Legislator Case Law & Legislation
II KO 94/24 AI generated

Supreme Court orders retrial due to judge's nomination by non-constitutional body violating impartiality standards.

Case Number II KO 94/24
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court ordered a retrial of the appeal proceedings because a judge in the Second Instance Court was nominated by the National Council of the Judiciary, which the Court found lacked constitutional status. The defense argued this nomination process violated the requirement for judicial impartiality under Article 439 § 1(2) of the Code of Criminal Procedure. The Court agreed that while not every such nomination automatically renders a judge biased, the specific circumstances here failed the required test for impartiality, necessitating a new trial.

Legislator headnote

AI generated

Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.; Art. 13 § 1 Prawo o prokuraturze; If a judge is nominated by a body lacking constitutional status, the court must conduct an impartiality test; failure to pass this test constitutes a ground for retrial under Art. 439 § 1(2) k.p.k.

Keywords

AI generated
judicial impartiality nomination procedure constitutional status retrial order Code of Criminal Procedure

Cited Legislation

AI generated
Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wznawia postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 3 listopada 2021 r., II AKa 177/19;
Art. 542 § 3 k.p.k.
na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw.
Art. 13 § 1 Prawo o prokuraturze
3 § 1, art. 13 § 1 i 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r.
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa
art. 258 § 1 k.k
skazanego za czyn z art. 258 § 1 k.k.
art. 542 § 3 k.p.k
na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
art. 291 § 1 k.k
oraz czyn z art. 291 § 1 k.k.
art. 294 § 1 k.k
art. 65 § 1 k.k
z art. 65 § 1 k.k., P.W.

Cited Case Law

AI generated
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22
Wyrok (Wielka Izba) Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 1 grudnia 2020 r., Guðmundur Andri Ástráðsson vs. Islandia, wniosek nr 26374/18
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2023 r., II KO 11/21
III KK 404/21
Supreme Court quashes appeal verdict due to judge's lack of impartiality and improperly appointed court composition.
III KK 193/20
Supreme Court dismisses stay of execution request due to lack of special circumstances and clear appeal validity.
II KK 79/22
Supreme Court allows defense costs for Supreme Court appeal based on specific judicial interpretation of regulations.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

II KO 94/24 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Waldemar Płóciennik‎SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie R.Ś. skazanego za czyn z art. 258 § 1 k.k. i in., po rozważeniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 26 lutego 2025 r. sygnalizacji obrońcy skazanego o potrzebie wznowienia z urzędu postępowanie zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie, z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. II AKa 177/19, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie, z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. IV K 22/13, 1. na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wznawia postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 3 listopada 2021 r., II AKa 177/19;

2. uchyla wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt II AKa 177/19 wobec: R.D., J.O., M.S., A.R., R.R., A.O., J.K., L.S. i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Apelacyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

3. zwraca skazanemu R.Ś. uiszczoną opłatę. Waldemar Płóciennik Małgorzata Gierszon Zbigniew Puszkarski

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 19 grudnia 2018 r., w sprawie o sygn. akt IV K 22/13, zostali skazani: R.Ś. na karę łączną 2 lat pozbawienia wolności za czyn wyczerpujący dyspozycję art. 258 § 1 k.k. oraz czyn z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., P.W. na karę łączną 2 lat pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 5 lat i 700 stawek dziennych grzywny, po 100 zł każda stawka, za czyny z art. 291 § 1 k.k. oraz z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., R.D. na karę 300 stawek dziennych grzywny, po 50 zł każda stawka, za czyn z art. 292 § 1 k.k., J.O. na łączną karę 450 stawek dziennych grzywny, po 40 zł każda stawka, za czyny z art. 292 § 1 k.k., M.S. na karę 500 stawek dziennych grzywny, po 40 zł każda stawka oraz na karę łączną 4 lat pozbawienia wolności za czyny z art. 258 § 1 k.k., z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., A.R. na karę 300 stawek dziennych grzywny, po 50 zł każda stawka oraz na karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności za czyny z art. 258 § 1 k.k. oraz z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 65 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., R.R. na karę łączną 5 lat pozbawienia wolności i 700 stawek dziennych grzywny, po 40 zł każda stawka za czyny z art. 258 § 1 k.k., z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., z art. 286 § 1 k.k. oraz z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., A.O. na łączną karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz na 500 stawek dziennych grzywny, po 40 zł każda stawka za czyny z art. 258 § 1 k.k. oraz z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 64 §1 k.k., J.K. i na karę łączną 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz 500 stawek dziennych grzywny, po 40 zł każda stawka, L.S. na karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 500 stawek dziennych grzywny, po 40 zł każda stawka za czyny z art. 258 § 1 k.k. oraz z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Wyrok ten zaskarżyli prokurator oraz obrońcy wyżej wskazanych oskarżonych.

Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 3 listopada 2021 r., w sprawie II AKa 177/19:1.uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej P.W. i na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. postępowanie w zakresie przypisanych mu czynów umorzył, a kosztami procesu w tej części obciążył Skarb Państwa;2.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:1.odnośnie do czynu przypisanego R.D. w pkt 12 wyroku uznał oskarżonego za winnego czynu zarzucanego mu w pkt XXIV aktu oskarżenia, wyczerpującego dyspozycję art. 291 § 1 k.k. i za to skazał go na karę roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby 2 lat;2.odnośnie do czynów przypisanych J.O.1.uchylił orzeczenie o karze łącznej,- odnośnie do czynu przypisanego w pkt 13 wyroku uznał oskarżonego za winnego czynu zarzucanego mu w pkt XXVI aktu oskarżenia wyczerpującego dyspozycję art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 291 § 1 k.k. i na podstawie art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 291 § 1 k.k. skazał go na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzekł grzywnę wysokości 150 stawek dziennych, po 30 zł każda stawka;- odnośnie do czynu przypisanego w pkt 14 wyroku uznał oskarżonego za winnego czynu zarzucanego mu w pkt XXVI aktu oskarżenia wyczerpującego dyspozycję art. 291 § 1 k.k. i na podstawie tego przepisu skazał go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzekł grzywnę w wysokości 150 stawek dziennych, po 30 zł każda stawka;b. tak orzeczone kary pozbawienia wolności i grzywny połączył i jako karę łączną orzekł 9 miesięcy pozbawienia wolności i 200 stawek dziennych grzywny, po 30 zł każda stawka i na podstawie art. 69 § 1, 2 k.k. i art. 70 §1 k.k. wykonanie orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby roku;3. przyjął, w opisach czynów zawartych w wyroku w pkt: 17 dotyczącym M.S., co do czynów XXXII-XLI, 26 dotyczącym R.R., co do czynów XLIX-LV, 34 dotyczącym A.O. co do czynów LXIII_LXIV, 37 dotyczącym J.K. co do czynów LXVI-LXVII, 40 dotyczącym L.S. co do czynów II-III, iż sprawcy działali w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru;4. z podstawy skazania R.R. w pkt 26 wyroku wyeliminował art. 11 § 2 k.k., przyjmując za podstawę skazania art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. oraz art. 12 k.k. w brzmieniu obowiązującym w dacie czynu w zw. z art. 4 §1 k.k., zaś w podstawie wymiaru kary art. 294 § 1 k.k.;5. na podstawie art. 45 k.k. orzekł przepadek równowartości korzyści jakie uzyskał A.R. w związku z popełnieniem czynu przyjętego w pkt 23 wyroku, dotyczących występków zarzucanych mu w pkt XLVI i XLVII aktu oskarżenia, w wysokości 6000 zł;6. w pkt 34 wyroku, co do czynu LXIII aktu oskarżenia, przypisanego A.O., wartość ładowarki teleskopowej JCB ustalił na kwotę 171 000 zł;III. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Od wyroku Sądu Apelacyjnego nie była wywiedziona kasacja.Obrońca skazanego R.Ś. natomiast złożyła do Sądu Najwyższego wniosek o wznowienie przywołanego powyżej postępowania sądowego ze względu na rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską.

