Legislator Case Law & Legislation
II KZ 2/07 AI generated

Criminal appeal allowed against appellate court costs ruling due to failure to consider prior sentencing on costs.

Case Number II KZ 2/07
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court overturned the appellate court's refusal to accept a criminal appeal filed by the defense. The defense argued that the appellate court failed to consider whether the defendant faced higher court costs than in the original first-instance judgment, despite the first instance having been appealed solely on his benefit. The court held that such an appeal is permissible if it concludes proceedings in a case involving a fixed prison sentence, even if the contested decision concerns costs rather than criminal liability.

Legislator headnote

AI generated

Art. 437 k.p.k.; Art. 466 k.p.k.: A criminal appeal on behalf of the accused due to a flagrant violation of law other than those listed in Art. 439 k.p.k. may be filed against rulings in an appellate court judgment that do not concern the criminal liability of the accused, provided they conclude the proceedings in a case where a fixed term of imprisonment was pronounced.

Keywords

AI generated
criminal appeal flagrant violation of law court costs appellate court ruling fixed term imprisonment procedural error reformationis in peius

Cited Legislation

AI generated
Art. 437 k.p.k.
przyjęcia kasacji obrońcy skazanego, na podstawie art. 437 k.p.k. i art.
Art. 466 k.p.k.
przyjęcia kasacji obrońcy skazanego, na podstawie art. 437 k.p.k. i art. 466
Art. 439 k.p.k.
prawa, innego niż wymienione w art. 439 k.p.k., może być wniesiona także
Art. 443 k.p.k.
procesowego art. 443 k.p.k. przez orzeczenie wyższej opłaty i obciążenie
Art. 530 § 2 k.p.k.
Zaskarżonym zarządzeniem na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. odmówiono przyjęcia kasacji z uwagi na to, że „kasację oparto na innych powodach niż wymienione w art.
Art. 118 § 1 k.p.k.
całości skargi, w tym z jej uzasadnienia; w razie potrzeby przy pomocy reguły interpretacyjnej zawartej w art. 118 § 1 k.p.k. W tej sprawie w kasacji
Art. 426 § 1 k.p.k.
orzeczenia wydanego na skutek odwołania (art. 426 § 1 k.p.k.).
art. 439 k.p.k
prawa, innego niż wymienione w art. 439 k.p.k., może być wniesiona także
art. 286 § 1 k.k
Sąd Najwyższy w sprawie Adama C., skazanego z art. 286 § 1 k.k.
art. 437 k.p.k
przyjęcia kasacji obrońcy skazanego, na podstawie art. 437 k.p.k.

Cited Case Law

AI generated
V KK 6/05 – OSProk. i Pr. 2005, z. 9, poz. 8
r., V KK 6/05 – OSProk. i Pr. 2005, z. 9, poz. 8).
V KK 6/05
r., V KK 6/05 – OSProk.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

POSTANOWIENIE Z DNIA 9 MARCA 2007 R.

II KZ 2/07

Kasacja na korzyść oskarżonego z powodu rażącego naruszenia

prawa, innego niż wymienione w art. 439 k.p.k., może być wniesiona także

od tych, zawartych w wyroku sądu odwoławczego, rozstrzygnięć, które nie

dotyczą odpowiedzialności karnej oskarżonego, jeżeli tylko kończą postępowanie w sprawie, w której orzeczono bezwzględną karę pozbawienia

wolności.

Przewodniczący: sędzia SN K. Cesarz.

Sąd Najwyższy w sprawie Adama C., skazanego z art. 286 § 1 k.k. i

innych, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu zażalenia obrońcy

skazanego na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału X Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w W. z dnia 13 stycznia 2007 r., o odmowie

przyjęcia kasacji obrońcy skazanego, na podstawie art. 437 k.p.k. i art. 466

k.p.k.

p o s t a n o w i ł uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu w W. w celu kontynuowania postępowania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 3 lipca 2000 r. Sąd Rejonowy w W. wymierzył Adamowi C. karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, po czym w całości

obciążył go kosztami sądowymi, to jest kwotą 200 zł opłaty i wydatkami w

wysokości 2 464,42 zł, czyli łącznie kosztami w kwocie 2 664,42 zł.

