Legislator Case Law & Legislation
III CO 718/25 AI generated

Supreme Court dismisses request to transfer joint property division case due to lack of objective impartiality grounds.

Case Number III CO 718/25
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the Regional Court's request to transfer the joint property division case to another court of equal jurisdiction. The applicant argued that their high-profile status and local business activities created a risk of perceived bias, but the court found no objective or realistic subjective grounds for such a claim. Consequently, the court ruled that the principle of local jurisdiction must be strictly applied unless there is a significant risk to judicial authority.

Legislator headnote

AI generated

Art. 441 § 1 k.p.c.; Art. 441 § 1 k.p.c. allows transfer only when there is a significant risk to judicial authority; mere subjective concerns or lack of objective grounds do not justify overriding local jurisdiction.

Keywords

AI generated
transfer of jurisdiction good of justice impartiality of judges joint property division strict interpretation subjective grounds judicial authority

Cited Legislation

AI generated
art. 441 § 1 k.p.c.
postanowienia SN: z 25 listopada 2009 r., III KO 81/09; z 24 lutego 2020 r., II PO 5/20).Uzasadniana podstawa zastosowania art. 441 § 1 k.p.c. występuje wówczas, gdy istnieje istotne ryzyko, że autorytet sądownictwa ucierpi znacząco w razie rozpatrzenia danej sprawy przez właściwy sąd.
art. 441 § 1 k.p.c
W ocenie Sądu występującego zachodzą podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 441 § 1 k.p.c.
art. 441 k.p.c
Przed wystąpieniem do Sądu Najwyższego w trybie art. 441 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
postanowienie SN z 16 marca 2020 r., IV CO 18/20
postanowienie SN z 10 września 2020 r., II CO 203/20
postanowienie SN z 28 września 2021 r., II CO 72/21
postanowienie SN z 25 listopada 2009 r., III KO 81/09
postanowienie SN z 24 lutego 2020 r., II PO 5/20
postanowienie SN z 12 grudnia 2024 r., III CO 1325/24
postanowienie SN z 7 lipca 2020 r., IV CO 153/20
postanowienie SN z 7 lipca 2020 r., IV CO 153/20).
postanowienie SN z 26 października 2023 r., III CO 536/23
postanowienie SN z 26 października 2023 r., III CO 536/23).W okolicznościach niniejszej sprawy nie ma zatem podstaw do uznania, że zachodzi zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, w związku z czym orzeczono jak w sentencji.(P.H.)[a.ł] ‎
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

III CO 718/25 POSTANOWIENIE 10 lipca 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Adam Doliwa na posiedzeniu niejawnym 10 lipca 2025 r. w Warszawie‎w sprawie z wniosku Z.S.‎z udziałem J.S.‎o podział majątku wspólnego,‎na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy w Wadowicach‎postanowieniem z 9 czerwca 2025 r., I Ns 414/25,‎o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 9 czerwca 2025 r. Sąd Rejonowy w Wadowicach na podstawie art. 441 § k.p.c. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.W uzasadnieniu Sąd występujący wyjaśnił, że w toku postępowania o podział majątku wspólnego wnioskodawca Z.S. złożył wniosek o zwrócenie się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wnioskodawca uzasadniając przedmiotowy wniosek podniósł, że zarówno on jak i uczestniczka są osobami znanymi w W. i okolicy.

Ze względu na prowadzoną działalność gospodarczą oraz zatrudnianie dużej liczby osób z lokalnej społeczności ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym może budzić wątpliwości co do bezstronności. W ocenie Sądu występującego zachodzą podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 441 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.

Przepis ten stanowi wyjątek od kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tej przyczyny powinien być interpretowany ściśle (zob. postanowienia SN: z 16 marca 2020 r., IV CO 18/20; z 10 września 2020 r., II CO 203/20; z 28 września 2021 r., II CO 72/21). Zbyt pochopne przekazywanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie służy wytwarzaniu w społeczeństwie przekonania o bezstronności sądów, lecz przeciwnie - może budować przekonanie o łatwości manipulowania ich ustawową właściwością (zob. np. postanowienia SN: z 25 listopada 2009 r., III KO 81/09; z 24 lutego 2020 r., II PO 5/20).Uzasadniana podstawa zastosowania art. 441 § 1 k.p.c. występuje wówczas, gdy istnieje istotne ryzyko, że autorytet sądownictwa ucierpi znacząco w razie rozpatrzenia danej sprawy przez właściwy sąd.