Na podstawie art. 540 § 3 i art. 542 § 1 k.p.k. w zw. z art. 544 § 2 k.p.k., wniosła o:1.wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 3 listopada 2021 r., wydanym w sprawie o sygn. II AKa 177/19, utrzymującym w mocy w zakresie osoby skazanego R.Ś. wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 19 grudnia 2018 r. (sygn. akt IV K 22/13);2.uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 3 listopada 2021 r. wydanego w sprawie o sygn. II AKa 177/19 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Lublinie jako sądowi drugiej instancji;3.wstrzymanie na podstawie art. 532 § 1 w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. wykonania względem skazanego R.Ś. wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 19 grudnia 2018 r. (sygn. akt IV K 22/13), utrzymanego w mocy przywołanym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 3 listopada 2021 r. wydanym w sprawie o sygn.

II AKa 177/19 - w odniesieniu do wymierzonej skazanemu kary łącznej pozbawienia wolności;Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Złożony przez obrońcę wniosek, pomimo przytoczonej wcześniej jego podstawy, został potraktowany jako sygnalizacja potrzeby wznowienia postępowania karnego z urzędu. Podniesione okoliczności dotyczą bowiem jednej z bezwzględnych podstaw odwoławczych, a mianowicie nienależytej obsady Sądu Apelacyjnego w Lublinie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że stylizacja art. 542 § 3 k.p.k. wskazuje, iż bezwzględne podstawy odwoławcze nie są powodem do wznowienia postępowania na wniosek stron, do których odnoszą się tylko przyczyny z art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. czy art. 540b k.p.k. - i stanowią podstawę wyłącznie do podjęcia czynności ex officio.

Dlatego też wniosek strony o wznowienie postępowania, w którym wskazuje ona na uchybienie z art. 439 § 1 k.p.k., interpretować należy wyłącznie jako inicjatywę (art. 9 § 2 k.p.k.) potrzeby rozważenia przez sąd możliwości wznowienia postępowania z urzędu (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 9 października 2018 r., III KO 106/18, LEX nr 2572697; z dnia 30 listopada 2016 r., V KO 83/16, LEX nr 2178684; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2016 r., III KO 66/16, LEX nr 2166384).W składzie Sądu Apelacyjnego w Lublinie, wydającym przedmiotowy wyrok, którego uchylenia domaga się obrońca R.Ś., zasiadał sędzia X.Y., który został powołany na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w Lublinie postanowieniem Prezydenta RP z dnia […] października 2019 r. na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. 2018.3).Przypomnieć należy, że zgodnie z punktem 2 uchwały trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7): „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”.

Dokonując oceny, czy w przypadku sędziego X.Y. owe standardy niezawisłości oraz bezstronności zostały naruszone zauważyć wypada, że brak jest podstaw, aby Sąd Najwyższy w niniejszym składzie nie w pełni aprobował tok rozumowania przedstawiony w uzasadnieniach wyroków z dnia 26 lipca 2022 r., III KK 404/21; z dnia 12 października 2022 r., III KK 193/20 oraz z dnia 8 lutego 2023 r., II KK 79/22, w których Sąd Najwyższy zajął stanowisko, że skład Sądu Apelacyjnego w Lublinie orzekający z udziałem sędziego X.Y. nie spełnia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu powołanych w pkt 2 uchwały z dnia 23 stycznia 2020 r. przepisów konstytucyjnych i konwencyjnych.

Przypomnieć należy jedynie najważniejsze tezy tych orzeczeń.W pkt I uzasadnienia przywołanego wyroku z dnia 26 lipca 2022 r., III KK 404/21, badaniu poddano etap postępowania konkursowego, w którym sędzia X.Y. uczestniczył, pod kątem wad tego postępowania, a także ewentualnie (jeżeli wady te zostałyby ustalone) ich stopnia. Po pierwsze, dokonując analizy postępowania konkursowego, Sąd Najwyższy poddał analizie opinię dotyczącą sędziego X.Y. sporządzoną przez wizytatorów Sądu Apelacyjnego w Łodzi uznając – w oparciu o konkretne dane dotyczące spraw rozpoznawanych przez tego sędziego – że jej treść trudno uznać za pełną i nie budzącą wątpliwości w zakresie stawianych wniosków końcowych (zob. pkt I lit. B uzasadnienia cytowanego wyroku) i z tym twierdzeniem, przy uwzględnieniu zasygnalizowanych w tym zakresie w pisemnych motywach powyższego wyroku okoliczności, należy się zgodzić.Po drugie, w pkt I lit. C uzasadnienia, omówiono etap postępowania przed organami samorządu sędziowskiego.

