c. requires real and objective threats to judicial impartiality, not hypothetical concerns arising from a defendant's status as a court expert or former judge of the court.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
III CO 968/25 POSTANOWIENIE 15 września 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Łodko na posiedzeniu niejawnym 15 września 2025 r. w Warszawiew sprawie z powództwa Towarzystwa Ubezpieczeń spółki akcyjnejw W.przeciwko S. B.o zapłatę,na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy dla Krakowa-Podgórza w Krakowiepostanowieniem z 24 lipca 2025 r., XII C 765/25,o przekazanie do sądu równorzędnego, oddala wniosek.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 24 lipca 2025 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Podgórza w Krakowie wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. Uzasadniając wystąpienie wyjaśnił, że pozwany jest ujawniony na liście biegłych sądowych Sądu Okręgowego w Krakowie. Wielokrotnie wykonywał czynności dla Sądu występującego z wnioskiem o przekazanie sprawy. Ponadto został złożony wnioske o przesłuchanie jako świadka byłego sędziego Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie, obecnie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego (art. 441 § 1 k.p.c.).
Dotyczy to takich sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy w danym sądzie, bez względu na to przez którego sędziego, godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości. Chodzi zatem, co do zasady, o tego rodzaju okoliczności, które są powiązane z danym sądem w znaczeniu ustrojowym (instytucjonalnym), a nie z konkretnym sędzią czy nawet większą liczbą sędziów. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że niezdefiniowane ustawowo pojęcie „dobro wymiaru sprawiedliwości” powinno być rozumiane z uwzględnieniem celu, dla którego istnieje wymiar sprawiedliwości, uniwersalnego charakteru tej instytucji i rodzaju wartości, jaką jest dobro wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie SN 7 lipca 2020 r., IV CO 153/20).
Dobro wymiaru sprawiedliwości nie jest tożsame ani z dobrem (w szczególności sprawnym funkcjonowaniem) sądu rozpoznającego konkretną sprawę lub z interesami prawnymi stron, ani też ze społecznym postrzeganiem sądu jako organu bezstronnego. Wszystkie te elementy stanowią części składowe tej wartości, lecz w stosowaniu art. 441 § 1 k.p.c. trzeba mieć na uwadze, że żaden z elementów nie dominuje nad pozostałymi (zob. postanowienie SN z 19 listopada 2020 r., V CO 213/20). Uwzględnienie wniosku na podstawie art. 441 k.p.c. nie uzasadnia fakt, że pozwany jest biegłym sądowym, współpracującym z sądem występującym o przekazanie tej sprawy, jak też możliwość przesłuchania w charakterze świadka byłego sędziego tego sądu.
Nie są to okoliczności, które obiektywnie oceniając, mogą mieć ujemny wpływ na swobodę orzekania lub bezstronność Sądu właściwego. Podkreślić należy, że okoliczności wynikające z przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym Sądzie bezstronnie rozpoznana, musi być realna, a nie hipotetyczna (zob. postanowienie SN z 16 marca 2020 r., IV CO 18/20).
W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się, że podstaw stosowania art. 441 k.p.c. nie należy utożsamiać z podstawami wyłączenia sędziego (zob. postanowienia SN: z 28 września 2021 r., II CO 72/21; z 19 listopada 2020 r., V CO 213/20; z 15 września 2020 r., IV CO 191/20; z 26 czerwca 2020 r., IV CO 108/20; z 7 maja 2021 r., I CO 53/21, z 8 września 2022 r., III CO 540/22). Indywidualne okoliczności związane z sytuacją konkretnego sędziego lub sędziów, wyznaczonych do rozpoznania sprawy, ich relacje ze stroną postępowania, mogące wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego, powinny być rozpatrywane w drodze postępowania o wyłączenie sędziego, którego zainicjowanie leży tak w gestii stron, jak i sędziego (art. 49 k.p.c.).
Powołane przez Sąd występujący z wnioskiem o przekazanie okoliczności nie może rzutować per se na zdolność sądu (sędziego) do zachowania obiektywizmu, jak i ze względu na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego (zob. postanowienie SN z 16 października 2024 r., III CO 1161/24).Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. [wr][a.ł]