Legislator Case Law & Legislation
DE FR IT EN
Analyze in Legislator
II ZO 7/26 AI generated

Supreme Court excludes judge from hearing case due to prior role in appeal decision affecting impartiality.

Case Number II ZO 7/26
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Allowed / Granted
Open official source Machine-readable Markdown (.md)

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court granted a request to exclude Judge Paweł Wojciechowski from hearing a disciplinary case regarding a judge's potential criminal liability. The court found that Wojciechowski had previously served on the panel that overturned the lower court's refusal to prosecute the defendant, creating an objective doubt about his impartiality. Consequently, the court ruled that his participation would violate the defendant's right to a fair trial and the principle of an impartial tribunal.

Legislator headnote

AI generated

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 6 ust. 1 KPP; A judge must be excluded from a case if their prior participation in a related proceeding creates an objectively justified doubt regarding their impartiality, thereby violating the right to a fair trial.

Keywords

AI generated
sędzia wyłączenie bezsprzeczność prawo do sprawiedliwego procesu sąd nienależycie obsadzony art. 41 k.p.k. art. 6 KPP odpowiedzialność karne

Cited Legislation

AI generated
art. 41 § 1 k.p.k.
II ZIZ 18/25 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw.
art. 42 § 1 k.p.k.
z art. 42 § 1 k.p.k. w zw.
art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych
z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz art.
art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Udział tego sędziego w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy realnie prowadziłby do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, standardu konstytucyjnego (art.
art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ale także do przyjęcia, że sąd z jego udziałem byłby sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
1 Konstytucji RP), ale także do przyjęcia, że sąd z jego udziałem byłby sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
art. 41 § 1 k.p.k
II ZIZ 18/25 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 42 § 1 k.p.k
art. 231 § 1 k.k
za czyn wypełniający znamiona przestępstwa z art. 231 § 1 k.k.
art. 190 § 1 k.k

Cited Case Law

AI generated
uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22
uchwała trzech Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-41 10-1/20
postanowienie SN z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21
postanowienie SN z dnia 29 września 2021 r., V KZ 47/21
postanowienie SN z dnia 21 stycznia 2022 r., III CO 6/22
I KZ 29/21
Supreme Court corrects a clerical error in its own ruling by replacing 'Lowest' with 'Highest'.
V KZ 47/21
Supreme Court dismisses appeal against temporary arrest order due to improper bench composition under Constitutional Court ruling.
AI generated
I ZO 125/25
Supreme Court dismisses judge's objection to disqualification due to prior witness testimony in criminal case.
II ZIZ 16/23
Supreme Court dismissed judge's appeal, upholding refusal of criminal liability permission due to insufficient evidence.
I DI 34/21
Supreme Court dismisses judge's recusal request due to prior involvement in the appealed disciplinary decision.
I KO 69/21
Supreme Court rules the Criminal Chamber of the Supreme Court is the competent court for disciplinary cases against retired judges.
II DIZ 49/21
Supreme Court dismisses appeal and excludes judge due to objective doubts about impartiality regarding prior case involvement.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

II ZO 7/26 POSTANOWIENIE Dnia 13 lutego 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska w sprawie sędzi Sądu Rejonowego […] w [...] X. Y. – po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 13 lutego 2026 r., bez udziału stron w związku z zażaleniem na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2025 r. sygn. I ZI 50/24 w przedmiocie odmowy zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. (sygn. akt II ZIZ 18/25) wniosku SSN Pawła Wojciechowskiego o wyłączenie go od udziału ‎w rozpoznaniu sprawy o sygn.

II ZIZ 18/25 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka postanowił: wyłączyć SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZIZ 18/25 UZASADNIENIEPełnomocnik subsydiarnego oskarżyciela posiłkowego Ł. R. wnioskiem z dnia 18 lipca 2023 r. wniósł o pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego […] w [...] – X. Y. za czyn wypełniający znamiona przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w […] uchwałą z dnia 11 grudnia 2023 r., sygn. akt […], odmówił wyrażenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego […] w [...] – X.

