Supreme Court orders retrial due to death of defendant before first-instance judgment, vacating final verdicts.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court ordered a retrial ex officio because the defendant died before the first-instance judgment was rendered. The lower courts failed to terminate the proceedings upon learning of the death, violating mandatory procedural rules. Consequently, the Court vacated the final verdicts and ordered the prosecution to be dismissed with state costs.
Legislator headnote
AI generatedArt. 17 ust. 1 pkt 5 k.p.k.; Art. 439 ust. 1 pkt 9 k.p.k.; Art. 542 ust. 3 k.p.k.: The death of the accused before the judgment becomes final constitutes an absolute ground for retrial, requiring the termination of proceedings and the vacating of any final verdicts.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt II KO 62/20 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 września 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)SSN Małgorzata GierszonSSN Jarosław Matras (sprawozdawca)Protokolant Anna Janczak w sprawie D. K. skazanego z art. 258 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 września 2020 r. kwestii wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…)z dnia 2 grudnia 2019 r., sygn. akt II AKa (…) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 26 czerwca 2017 r., sygn. akt IV K (…) I.
Na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. wznawia z urzędu wobec D. K. postępowanie karne zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 2 grudnia 2019 r., sygn. akt II AKa (...) i na podstawie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. uchyla wobec oskarżonego D. K. wyrok Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 2 grudnia 2019 r., sygn. akt II AKa (…) oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 26 czerwca 2017 r., sygn. akt IV K (…) a postępowanie karne o czyny mu zarzucane umarza, zaś kosztami procesu w tym zakresie obciąża Skarb Państwa.
II. Wydatkami postępowania wznowieniowego obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Ł. wyrokiem z dnia 26 czerwca 2017 r., sygn. akt IV K (…) uznał D. K. za winnego popełnienia czynów wypełniających dyspozycje art. 258 § 1 k.k. oraz art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., za których popełnienie skazał oskarżonego i wymierzył mu kary, odpowiednio, czterech miesięcy pozbawienia wolności oraz roku pozbawienia wolności i 50 stawek dziennych grzywny po 30 zł każda. Jako karę łączną wymierzył D. K. roku pozbawienia wolności, której wykonanie w punkcie 74 wyroku warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby oddając go w tym czasie pod dozór kuratora sądowego.
Nadto orzekł o zaliczeniu na poczet orzeczonej kary grzywny rzeczywistego okresu pozbawienia wolności D. K. w sprawie, uznając tę karę za wykonaną w całości, oraz zaliczeniu pozostałego okresu pozbawienia wolności w sprawie na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności. Wyrok ten dotyczył także innych oskarżonych. Sąd Apelacyjny (…) wyrokiem z dnia 2 grudnia 2019 r., sygn. akt II AKa (…) w odniesieniu do skazanego D. K. zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. W dniu 16 lipca 2020 r. Sekcja Wykonywania Orzeczeń Wydziałów Karnych IV i XVIII Sądu Okręgowego w Ł. otrzymała informację z Sądu Rejonowego w Ł.
że D. K. zmarł 29 lutego 2016 roku, co zostało potwierdzone odpisem skróconym aktu zgonu, załączonym do akt dozoru (k. 59 akt D (…)). W związku z uzyskaną informacją, postanowieniem Sądu Okręgowego w Ł. z 21 lipca 2020 r. umorzono postępowanie wykonawcze w sprawie IV K (…) w części dotyczącej D. K., z powodu jego zgonu.Pismem z dnia 16 września 2020 r. Prezes Sądu Okręgowego w Ł. zwrócił się z wnioskiem do Sądu Najwyższego o rozważenie potrzeby wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 2 grudnia 2019 r., sygn. akt II AKa (…) w zakresie dotyczącym D.
K.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Stwierdzić należy, że zasygnalizowana w piśmie Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. bezwzględna przyczyna odwoławcza w postaci śmierci oskarżonego – jako podstawa do wznowienia postępowania z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.) – jest bezsporna. Jak wynika bowiem z załączonego aktu zgonu, oskarżony zmarł w dniu 29 lutego 2016 r., a więc jeszcze przed wydaniem wyroku skazującego przez Sąd Okręgowy w Ł. , co nastąpiło w dniu z dnia 26 czerwca 2017 r. Jest zatem oczywiste, że skoro jeszcze na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji zaistniała ujemna przesłanka procesowa określona w art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., to dalsze prowadzenie postępowania karnego wobec tego oskarżonego było niemożliwe.
W konsekwencji, sąd pierwszej instancji powinien umorzyć postępowanie karne wobec tego oskarżonego, a nie mając wiedzy o śmierci oskarżonego odbył jeszcze 12 terminów rozprawy i wydał wobec niego wyrok skazujący, co stanowiło o uchybienie przepisowi art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Śmierć oskarżonego skutkuje bowiem, zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 17 § 1 k.p.k., umorzeniem postępowania karnego w każdej jego fazie, za wyjątkiem sytuacji, gdy po przeprowadzeniu przewodu sądowego istnieją podstawy do stwierdzenia okoliczności wymienionych w art. 17 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., wówczas bowiem powinien zostać wydany wyrok uniewinniający (art. 414 § 1 k.p.k.).
W niniejszej sprawie, poza sporem jest, że określona w art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. negatywna przesłanka wystąpiła przed wydaniem wyroku skazującego D. K. przez Sąd Okręgowy w Ł. , a pomimo tego wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) w sprawie II AKa (…). Oznacza to, że ten ostatni wyrok jest obarczony uchybieniem mieszczącym się w treści art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. To zaś musi skutkować na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. wznowieniem prawomocnie zakończonego co do D. K. postępowania karnego i uchyleniem obu wydanych wobec niego wyroków, zaś wobec śmierci oskarżonego konieczne było umorzenie postępowania karnego wobec D.
K. w zakresie czynów mu zarzuconych. Wobec umorzenia postępowania karnego kosztami procesu obciążono Skarb Państwa na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. Ponieważ postępowanie wznowieniowe toczyło się z urzędu jego wydatkami obciążono Skarb Państwa. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w wyroku.