Po uchyleniu tego wyroku do ponownego rozpoznania, w następstwie

apelacji wniesionej jedynie przez obrońcę oskarżonego, Sąd Rejonowy w

W. wyrokiem z dnia 9 grudnia 2005 r. ponownie skazał Adama C. na 2 lata

i 6 miesięcy pozbawienia wolności, znów obciążając go całością kosztów

sądowych, na które złożyły się: kwota 400 zł opłaty (tyle wynosiła po zmianie ustawy o opłatach w sprawach karnych) i wydatki, ale zasądzone w wysokości 2 600 zł, ponieważ Sąd zwolnił go od reszty kosztów sądowych.

Apelacje od tego wyroku złożyli: oskarżony, zaskarżając go w całości, i na wstępie kwestionując obciążenie go kosztami w łącznej kwocie 3

000 zł, a więc kwotą wyższą niż zasądzoną w poprzednim wyroku, pomimo

zaskarżenia go tylko na korzyść oskarżonego, i obrońca – co do kary.

Sąd Okręgowy w W. w dniu 7 lipca 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelacje za oczywiście bezzasadne i zwalniając

oskarżonego od kosztów postępowania odwoławczego.

Obrońca w kasacji od tego wyroku zarzucił „rażące naruszenie prawa

procesowego art. 443 k.p.k. przez orzeczenie wyższej opłaty i obciążenie

skazanego wyższymi kosztami procesu niż tymi, którymi był obciążony za

pierwszym rozpoznaniem sprawy na mocy wyroku z dnia 3 lipca 2000 r.,

który został zaskarżony wyłącznie na korzyść Adama C.”, po czym wniósł o

uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonym zarządzeniem na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. odmówiono przyjęcia kasacji z uwagi na to, że „kasację oparto na innych powodach niż wymienione w art. 523 § 1, 2 i 4 k.p.k. (zawarte w wyroku orzeczenie o kosztach postępowania jest w swej istocie postanowieniem, na

które stronie kasacja nie służy)”.

W zażaleniu na to zarządzenie obrońca zarzucił błąd w ustaleniach

faktycznych, przez uznanie, że „kasacja została oparta na innej podstawie

niż wymieniona w art. 523 k.p.k.”. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że

oparł kasację na zarzucie rażącego naruszenia prawa procesowego – art.

443 k.p.k. i wniósł ją w sprawie, w której orzeczono karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Nadto obrońca wywodził: „Przewidziane w art. 523 § 1 k.p.k. ograniczenie podstaw kasacyjnych

dotyczy tylko niewspółmierności kary jako jej wyłącznej podstawy. Analogicznego ograniczenia przepisy o kasacji w stosunku do orzeczenia o kosztach i opłatach nie przewidują. Orzeczenie o kosztach stanowi część składową wyroku zaskarżonego kasacją. Stąd nazywanie postanowieniem wyroku i budowanie na tej podstawie tezy o niedopuszczalności kasacji jest

wadliwe. Art. 626 § 1 k.p.k. nakazuje rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów zamieścić w orzeczeniu kończącym postępowanie. W niniejszej sprawie takim orzeczeniem jest wyrok. Zatem rozstrzygnięcie, zaskarżone kasacją, zamieszczone w wyroku było nakazanym jego elementem. Omawiany przepis posługuje się określeniem »orzeczenie« które obejmuje swoim

zakresem także wyrok”.

Żalący wnosił o uchylenie zaskarżonego zarządzenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażaleniu nie można odmówić słuszności. Regułą, przewidzianą

przez ustawę, jest umieszczanie rozstrzygnięcia o kosztach procesu w

orzeczeniu kończącym postępowanie, w szczególności w wyroku (art. 626

§ 1 k.p.k., art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w

sprawach karnych – Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 ze zm.). Dopiero, gdy

nie zawarto w nim rozstrzygnięcia o kosztach, zapada orzeczenie (postanowienie) uzupełniające w tym przedmiocie (art. 626 § 2 k.p.k., art. 16 ust.

