Supreme Court excludes judge due to conflict of interest from ruling on his own appointment by the Judicial Council.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court excluded Judge M.S. from hearing the appeal case due to a conflict of interest regarding his appointment. The defendant argued that Judge M.S. should be recused because he was appointed by the same Judicial Council that appointed Judge P.K., who was the subject of a prior cassation appeal. The court ruled that judging a matter concerning one's own appointment by the appointing body violates the principle of impartiality and constitutes a ground for mandatory recusal.
Legislator headnote
AI generatedArt. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.; Art. 42 § 1, 4 k.p.k.; A judge must be recused when ruling on the validity of their own appointment by the body that appointed them, as this creates an unavoidable conflict of interest.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
II KO 8/25 POSTANOWIENIE Dnia 5 marca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska w sprawie M.J. skazanego z art. 286 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 marca 2025 r. kwestii wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego M.S., na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego M.S. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. II KO 8/25.
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońców skazanych M.J. i M.S. Sprawę do rozpoznania kasacji przydzielono sędziemu Sądu Najwyższego P.K. Postanowieniem z dnia 12 lipca 2022 r., sygn. akt II KK 594/21, Sąd Najwyższy w jednoosobowym składzie oddalił kasację obu skazanych jako oczywiście bezzasadną. Skazany M.J. pismem z dnia 13 stycznia 2025 r. złożył pismo, w którym wskazał na możliwość zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady Sądu Najwyższego w przedmiotowej sprawie. Do rozpoznania sprawy o sygn.
II KO 8/25 dotyczącej skazanego M.J. został wyznaczony SSN M.S. Pismem z dnia 17 lutego 2025 r. skazany M.J. złożył wniosek o wyłączenie sędziego SSN M.S. od rozpoznania sprawy. Do rozpoznania wniosku została wyznaczona SSN B.S.Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Nie ulega wątpliwości, że orzekanie przez sędziego M.S. w przedmiocie zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej wynikającej z obsady Sądu Najwyższego z udziałem sędziego P.K. w sprawie o sygn. II KK 594/21 powinno skutkować jego wyłączeniem nie tylko jako iudex suspectus, ale z urzędu na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.
Okoliczności związane z powołaniem SSN M.S. na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy o KRS z 2017 r. są bowiem tożsame.W myśl zasady nemo iudex indoneus in propria causa odsuwa się od sprawy sędziego w sytuacji, gdy jej rozstrzygnięcie wpływa na sferę jego praw i obowiązków. Nie chodzi przy tym jedynie o te ewidentne przypadki, gdy sędzia jest stroną procesową, która ex definitione ma interes prawny w korzystnym dla siebie rozstrzygnięciu, ale o każdy przypadek, gdy sprawa dotyczy sędziego bezpośrednio.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego podnosi się, że „trudno o bardziej jednoznaczny przypadek tego rodzaju sytuacji niż ten, w którym sędzia Sądu Najwyższego powołany w niekonstytucyjnym trybie, ma orzekać o wyłączeniu od rozpoznania kasacji osoby powołanej również z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa nie będącej organem tożsamym z tym, który przewidziany jest w art. 187 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej” (zob. postanowienie SN z dnia 13 grudnia 2024 r., sygn. akt II KK 311/24).Tymczasem M.S., tak samo jak P.K., został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, którą ukształtowano na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2018 r. poz. 3). Sam fakt brania udziału w orzekaniu osoby powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22; uchwała Sądu Najwyższego w składzie połączonych 3 Izb z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20).
Z dotychczasowego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wynika natomiast, że tego rodzaju wady stwierdzone w postępowaniach nominacyjnych na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego mają charakter systemowy i będą brane pod uwagę w podobnych skargach złożonych w przyszłości do Trybunału (por. m. in. wyroki: z dnia 22 lipca 2021 r., nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce; z dnia 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i 57511/19, Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce i z dnia 3 lutego 2022 r., nr 1469/20, Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce).Mając powyższe na uwadze należało wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego M.S. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn.
II KO 8/25.[WB]r.g.