Supreme Court dismisses appeal for retrial due to missing one-year statutory deadline for filing. The court held that the Constitutional Court ruling's effective date, not the applicant's separate case, starts the limitation period. The applicant's claim for an extension was rejected as the law does not allow waiting for a personal constitutional review to start the clock.

Sygn. akt III CO 7/05

POSTANOWIENIE

Dnia 19 maja 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jacek Gudowski

w sprawie z wniosku B. B.

przy uczestnictwie L. S.

o podział majątku wspólnego na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19

maja 2005 r., na skutek skargi wnioskodawczyni o wznowienie postępowania

zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2002 r., sygn. akt

III CKN (…)

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2002 r., III CKN (…), Sąd Najwyższy odmówił

przyjęcia do rozpoznania kasacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego

w K. z dnia 1 października 1999 r., II Ca (…).

W dniu 5 maja 2005 r. wnioskodawczyni złożyła skargę o wznowienie postępowania, w której podniosła, że – w wyniku doręczonego jej w dniu 25 kwietnia 2005 r.,

jako wnioskodawczyni, postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia

2005 r., SK 40/02, uznającego m.in. za zbędne wydanie orzeczenia w przedmiocie

zgodności art. 5 ust.2 ustawy z 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks

postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 48, poz. 554 ze zm.) w związku z art. 393 § 1

ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296

ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2000 r. z Konstytucją R.P., wobec

uprzedniego wydania wyroku Trybunału z dnia 9 czerwca 2003 r., SK 12/03 (Dz. U. Nr

109, poz. 1036) – doszło do spełnienia podstawy wznowienia, określonej w art. 4011

k.p.c.

Jednocześnie skarżąca stwierdziła, że nie jest przeszkodą do wznowienia

postępowania upływ czasu dłuższy niż rok od daty wydania postanowienia Sądu

Najwyższego z 30 stycznia 2002 r. lub od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw wyroku

Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 czerwca 2003 r., gdyż „strona nie może ponosić

winy w uchybieniu tego terminu w sytuacji, gdy jej własna sprawa była w toku

w Trybunale Konstytucyjnym od dnia złożenia skargi konstytucyjnej z 20 lipca 2002 r. do

dnia 20 kwietnia 2005 r., to jest do dnia wydania wspomnianego wyżej postanowienia

Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2005 r. Fakt, iż w międzyczasie został wydany

i ogłoszony wyrok Trybunału z dnia 9 czerwca 2003 r. nie może pozbawić strony

możliwości wznowienia postępowania.”

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4011 k.p.c., można żądać wznowienia postępowania również w

wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z

Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego

zostało wydane orzeczenie. Pod rządem § 2 wymienionego artykułu, obowiązującego do

dnia 5 lutego 2005 r., skargę o wznowienie postępowania należało wnieść w terminie

jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału, natomiast obecnie – po

wejściu w życie ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks

postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z

2005 r. Nr 13, poz. 98) – termin ten, zgodnie z art. 407 § 2 k.p.c., wynosi trzy miesiące.

W każdym wypadku początek biegu tego terminu, który ma charakter procesowy, jest

wyznaczany datą wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzający, że art. 5 ust. 2 ustawy z dnia

24 maja 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie

rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 48, poz. 554), na który

powołuje się skarżąca, jest – w określonym zakresie – niezgodny z Konstytucją, zapadł

w dniu 9 czerwca 2003 r. i został opublikowany w Dz. U. Nr 109, poz. 1036 z dnia 27

czerwca 2003 r. Zważywszy, że Trybunał nie określił w wyroku jego wejścia w życie,

znajduje zasada określona w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu

aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. Nr 62, poz. 718 ze

zm.), a zatem wyrok wszedł w życie w dniu 11 lipca 2003 r.

W tej sytuacji, zgodnie z art. 4011 § 2 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed

dniem 5 lutego 2005 r., termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania na

podstawie w tym przepisie określonej upłynął w dniu 11 sierpnia 2003 r.

Należy zaznaczyć, że dla biegu tego terminu nie ma żadnego znaczenia

wniesienie przez skarżącą „własnej” skargi konstytucyjnej i oczekiwanie na jej

załatwienie; decydujące znaczenie ma – jak podniesiono – wyłącznie chwila wejścia

w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Nawiasem mówiąc, wyrokiem Trybunału

z dnia 20 kwietnia 2005 r., SK 40/02, wydanym w sprawie wszczętej przez skarżącą,

umorzono postępowanie w zakresie badania zgodności z Konstytucją art. 5 ust. 2

ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego...,

a w uzasadnieniu wskazano na wyrok z dnia 9 czerwca 2003 r., SK 12/03, znany

skarżącej z wszystkimi „konsekwencjami prawnymi”.

W tym stanie rzeczy, skoro skargę o wznowienie postępowania wniesiono w dniu

5 maja 2005 r., a więc z uchybieniem ustawowemu terminowi, Sąd Najwyższy – nie

podejmując rozważań dotyczących dopuszczalności skargi – orzekł, jak w sentencji (art.

410 § 1 k.p.c.).