2 powołanej ustawy). Fakt, że rozstrzygnięcie o kosztach procesu jest zdeterminowane rozstrzygnięciem dotyczącym przedmiotu postępowania, a

więc jest rozstrzygnięciem pochodnym (wtórnym) co do istoty sprawy (zob.

Z. Doda: Zażalenie w procesie karnym, Warszawa 1985, s. 91), nie nadaje

rozstrzygnięciu o kosztach procesu, zawartemu w wyroku, charakteru postanowienia (zob. pkt 3 uzasadnienia postanowienia Sądu Najwyższego z

dnia 20 kwietnia 2005 r., I KZP 11/05 – OSNKW 2005, z. 4, poz. 43). Analogicznie rzecz się ma w odniesieniu do innych rozstrzygnięć akcesoryjnych, np. co do dowodów rzeczowych, czy zaliczenia środków zapobiegawczych. Wyrok swoim zakresem znaczeniowym nie obejmuje postanowienia. Te różne rodzaje orzeczeń są wydawane w odmiennych sytuacjach

procesowych (zob. art. 93 § 1 k.p.k., art. 420 § 1 k.p.k.). Ustawowe zezwolenie na rozstrzygnięcie postanowieniem o materii, co do której decyzja

procesowa powinna być zawarta w wyroku (art. 420 § 1 k.p.k.), nie nadaje

tej decyzji – w razie ulokowania jej w wyroku – charakteru postanowienia.

Wbrew więc twierdzeniu zarządzenia „zawarte w wyroku orzeczenie

o kosztach postępowania” nie „jest w swej istocie postanowieniem”. Nie

zmienia tej oceny ustawowo dopuszczona – tylko co do kosztów procesu –

możliwość zaskarżenia części wyroku w drodze zażalenia (art. 626 § 3 zd.

1 k.p.k.). Inaczej mówiąc, prawo kwestionowania, przy pomocy zażalenia,

rozstrzygnięcia o kosztach procesu zawartego w wyroku, nie przekształca

tego rozstrzygnięcia w postanowienie (nie nadaje temu rozstrzygnięciu

charakteru postanowienia). Symptomatycznym potwierdzeniem takiego

stanowiska jest niezaliczenie w piśmiennictwie tego rodzaju orzeczeń do

postanowień, na które przysługuje zażalenie (zob. S. Zabłocki w: Kodeks

postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2004, t. III, s. 317).

Odpadł więc pierwszy z powodów odmowy przyjęcia kasacji, jakim

było wadliwe uznanie, że wniesiona została od postanowienia, a nie od wyroku.

W motywach zarządzenia wskazana też została druga, odrębna

przyczyna jego wydania, to jest, że kasację oparto na innych powodach niż

wymienione w art. 523 § 1, 2 i 4 k.p.k. Powołanie § 2 tego przepisu zdaje

się wskazywać, że, zdaniem autorki zarządzenia, skarga kasacyjna na korzyść oskarżonego podlega ograniczeniu do rozstrzygnięć sądu dotyczących odpowiedzialności karnej oskarżonego w sprawach, w których orzeczono bezwzględną karę pozbawienia wolności. Taki pogląd byłby mylny,

ponieważ ograniczenie przedmiotowe kasacji z art. 523 § 3 k.p.k. należy

łączyć (interpretować łącznie) z dyspozycją art. 519 k.p.k. Dopuszcza on

kasację strony od wyroku, nie wyszczególniając jego składników (części),

od których może ona być wniesiona. Zatem , kryterium rodzaju orzeczonej

kary wyznacza tylko krąg spraw, w których może być wniesiona kasacja na

korzyść oskarżonego, nie określa natomiast przedmiotu zaskarżenia kasacją. Kasacja na korzyść oskarżonego z powodu rażącego naruszenia prawa, innego niż wymienione w art. 439 k.p.k., może być wniesiona także od

tych, zawartych w wyroku sądu odwoławczego, rozstrzygnięć, które nie dotyczą odpowiedzialności karnej oskarżonego, jeżeli tylko kończą postępowanie w sprawie, w której orzeczono bezwzględną karę pozbawienia wolności.

