Legislator Case Law & Legislation
II KO 183/24 AI generated

Supreme Court dismisses defense request to restart cassation proceedings due to lack of legal grounds.

Case Number II KO 183/24
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court issued a ruling dismissing the defense's request to initiate a judicial review of its own cassation decision. The court clarified that the institution of restarting proceedings applies only to criminal liability judgments, not to procedural rulings dismissing cassation appeals. Consequently, the court determined that no legal basis existed to restart the proceedings based on the defense's arguments.

Legislator headnote

AI generated

Art. 542 § 1, 3 k.p.k.; Art. 439 § 1 k.p.k.; The institution of restarting criminal proceedings applies only to judgments on criminal liability, not to procedural rulings dismissing cassation appeals.

Keywords

AI generated
reopening proceedings cassation dismissal judicial review criminal liability Supreme Court ruling

Cited Legislation

AI generated
Art. 542 § 1 k.p.k.
akt II KK 287/24, na podstawie art. 542 § 1 i 3 k.p.k.
Art. 542 § 3 k.p.k.
W myśl art. 542 § 3 k.p.k. uchybienia ujęte w art.
Art. 439 § 1 k.p.k.
uchybienia ujęte w art. 439 § 1 k.p.k. stanowią przyczyny wznowienia postępowania karnego z urzędu.
Art. 6 ust. 1 EKPC
Podkreślono, że z istoty postępowania kasacyjnego wynika, że nie jest też ono postępowaniem zmierzającym do rozstrzygnięcia ,,o zasadności oskarżenia wniesionego w sprawie karnej” w rozumieniu art. 6 ust.
Art. 29 § 18 ustawy o Sądzie Najwyższym
art. 29 § 18 ustawy o Sądzie Najwyższym należy postrzegać przez pryzmat regulacji przewidzianej w art.
Art. 42 § 3 in fine k.p.k.
Art. 9 § 2 k.p.k.
Pełne zastosowanie znajduje instytucja przewidziana w art. 9 § 2 k.p.k., umożliwiająca stronie wystąpienie z wnioskiem (sygnalizacją) o dokonanie czynności z urzędu.
art. 542 § 3 k.p.k
W myśl art. 542 § 3 k.p.k.
art. 439 § 1 k.p.k
uchybienia ujęte w art. 439 § 1 k.p.k.
art. 544 § 2 k.p.k
W orzecznictwie Sądu Najwyższego od wielu lat dominuje pogląd, że niedopuszczalny z mocy ustawy jest wniosek o wznowienie postępowania kasacyjnego, gdyż orzeczenie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 544 § 2 k.p.k.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

II KO 183/24 ZARZĄDZENIE Dnia 7 stycznia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch Adam Roch – sędzia Sądu Najwyższego w sprawie skazanego R. S. po zapoznaniu się z pismem obrońcy skazanego, sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt II KK 287/24, na podstawie art. 542 § 1 i 3 k.p.k. a contrario zarządził: stwierdzić brak podstaw do przeprowadzenia ‎ postępowania o wznowienie z urzędu.

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 10 grudnia 2024 roku obrońca skazanego R. S. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem sygnalizacyjnym o rozważenie konieczności wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego wydaniem przez Sąd Najwyższy postanowienia z dnia 28 listopada 2024 roku, sygn. II KK 287/24. W myśl art. 542 § 3 k.p.k. uchybienia ujęte w art. 439 § 1 k.p.k. stanowią przyczyny wznowienia postępowania karnego z urzędu. W realiach niniejszej sprawy brak jest jednak podstaw do podjęcia z urzędu przez Sąd Najwyższy działań w przedmiocie wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2024 r. sygn. akt II KK 287/24 o oddaleniu kasacji obrońcy jako oczywiście bezzasadnej.

W kontekście przywołanej w piśmie sygnalizacyjnym argumentacji wskazać bowiem należy, iż instytucja wznowienia postępowania dotyczy postępowania sądowego rozstrzygającego o odpowiedzialności karnej oskarżonego. Tymczasem postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt II KK 287/24, o oddaleniu kasacji obrońcy R. S. jako oczywiście bezzasadnej, nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w zakresie odnoszącym się do odpowiedzialności karnej tego skazanego. Takim orzeczeniem jest zaś wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 2 marca 2017 r., sygn. akt XII K 108/13, zmieniony wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2023 r., sygn. akt II AKa 329/20 i przypomnieć należy, że od ww. prawomocnego wyroku sądu odwoławczego obrońca skazanego złożył kasację.

