Legislator Case Law & Legislation
II KO 26/26 AI generated

Supreme Court transfers criminal case to nearby court due to defendant's health preventing travel to original venue.

Case Number II KO 26/26
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court ordered the transfer of a suspended criminal case from Warsaw to Słubice based on the defendant's health status. The defense argued that a 574 km journey posed severe medical risks, while the prosecution contended the defendant could attend the original court with proper safeguards. The court ruled that transferring the case to a nearby venue better serves the interests of justice by ensuring a safe and timely trial.

Legislator headnote

AI generated

Art. 37 § 1 k.p.k.; Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP; Art. 6 ust. 1 EKPC: The Supreme Court may transfer a criminal case to another competent court when the defendant's health prevents travel to the original venue, provided the new location allows for a safe and timely trial.

Keywords

AI generated
transfer of proceedings health of defendant interests of justice reasonable time fair trial guarantee medical contraindication competent court

Cited Legislation

AI generated
Art. 37 § 1 k.p.k.
w przedmiocie wystąpienia Sądu Rejonowego dla Warszawy- Żoliborza w Warszawie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę W.B.
Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
37 k.p.k., odnosi się także do realizacji konstytucyjnego i konwencyjnego prawa do rzetelnego procesu, którego jedną z gwarancji jest rozpoznanie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art.
Art. 6 ust. 1 EKPC
1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 EKPC).
Art. 2 § 1 pkt 4 k.p.k.
W związku z tym w Kodeksie postępowania karnego zamieszczono adresowany w pierwszej kolejności do organów odpowiedzialnych za przebieg procesu nakaz podejmowania starań, by rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło w rozsądnym terminie (art. 2 § 1 pkt 4 k.p.k.).
art. 37 § 1 k.p.k
w przedmiocie wystąpienia Sądu Rejonowego dla Warszawy- Żoliborza w Warszawie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
art. 37 k.p.k
Niemniej jednak trzeba mieć w polu widzenia, że pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k., odnosi się także do realizacji konstytucyjnego i konwencyjnego prawa do rzetelnego procesu, którego jedną z gwarancji jest rozpoznanie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art.
art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
37 k.p.k., odnosi się także do realizacji konstytucyjnego i konwencyjnego prawa do rzetelnego procesu, którego jedną z gwarancji jest rozpoznanie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art.
art. 2 § 1 pkt 4 k.p.k
W związku z tym w Kodeksie postępowania karnego zamieszczono adresowany w pierwszej kolejności do organów odpowiedzialnych za przebieg procesu nakaz podejmowania starań, by rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło w rozsądnym terminie (art. 2 § 1 pkt 4 k.p.k.).

Cited Case Law

AI generated
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

II KO 26/26 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie W.B. oskarżonego o czyn z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 maja 2026 r. w przedmiocie wystąpienia Sądu Rejonowego dla Warszawy- Żoliborza w Warszawie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę W.B. przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Słubicach.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy dla Warszawy - Żoliborza w Warszawie postanowieniem z dnia 19 stycznia 2021 r. zawiesił postępowanie przeciwko W.B. prowadzone pod sygn. akt III K 463/11. Powodem tej decyzji był stan zdrowia oskarżonego uniemożliwiający mu udział w rozprawie. Wymieniony Sąd postanowieniem z dnia 16 lutego 2026 r. podjął zawieszone postępowanie i na podstawie art. 37 (powinno być: art. 37 § 1) k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy W.B. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Rejonowemu w Słubicach.

W uzasadnieniu wskazał, że obecnie brak jest przesłanek do uznania, iż zachodzi całkowita niezdolność oskarżonego do udziału w rozprawie, który mieszka w P. (Republika Federalna Niemiec), a powołując się na opinię sporządzoną przez lekarza neurologa zaznaczył, że „podróż samochodem na dystansie około 574 km wiąże się z długotrwałym obciążeniem fizycznym i psychicznym, które w przypadku oskarżonego może wywołać napad padaczkowy, z ryzykiem urazu, krwotoku mózgowego lub udaru. W dokumentacji medycznej oskarżonego wielokrotnie podkreślano, że nawet niewielki stres może skutkować poważnymi powikłaniami.

Brak możliwości zapewnienia ciągłego monitorowania stanu zdrowia i natychmiastowej interwencji medycznej w trakcie tak długiej podróży dodatkowo zwiększa ryzyko. Choć obecne badania nie wykazują nowych ostrych zmian w mózgu, stan ogólny pozostaje ciężki, a choroby współistniejące nie uległy poprawie. W świetle tych danych należy uznać, że podróż samochodem na tak dużą odległość jest przeciwwskazana ze względów medycznych”. Sąd zwrócił uwagę, że od jego siedziby w Warszawie miejsce zamieszkania oskarżonego dzieli wspomniana odległość 574 km, a znacznie mniej, bo 114 km od Sądu Rejonowego w Słubicach.