Pozostaje do rozważenia ostatni powód odmowy przyjęcia kasacji,

jakim, wedle uzasadnienia zarządzenia, było nieoparcie kasacji na zarzucie

rażącego naruszenia prawa. Ale przecież wskazano w niej, jako naruszony,

art. 443 k.p.k. Skąpe motywy zarządzenia nie pozwalają na odtworzenie w

pełni toku rozumowania jego autorki. Założyć więc należy, że ta przyczyna

odmowy przyjęcia kasacji wynikała z przekonania, iż nie wystarczy wskazać rażącego naruszenia konkretnego przepisu, ale również należy wykazać, że uchybił mu sąd odwoławczy, skoro kasacja przysługuje stronie od

wyroku tego sądu. Tymczasem w kasacji zrzuca się „rażące naruszenie

prawa procesowego art. 443 k.p.k. przez orzeczenie wyższej opłaty i obciążenie skazanego wyższymi kosztami procesu...”, a przecież Sąd Okręgowy zwolnił oskarżonego w całości od kosztów postępowania odwoław-

czego. Rzeczywista treść zarzutu oraz miejsce zaistniałego uchybienia,

powinny być jednak wywodzone, zwłaszcza przy kasacjach na korzyść, z

całości skargi, w tym z jej uzasadnienia; w razie potrzeby przy pomocy reguły interpretacyjnej zawartej w art. 118 § 1 k.p.k. W tej sprawie w kasacji

podniesiono również, że „Sąd Okręgowy (...) pominął omawianą kwestię (tj.

naruszenie przez Sąd Rejonowy pośredniego zakazu reformationis in peius

– przyp. SN), mimo że oskarżony w swojej apelacji zaskarżył wyrok w całości”. Jasno więc widać, że w kasacji zarzucono Sądowi odwoławczemu obrazę art. 433 § 2 k.p.k., przez nierozważenie wszystkich zarzutów, podniesionych w apelacji oskarżonego, ale także w apelacji jego obrońcy, bo zaskarżenie wyroku co do kary rozciągało się na orzeczenie z nią związane

(co do opłaty od kary – zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 marca 2005

r., V KK 6/05 – OSProk. i Pr. 2005, z. 9, poz. 8). Oskarżony w swej apelacji

rzeczywiście kwestionował fakt obciążenia go kosztami sądowymi w wysokości łącznie wyższej niż w pierwszym wyroku, pomimo że został on uchylony z powodu tylko apelacji na korzyść i pomimo, że Sąd Rejonowy, wyrokując ponownie, w części zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych. Zatem, kasacja została wniesiona od wyroku Sądu odwoławczego z powodu

nierozważenia przez ten Sąd, czy wobec oskarżonego zapadło orzeczenie

surowsze – w rozumieniu art. 443 k.p.k. – w zakresie kosztów sądowych,

nawet po uwzględnieniu, że Sąd Rejonowy w wyroku z dnia 3 lipca 2000 r.

przyjął zasadę ponoszenia przez oskarżonego całości kosztów sądowych.

Powyższe obrazuje zarazem, że kasacja nie kwestionuje rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w zakresie kosztów postępowania odwoławczego, nie jest więc środkiem odwoławczym (zażaleniem) wniesionym od

orzeczenia wydanego na skutek odwołania (art. 426 § 1 k.p.k.). Środek taki

nie przysługiwałby zresztą oskarżonemu także z powodu braku gravamen

(został on zwolniony od kosztów sądowych za drugą instancję).

Z przytoczonych względów orzeczono jak w części dyspozytywnej

postanowienia.