Ocena organów tego samorządu w Sądzie Apelacyjnym w Lublinie wypadła dla sędziego X.Y. negatywnie. Na jeden etat w Wydziale Karnym tego Sądu zgłosiło się troje kandydatów. O ile sędziowie X.1Y.1 i X.2Y.2 uzyskali w Kolegium Sądu Apelacyjnego wynik pozytywny (5 głosów „za” i 0 głosów „przeciw”), o tyle w odniesieniu do sędziego X.Y. oddano 0 głosów „za”, przy 5 głosach „przeciw”.Równie negatywny był dla tego sędziego wynik głosowania Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Apelacji Lubelskiej. W głosowaniu, w którym udział wzięło 63 członków Zgromadzenia, sędzia X.1Y.1 uzyskał 43 głosy „za”, przy 20 głosach „przeciw” (pozytywna opinia o kandydacie), sędzia X.2Y.2 37 głosów „za”, przy 26 głosach „przeciw” (opinia pozytywna), natomiast sędzia X.Y. uzyskał 5 głosów „za”, przy 58 głosach „przeciw” (opinia negatywna).Po trzecie, zasadnicze zastrzeżenia wzbudza procedura przed Krajową Radą Sądownictwa (pkt I lit. D uzasadnienia).W tym miejscu odwołać należy się do konkluzji zawartych w przywołanym uzasadnieniu wyroku w sprawie III KK 404/21.

Sąd Najwyższy w tym zakresie, oceniając okoliczności z toku postępowania konkursowego przed Krajową Radą Sądownictwa, stwierdził, że:- kandydatów zarekomendowanych przez zespół wytypowano w formule jednego kandydata do orzekania w II Wydziale Karnym oraz dwóch kandydatów do orzekania w I Wydziale Cywilnym Sądu Apelacyjnego, a zatem z uwzględnieniem rzeczywistego parytetu stanu wolnych etatów w Sądzie Apelacyjnym w Lublinie na dzień dokonania ogłoszenia w Monitorze Polskim; o takiej proporcji wolnych miejsc w procesie obsadzenia wakatów w Sądzie Apelacyjnym w Lublinie informowano w trakcie procesu rekrutacyjnego oraz w trakcie postępowania przed zespołem opiniującym powołanym w KRS;- zarekomendowanym przez zespół KRS kandydatem do orzekania w Wydziale Karnym był sędzia Sądu Okręgowego w Siedlcach X.Y., pełniący jednocześnie funkcję wiceprezesa Sądu Apelacyjnego w Lublinie, będąc powołanym przez Ministra Sprawiedliwości pod koniec 2017 r. w procedurze, w czasie której odrzucono trzech kandydatów (sędziów Sądu Apelacyjnego w Lublinie), zgłoszonych przez ówczesnego Prezesa Sądu Apelacyjnego w Lublinie.

Nie był to zatem kandydat, którego pierwotnie chciał na tym stanowisku obsadzić Prezes Sądu Apelacyjnego w Lublinie; - w toku przedstawiania kandydatury X.Y. w czasie posiedzenia plenarnego KRS - sędzia M.N. przedstawiał okoliczności, które nie miały potwierdzenia w dokumentach stanowiących podstawę oceny kandydata; dotyczyło to dorobku naukowego (tego nie było) oraz powodu, dla którego Kolegium Sądu Apelacyjnego w Lublinie wyraziło negatywną opinię (rzekomo, zajmowania stanowiska wiceprezesa Sądu Apelacyjnego w Lublinie); nie wiadomo z jakiego źródła te informacje wynikały, skoro nie było danych w materiale zebranym w trakcie procedury;- w trakcie posiedzenia KRS ujawniono informację o dodatkowym zwolnionym miejscu w Sądzie Apelacyjnym w Lublinie w Wydziale Karnym (choć nie było jeszcze ogłoszenia o tym miejscu), co stanowiło przedmiot sporu w czasie obrad w zakresie, w jakim fakt ten może stanowić podstawę procedowania przez KRS.