Dla oceny wagi zagrożenia dla autorytetu władzy sądowniczej znaczenie mają przesłanki obiektywne (np. uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów danego sądu w konkretnej sprawie) oraz przesłanki subiektywne (np. przekonanie stron postępowania albo lokalnej opinii publicznej o braku bezstronności sędziów danego sądu w konkretnej sprawie). Z tym, że same przesłanki subiektywne nie są wystarczające do zastosowania art. 441 § 1 k.p.c. (zob. postanowienie SN z 9 czerwca 2025 r., III CO 655/25).W związku z tym okoliczności wynikające z przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w danym sądzie bezstronnie rozpoznana, musi być realna, a nie hipotetyczna (zob. postanowienie SN z 16 marca 2020 r., IV CO 18/20).Przenosząc powyższe generalne rozważania na realia procedowanej sprawy, należy w pierwszym rzędzie zauważyć, że wnioskodawca w istocie nie wskazał żadnej argumentacji na potwierdzenie swojego wniosku, jak również Sąd występujący takiej argumentacji nie przedstawił. Wywód wnioskodawcy ograniczył się jedynie do wskazania na pełnione funkcje społeczne i zawodowe, pozycję na liście stu najbogatszych Polaków, opracowanej przez jeden z magazynów oraz zatrudnianie ponad 2000 osób lokalnej społeczności.

Zauważyć należy, że w takim przypadku stronie (wnioskodawcy) przysługują inne środki. Przed wystąpieniem do Sądu Najwyższego w trybie art. 441 k.p.c. należy rozpatrzyć ewentualne wnioski o wyłączenie sędziego. Przytoczony w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w Wadowicach z 9 czerwca 2025 r. zarzut wnioskodawcy o braku bezstronności sędziów tego Sądu pozostaje bez pokrycia.Praktyka przekazywania spraw w tego typu przypadkach innemu sądowi byłaby niewłaściwa i skutkowałaby możliwością manipulacji oraz wpływania przez stronę na zmianę sądu, który z określonych, ale bezpodstawnych przyczyn, nie mógłby orzekać w danej sprawie.

Z motywów postanowienia Sądu Rejonowego nie wynika, aby istniały obiektywne podstawy uniemożliwiające rozpoznanie sprawy przez ten Sąd, wskazujące na potrzebę przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu (zob. postanowienie SN z 12 grudnia 2024 r., III CO 1325/24).W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że dobro wymiaru sprawiedliwości nie jest tożsame ani z dobrem (w szczególności sprawnym funkcjonowaniem) sądu rozpoznającego konkretną sprawę lub z interesami prawnymi stron, ani też ze społecznym postrzeganiem sądu jako organu bezstronnego.

Wszystkie te elementy stanowią części składowe tej wartości, niemniej jednak w stosowaniu art. 441 § 1 k.p.c. trzeba mieć na uwadze, że żaden z elementów nie dominuje nad pozostałymi. Wprawdzie wymiar sprawiedliwości istnieje po to, aby rozstrzygać indywidualne spory o prawo i tym samym zabezpieczać interesy prawne stron (uczestników) postępowań, jednak dobro wymiaru sprawiedliwości trzeba każdorazowo rozumieć uniwersalnie, mając na względzie nie tylko konkretną sprawę, ale też długofalowe konsekwencje wynikające z decyzji o zastosowaniu art. 441 § 1 k.p.c. (zob. postanowienie SN z 7 lipca 2020 r., IV CO 153/20).

Podstawa do zastosowania tego przepisu zachodzi bowiem wtedy, gdy zachodzi istotne ryzyko, że autorytet sądownictwa znacząco ucierpi w razie rozpatrzenia danej sprawy przez właściwy sąd. Dla oceny wagi zagrożenia dla autorytetu sądownictwa znaczenie mają przesłanki obiektywne, np. uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów danego sądu w konkretnej sprawie, oraz przesłanki subiektywne, np. przekonanie stron postępowania albo lokalnej opinii publicznej o braku bezstronności sędziów danego sądu w konkretnej sprawie (zob. postanowienie SN z 26 października 2023 r., III CO 536/23).W okolicznościach niniejszej sprawy nie ma zatem podstaw do uznania, że zachodzi zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, w związku z czym orzeczono jak w sentencji.(P.H.)[a.ł] ‎