Supreme Court rejects ex officio retrial request due to EU CJEU ruling on judge impartiality standards.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Poland refused to initiate an ex officio retrial procedure based on a claim that judges lacked impartiality due to their appointment by a former communist regime. The applicant argued that the composition of the appellate and supreme courts violated fundamental rights, citing a preliminary ruling from the Court of Justice of the European Union regarding the validity of such appointments. The court determined that the CJEU's interpretation did not establish a general rule requiring the dismissal of judges appointed under such circumstances, thereby finding no legal basis for the retrial.
Legislator headnote
AI generatedArt. 19 ust. 1 akapit drugi TUE; art. 47 Karty praw podstawowych UE; art. 7 dyrektywy 93/13/EWG: The CJEU ruling clarifies that the mere fact of a judge's appointment by a former non-democratic regime does not automatically undermine the presumption of impartiality or justify the initiation of a retrial procedure.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt II KO 28/22 ZARZĄDZENIE Dnia 5 lipca 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie T. M. O.(O.) po zapoznaniu się w dniu 5 lipca 2022 r. z pismem skazanego sygnalizującym potrzebę wznowienia z urzędu postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II AKa […], zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 22 grudnia 2017 r., sygn. akt V K […], 1. na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. nie stwierdza podstaw do wszczęcia z urzędu przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt: II AKa […];
2. doręczyć skazanemu odpis zarządzenia z pouczeniem o jego niezaskarżalności.
UZASADNIENIE
Skazany złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem zawierający sygnalizację ( art. 9 § 2 k.p.k.) zaistnienia w zakończonym postępowaniu karnym bezwzględnego powodu odwoławczego w postaci nienależycie obsadzonego składu Sądu Apelacyjnego w […] rozpoznającego wniesioną apelację oraz składu Sądu Najwyższego, który oddalił kasację wniesioną od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego jako oczywiście bezzasadną, przez fakt brania udziału w składach obu Sądów sędziów nie gwarantujących rozpoznania sprawy w sposób niezawisły i bezstronny, wiążąc tę okoliczność z faktem powołania obu tych sędziów do sprawowania urzędu sędziowskiego przez Radę Państwa organ państwa komunistycznego, w którego funkcjonowaniu nie były przestrzegane standardy demokratycznego porządku konstytucyjnego.Po rozważeniu treści pisma sygnalizacyjnego należało podnieść, że zagadnienie powołania sędziego przez organy niedemokratycznego reżimu (Radę Państwa) w kontekście możliwości zachowania przez niego standardu niezawisłości i bezstronności przy sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości było przedmiotem pytań prejudycjalnych skierowanych przez Sąd Najwyższy do rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Po rozpoznaniu tych pytań Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w dniu 29 marca 2022 r. wydał w sprawie C – 132/20 wyrok, w którym stwierdził w pkt. 1, że art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 7 ust. 1 i 2 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy należy interpretować w ten sposób, że okoliczność, iż sędzia został po raz pierwszy powołany do pełnienia urzędu w państwie członkowskim lub po raz kolejny powołany do sądu wyższej instancji na podstawie aktu przyjętego przez organ niedemokratycznego reżimu panującego w tym państwie przed jego przystąpieniem do Unii Europejskiej, w tym także jeżeli podstawą powołania tego sędziego na stanowisko sędziowskie po upadku owego reżimu był między innymi jego staż pracy wypracowany w czasie, gdy reżim ten obowiązywał, lub jeżeli złożył ślubowanie sędziowskie wyłącznie w momencie, gdy został po raz pierwszy powołany przez organ tego reżimu do pełnienia urzędu sędziego, nie może sama w sobie wzbudzać w przekonaniu jednostek uzasadnionych i poważnych wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności tego sędziego ani w rezultacie podważyć w przypadku składu orzekającego, w którym taki sędzia zasiada, jego przymiotu niezawisłego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy.
W pkt 2 tegoż wyroku podniesiono – poddając interpretacji te same przepisy – które podlegały interpretacji w pkt 1 wyroku, że należy je wykładać w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie uznaniu za niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony uprzednio na mocy ustawy składu orzekającego sądu państwa członkowskiego, w którym zasiada sędzia, którego pierwsze powołanie do pełnienia urzędu lub kolejne powołanie do sądu wyższej instancji nastąpiły albo w wyniku wyłonienia jego kandydatury do powołania do pełnienia urzędu sędziego przez organ ukształtowany na podstawie przepisów ustawowych, które następnie zostały uznane przez sąd konstytucyjny tego państwa członkowskiego za niekonstytucyjne, albo w wyniku wyłonienia jego kandydatury do powołania do pełnienia urzędu sędziego przez organ ukonstytuowany zgodnie z prawem, jednak po przeprowadzeniu postępowania, któremu brakowało transparentności, które nie było jawne i w ramach którego nie przysługiwała droga odwoławcza do sądu, ponieważ tego rodzaju nieprawidłowości nie mają takiego charakteru i wagi, by stworzyć rzeczywiste ryzyko, iż pozostałe władze, w szczególności władza wykonawcza, mogłyby skorzystać z nienależnych im uprawnień dyskrecjonalnych, zagrażając prawidłowości skutku, do którego prowadzi procedura powołania, i wzbudzając w ten sposób w przekonaniu jednostek uzasadnione wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności danego sędziego lub danych sędziów.Mając na uwadze treść argumentacji przedstawionej w wyroku, ale przede wszystkim zakres oddziaływania prejudycjalnego orzeczenia wykładniczego TSUE podjętego na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, wskazany w postanowieniu składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 14 października 2015 r., I KZP 10/15, a więc zakres podobny do tego jaki cechuje uchwały Sądu Najwyższego mające status zasad prawnych, a więc rodzący związanie treścią tego orzeczenia wszystkich składów Sądu Najwyższego, należało stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie wskazanego postępowania z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.).
Z tych względów zarządzono jak na wstępie. [as]