Ujawniona informacja miała znaczenie dla przebiegu obrad i wyniku głosowania, skoro efektem głosowania było to, że kandydatami na sędziów Sądu Apelacyjnego w Lublinie zostało dwóch sędziów karnistów – X.2Y.2 oraz X.Y. i jeden sędzia cywilista - A. C., gdy tymczasem wolne miejsce w wydziale karnym było tylko jedno. W takim układzie, gdyby kierowano się w głosowaniu rzeczywistą strukturą miejsc wolnych (karne, cywilne) w Sądzie Apelacyjnym w Lublinie, to kandydatem, który wygrał ten konkurs w KRS byłaby sędzia Sądu Okręgowego w Radomiu X.2Y.2 - w konsekwencji zmiany parytetu miejsc do obsadzenia w Sądzie Apelacyjnym w Lublinie – dokonanej w toku posiedzenia KRS i podjęcia uchwały o przedstawieniu dwóch kandydatów z pionu karnego i jednego z pionu cywilnego, zwolnione jedno miejsce, o którym była mowa w czasie obrad KRS (obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2018 r.

– M.P. z 29 października 2018 r., poz. 1041) zostało przeznaczone do Wydziału Cywilnego i na to zwolnione miejsce kandydował tylko jeden sędzia z pionu cywilnego, który nota bene uzyskał pozytywną opinię Kolegium Sądu Apelacyjnego (por. uchwała KRS z dnia 25 czerwca 2019 r. Nr 583/19);- o ile sędzia X.2Y.2 miała bardzo dobrą opinię sędziego wizytatora (co wynika z dokumentacji KRS), a także dorobek naukowy i tytuł naukowy doktora nauk prawnych oraz poparcie środowiska sędziowskiego (Kolegium Sądu Apelacyjnego w Lublinie oraz Zgromadzenia Sędziów), o tyle sędzia X.Y. miał opinię wizytatorów niepełną w warstwie jej kompletności (dotyczyło to dokumentów z badań aktowych), a także wewnętrznie niespójną (wnioski nie przystawały do stwierdzonych uchybień w zakresie pracy orzeczniczej) i w istocie nieobiektywną, na co zwracano uwagę przy opiniowaniu jego kandydatury w toku procesu rekrutacji na poziomie ocen środowiskowych.

Tych mankamentów nie dostrzeżono na etapie prac KRS, a dodatkowo wprowadzano elementy, które nie miały odbicia w dokumentach kandydata; ponadto kandydat X.Y. nie miał poparcia środowiska sędziowskiego, o czym jednoznacznie świadczy wynik głosowania na Zgromadzeniu Sędziów. Wymowa powołanych powyżej faktów, opartych na informacji źródłowej [protokół posiedzenia zespołu członków KRS z dnia 15 października 2018 r., Nr KRS-[…] (k. 127-128) i załącznik nr 1 do tego protokołu (k. 129), protokół Nr […] posiedzenia plenarnego KRS w dniach 16-19 października 2018 r. (k. 129 verte-133), uchwała KRS Nr […] z dnia 18 października 2018 r. (k. 134-139), listy obecności na posiedzeniach KRS w dniach 16-18 października 2018 r. (k.279 verte-280)] jest jednoznaczna.

Osobą, która uzyskała rekomendację na jeden etat w Wydziale Karnym Sądu Apelacyjnego w Lublinie była sędzia X.2Y.2, natomiast sędzia X.Y. został w rzeczywistości przedstawiony do nominacji przez Prezydenta RP na etat, który był przewidziany dla Wydziału Cywilnego.W sposób wnikliwy dokonana została także w pkt II uzasadnienia cytowanego wyroku Sądu Najwyższego analiza okoliczności dotyczących samego sędziego X.Y., w tym w szczególności jego ścisłego powiązania z osobami wchodzącymi w skład kierownictwa ówczesnego Ministerstwa Sprawiedliwości.