W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2000 r., sygn. akt I KZP 37/2000, zam. OSNKW 2000, z. 9-10, poz. 78, podkreślono, iż oddalenie kasacji jest jakościowo czymś zupełnie odmiennym niż utrzymanie zaskarżonego orzeczenia w mocy. Oddalając kasację sąd orzeka jedynie o niezasadności wniesionej skargi kasacyjnej, nie wkracza zaś w żadnym zakresie w sferę, w której wyrok kończący postępowanie korzysta już z powagi rzeczy osądzonej. Podkreślono, że z istoty postępowania kasacyjnego wynika, że nie jest też ono postępowaniem zmierzającym do rozstrzygnięcia ,,o zasadności oskarżenia wniesionego w sprawie karnej” w rozumieniu art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, lecz postępowaniem zmierzającym do zbadania zasadności tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jakim jest kasacja, wniesionego już po prawomocnym zakończeniu postępowania.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego od wielu lat dominuje pogląd, że niedopuszczalny z mocy ustawy jest wniosek o wznowienie postępowania kasacyjnego, gdyż orzeczenie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 544 § 2 k.p.k. w zw. z art. 540 § 1 k.p.k. Orzeczeniem takim może być jedynie wydane przez Sąd Najwyższy, po uchyleniu w wyniku kasacji prawomocnego wyroku, orzeczenie następcze o umorzeniu postępowania lub o uniewinnieniu oskarżonego (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dni: 12 kwietnia 2001 r., III KO 53/99, OSNKW 2001, z. 7-8, poz. 67, 27 czerwca 2001 r., III KO 115/00, OSNKW 2001, z. 9-10, poz. 83, 25 listopada 2010 r., V KO 87/10, R-OSNKW 2010, poz. 2369 i powołane w nim orzeczenia, 19 sierpnia 2015 r., IV KO 46/15, OSNKW 2015, z. 12, poz. 104).

Obrońca wskazał co prawda w złożonym piśmie na istnienie w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądu odmiennego, dopuszczającego możliwość wznowienia postępowania kasacyjnego w sytuacji analogicznej jak przedmiotowa (przywołując postanowienie SN z dnia 6 listopada 2023 r., I KO 56/23, Legalis 3006048 oraz postanowienie SN z dnia 5 czerwca 2024 r., III KO 54/24, Legalis 3089071), jednak przedstawiona w nich odnośnie do powyższych okoliczności argumentacja nie jest trafna, a przynajmniej przekonująca na tyle, aby doprowadzić do diametralnej zmiany ugruntowanego postrzegania relacji postępowania kasacyjnego i wznowieniowego, któremu wyraz daje wieloletnie ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym także w składzie poszerzonym – patrz postanowienie składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2023 r., I KZP 17/22, OSNK 2023/4/20 (por. także postanowienie SN z dnia 30 marca 2023 r., I ZO 76/22, LEX nr 3511709 czy ostatnie postanowienie SN z dnia 17 października 2024 r., III KO 124/24, LEX nr 3773330).

Ma przy tym rację obrońca wskazując, iż w dacie orzekania przez Sąd Najwyższy odnośnie do kasacji nie został rozpoznany zarejestrowany pod sygn. II KB 20/24 wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności SSN Anny Dziergawki, jednak okoliczność ta nie może przesądzać o podjęciu przez Sąd Najwyższy niedopuszczalnej z mocy prawa decyzji o wznowieniu postępowania. Konsekwencje wynikające z potencjalnego prawomocnego wyłączenia sędziego na podst. art. 29 § 18 ustawy o Sądzie Najwyższym należy postrzegać przez pryzmat regulacji przewidzianej w art. 42 § 3 in fine k.p.k.Odnosząc się wreszcie do forum oraz rodzaju podejmowanego rozstrzygnięcia odnośnie do pisma sygnalizacyjnego obrońcy przypomnieć wypada, iż już w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r. (I KZP 5/05, OSNKW 2005, z. 6, poz.

48) wyrażono pogląd, że w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania, istnieje możliwość wykorzystania inicjatywy stron w celu usunięcia rzeczywistych uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. Pełne zastosowanie znajduje instytucja przewidziana w art. 9 § 2 k.p.k., umożliwiająca stronie wystąpienie z wnioskiem (sygnalizacją) o dokonanie czynności z urzędu. Ta inicjatywa, w razie potwierdzenia zaistnienia wskazanego uchybienia, może więc prowadzić do wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego, jednak w przypadku niezaistnienia uchybienia skutkującego obowiązkiem wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego, nie wymaga wydawania orzeczenia stwierdzającego, że wskazywana w sygnalizacji usterka nie występuje (por. zarządzenia SN z dni: 27 kwietnia 2023 r., II KO 33/23, LEX nr 3586473; 6 września 2022 r., I KO 38/22, LEX nr 3416083).

W realiach niniejszej sprawy można byłoby zatem poprzestać jedynie na pisemnym poinformowaniu skazanego R. S. oraz jego obrońcy o braku podstaw do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu, jednakże za celowe uznano podjęcie decyzji o braku prawnych podstaw do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu w formie niezaskarżalnego, ale uzasadnionego w celach informacyjnych pisemnego zarządzenia. ł.nr.g.‎