Y.Zażalenie na powyższe w dniu 3 stycznia 2024 r. wniósł Ł. R., zaskarżając uchwałę w całości.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący), SSN Paweł Wojciechowski (sprawozdawca) oraz ławnik SN Radosław Jeż uchwałą z dnia 7 sierpnia 2024 r. sygn. akt II ZO 29/24 uchylił skarżoną uchwałę Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […] z dnia 11 grudnia 2023 r., sygn. akt […] o odmowie wyrażenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego […] w [...] – X.

Y. i sprawę tę przekazał według właściwości Sądowi Najwyższemu - Izbie Odpowiedzialności Zawodowej do rozpoznania w I instancji. Sprawa ta została zarejestrowana w repertorium tej Izby pod sygn. I ZI 50/24. Sąd Najwyższy uchwałą z dnia 15 kwietnia 2025 r., sygn. I ZI 50/24 odmówił zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Rejonowego […] w [...] X. Y. za czyn wskazany we wniosku pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego z dnia 18 lipca 2023 r.Celem rozpoznania zażalenia wnioskodawcy na powyższą uchwałę został wyznaczony skład orzekający w składzie:

SSN Marek Siwek, SSN Marek Dobrowolski i Paweł Wojciechowski. Sprawa ta, o sygn. II ZIZ 18/25 została skierowana na posiedzenie w dniu 22 stycznia 2026 r., w trakcie którego SSN Paweł Wojciechowski złożył oświadczenie o wyłączenie go od rozpoznania sprawy wobec istnienia okoliczności tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności wskazując, że w niniejszej sprawie uczestniczył w składzie orzekającym Sądu Najwyższego w dniu 7 sierpnia 2024 roku w sprawie o sygn. akt II ZO 29/24, który uchwałą z tego dnia uchylił uchwałę Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […] z dnia 11 grudnia 2023 roku sygn. akt […] i przekazał sprawę według właściwości Sądowi Najwyższemu - Izbie Odpowiedzialności Zawodowej do rozpoznania w I Instancji, gdyż w takiej sytuacji jego udział w tym postępowaniu mógłby być przez zewnętrznego obserwatora odebrany jako okoliczność wywołująca wątpliwości, co do jego bezstronności w tej sprawie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia sędziego decyduje między innymi ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego. W niniejszej sprawie istnieją rzeczywiste podstawy do stwierdzenia, że zachodzą okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego SN Pawła Wojciechowskiego w sprawie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X.

Y. - sędzi Sądu Rejonowego […] w [...].Okoliczności, wskazane we wniosku mogłyby stanowić poważną, obiektywnie istniejącą wątpliwość, co do bezstronności wymienionego sędziego. Tworzy ją bowiem fakt udział tego sędziego w składzie sądu drugiej instancji rozpoznającego środek odwoławczy, który uchylił orzeczenie i przekazał sprawę według właściwości Sądowi Najwyższemu - Izbie Odpowiedzialności Zawodowej do rozpoznania w I Instancji, na skutek tego, pogląd prawny rzutujący bezpośrednio na wynik sprawy został już przez tego sędziego określony, a zatem powstała uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności przy rozpoznawaniu sprawy dotyczącej tego samego wniosku.Zważając na powyższy układ sytuacyjny, obiektywnie mogący rzutować na bezstronność i niezawisłość sędziowską, koniecznym jest zatem wyłączenie SSN Pawła Wojciechowskiego od rozpoznania sprawy prowadzonej pod sygn. akt II ZIZ 18/25.

Nie można w sprawie pomijać jednak głównego powodu podjęcia decyzji ‎o wyłączeniu sędziego Pawła Wojciechowskiego od rozpoznania sprawy. Udział tego sędziego w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy realnie prowadziłby do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ale także do przyjęcia, że sąd z jego udziałem byłby sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Taka konkluzja wynika przecież wprost z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., ‎I KZP 2/22 oraz uchwały trzech Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-41 10-1/20, OSNKW 2020, z. 2, poz. 7), która z uwagi na nadanie jej statusu zasady prawnej, wiąże wszystkie składy Sądu Najwyższego (por. np. postanowienia SN z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21; z dnia 29 września 2021 r., V KZ 47/21 i z dnia 21 stycznia 2022 r., III CO 6/22).Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [M.

T.] [r.g.] ‎