Wreszcie, Sąd Najwyższy zauważył, iż osobę sędziego X.Y. postrzegać należy również w kontekście okoliczności, które zaistniały już po wydaniu przez Sąd Najwyższy w dniu 27 stycznia 2022 r., w sprawie III KK 404/21, postanowienia wykonującego uchwałę trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (pkt IV uzasadnienia wyroku z dnia 26 lipca 2022 r.). Ścisły związek sędziego X.Y. z kierownictwem Ministerstwa Sprawiedliwości, czego wyrazem były jego kolejne nominacje (na wiceprezesa, a następnie prezesa Sądu Apelacyjnego w Lublinie, delegowanie do orzekania w tym Sądzie dopiero z chwilą objęcia funkcji wiceprezesa sądu) mające charakter dyskrecjonalny, bez wątpienia rodzi w odbiorze społecznym słuszny pogląd o obdarzeniu go przez ówczesną władzę publiczną szczególnym zaufaniem.

Jeżeli jednocześnie uwzględni się łączność funkcji Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego, mającego przecież prawo nadzoru oraz wydawania zarządzeń, wytycznych i poleceń we wszystkich sprawach prowadzonych przez organy prokuratury różnych szczebli [art. 1 § 2, art. 3 § 1, art. 13 § 1 i 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (t.j. Dz. U. 2022.1247 ze zm.)], to rodzą się uzasadnione wątpliwości co do możliwości rozstrzygania danej sprawy przez sąd z udziałem wskazanego wyżej sędziego w sposób w pełni bezstronny i niezawisły, skoro była ona prowadzona z oskarżenia publicznego.

Dokonane na gruncie niniejszej sprawy rozważania, nie oznaczają, że w każdym wypadku wydanie orzeczenia przez sąd, w którego składzie zasiada osoba powołana na urząd sędziego w tym sądzie powszechnym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., prowadzi do uznania, że sąd z udziałem takiej osoby jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na niespełnienie minimalnego standardu bezstronności (pkt 2 uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22).

Bez wątpienia inaczej traktować należy sytuację osoby ubiegającej się o otrzymanie pierwszej nominacji sędziowskiej, a inaczej osoby, która mając świadomość co do wątpliwości w zakresie konstytucyjności i zgodności z przepisami konwencyjnymi Krajowej Rady Sądownictwa w obecnym jej kształcie, zdecydowała się na udział w postępowaniu prowadzonym przez tę KRS na urząd sędziego sądu powszechnego w sądzie wyższego rzędu. Co więcej, w odniesieniu do takiej osoby – jak to trafnie stwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu powołanej wyżej uchwały z dnia 2 czerwca 2022 r.

– dopiero przeprowadzenie testu o jakim mowa w szeregu orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka [m.in. wyrok (Wielka Izba) z dnia 1 grudnia 2020 r., Guðmundur Andri Ástráðsson vs. Islandia, wniosek nr 26374/18) pozwala na ustalenie, że konkretny sędzia, który uzyskał nominację w opisywanych warunkach, nie jest stronniczy, w sytuacji gdy obalone zostało domniemanie jego bezstronności, które było regułą przed 2018 r. (konieczny jest dowód pozytywny bezstronności, gdy uprzednio trzeba było wykazać sytuację przeciwną – brak bezstronności) – zob. też uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2023 r., II KO 11/21.W niniejszej sprawie taki test, z uwagi na wskazane wyżej uwarunkowania dotyczące sędziego X.Y., związane z przebiegiem postępowania konkursowego przed organem niekonstytucyjnym (pkt 1 uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22) oraz jego postępowaniem, w tym również w sferze pozaorzeczniczej, wypadł dla Sądu Apelacyjnego w Lublinie – orzekającego z jego udziałem – negatywnie.Ustalone w związku z sygnalizacją obrońcy oskarżonego R.Ś. zaistnienie na etapie postępowania odwoławczego bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z powodu wskazanej wyżej okoliczności, doprowadziło do stwierdzenia, że postępowanie odwoławcze powinno zostać wznowione z urzędu, wyrok sądu odwoławczego w całości – za wyjątkiem części odnoszącej się do P.W., odnośnie którego Sąd Apelacyjny umorzył postępowanie z powodu jego śmierci (art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.) - uchylony, a sprawa przekazana temu sądowi do ponownego rozpoznania.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. Waldemar Płóciennik Małgorzata Gierszon Zbigniew Puszkarski {WB] r.g.