Podkreślił, że aktualny stan zdrowia oskarżonego nie stanowi przeciwskazania do udziału w postępowaniu sądowym prowadzonym w sądzie nieodległym od miejsca jego zamieszkania, nadto powołał orzeczenie Sądu Najwyższego wskazujące, że ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości jest dopuszczalne przekazanie w trybie art. 37 k.p.k. sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy stan zdrowia oskarżonego uniemożliwia przeprowadzenie procesu w sądzie miejscowo właściwym, ale dopuszcza rozpoznanie sprawy przez inny sąd, położony blisko zamieszkania oskarżonego.

Wobec nieprawomocności postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania akta sprawy zwrócono Sądowi meriti. Z zażaleniem obrońcy oskarżonego trafiły do Sądu Okręgowego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2026 r., sygn. akt IX Kz 344/26, utrzymał w mocy wspomniane postanowienie. Następnie akta sprawy zostały ponownie przekazane do Sądu Najwyższego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.W pierwszej kolejności należy wskazać na wyjątkowy charakter instytucji uregulowanej w art. 37 k.p.k., której stosowanie nie powinno być zbyt szerokie, bowiem powodowałoby to skutki wręcz sprzeczne z ratio legis tego przepisu, osłabiając poczucie zaufania nie tylko do konkretnego sądu, lecz również do całego wymiaru sprawiedliwości (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2000 r., II KO 156/00 i in.).

Niemniej jednak trzeba mieć w polu widzenia, że pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k., odnosi się także do realizacji konstytucyjnego i konwencyjnego prawa do rzetelnego procesu, którego jedną z gwarancji jest rozpoznanie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 EKPC). W związku z tym w Kodeksie postępowania karnego zamieszczono adresowany w pierwszej kolejności do organów odpowiedzialnych za przebieg procesu nakaz podejmowania starań, by rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło w rozsądnym terminie (art. 2 § 1 pkt 4 k.p.k.).

Zatem służy dobru wymiaru sprawiedliwości podjęcie decyzji, która prowadzi do przyspieszenia toku procesu, względnie stwarza możliwość jego prowadzenia, np. w przypadku, gdy mieszkając daleko od sądu miejscowo właściwego, oskarżony z uwagi na stan zdrowia nie jest w stanie dojechać do tego sądu na rozprawę, ale może stawić się w sądzie bliżej położonym (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 października 2006 r., III KO 61/06; z dnia 12 marca 2008 r., II KO 5/08; z dnia 25 lutego 2010 r., II KO 6/10; z dnia 22 stycznia 2015 r., III KO 107/14; z dnia 20 października 2016 r., V KO 73/16; z dnia 27 kwietnia 2017 r., IV KO 37/17; z dnia 5 kwietnia 2024 r., III KO 31/24; z dnia 27 lutego 2025 r., III KO 194/24).Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.

Biegły lekarz neurolog stwierdził, że „stan zdrowia oskarżonego jest przewlekle obciążony, jednak brak jest przesłanek do całkowitej niezdolności do udziału w rozprawie” i powtórzył, że „stan zdrowia jest ciężki, ale przy odpowiednich zabezpieczeniach nie stanowi bezwzględnego przeciwwskazania do udziału w rozprawie”. Zarazem wskazał, że „podróż (oskarżonego – uzup. SN) na dystansie około 574 km jest przeciwwskazana ze względów medycznych, co oznacza, że organizacja czynności procesowych na miejscu znacznie bliższym jego zamieszkania byłaby rozwiązaniem bardziej bezpiecznym i zasadnym. (…) przeprowadzenie rozprawy w miejscu bliższym miejsca pobytu oskarżonego należy uznać za uzasadnione z punktu widzenia medycznego” (opinia z 17 listopada 2025 r., k. 2961-2970 akt sprawy).W tym stanie rzeczy nie jest pozbawione racji wystąpienie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie postulujące przekazanie sprawy W.

B. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Słubicach ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Pozostawienie sprawy w sądzie miejscowo właściwym nie daje widoków na efektywne prowadzenie procesu, natomiast przeniesienie jej do Sądu Rejonowego w Słubicach, położonego tuż przy granicy polsko-niemieckiej, w odległości od miejsca zamieszkania oskarżonego umożliwiającej odbycie podroży w czasie nieprzekraczającym dwóch godzin, stwarza możliwość przeprowadzenia rozprawy i wydania merytorycznego orzeczenia.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [WB][r.g.] ‎