Supreme Court rejects transfer request due to lack of concrete impartiality threat under Art. 37 KPK.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court rejected the Regional Court's request to transfer a criminal case to another court under Article 37 of the Code of Criminal Procedure. The applicant argued that the presiding judge had excessive professional contact with prosecutors involved in the dismissed investigation, raising concerns about impartiality. The court held that mere official acquaintance or typical professional relationships do not constitute a valid ground for transfer, requiring concrete evidence of a specific threat to judicial fairness.
Legislator headnote
AI generatedArt. 37 k.p.k.; Art. 41 § 1 k.p.k.: Transfer of a case to another court of equal jurisdiction is permitted only when there is a concrete and justified fear of the court's lack of objectivity and impartiality, not merely due to professional acquaintanceship between prosecutors and judges.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
II KO 17/25 POSTANOWIENIE Dnia 13 maja 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie z zażalenia A. W. i jego pełnomocnika na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Słupcy del. do Prokuratury Okręgowej w Koninie z dnia 9 grudnia 2024 r. o umorzeniu śledztwa o sygn. akt [...], po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 maja 2025 r., wniosku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie, zawartego w postanowieniu z dnia 31 stycznia 2025 r., sygn. akt III Kp 174/25, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie postanowieniem z dnia 31 stycznia 2025 r., sygn. akt III Kp 174/25 zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia pokrzywdzonego A. W. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Słupcy del. do Prokuratury Okręgowej w Koninie z dnia 9 grudnia 2024 r. o umorzeniu śledztwa o sygn. akt [...] innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że przedmiotowa sprawa dotyczy prokuratorów z Prokuratury Rejonowej dla Warszawy-Pragi Północ w Warszawie del. do Prokuratury Okręgowej Warszawa-Praga w Warszawie, a więc z terenu objętego właściwością sądu występującego z inicjatywą.
Z uwagi na rodzaj kontaktów zawodowych tych prokuratorów z sędziami orzekającymi w Sądzie Rejonowym dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie zachodzi obawa co do bezstronności tych ostatnich. W treści wniosku wskazano nadto, że sam sędzia referent od momentu rozpoczęcia pracy prowadził sprawy, w których jeden z objętych umorzeniem prokuratorów był autorem 16 aktów oskarżenia i z którym – podobnie jak z drugim ze wskazanych w zaskarżonym postanowieniu, ma częsty kontakt służbowy. Przekazanie niniejszej sprawy w ocenie sądu właściwego uzasadnia również fakt, iż postępowanie przygotowawcze toczyło sięz pominięciem właściwości miejscowej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Przypomnieć należy, że instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy w omawianym trybie może nastąpić jedynie wówczas, gdy w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 14 marca 2018 r., IV KO 14/18).
Taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie. Podzielić należy pogląd prezentowany zarówno w doktrynie, jak i judykaturze, że sam fakt urzędowej znajomości prokuratorów, adwokatów lub innych osób występujących przed sądem nie przesądza o zasadności przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. Konieczne jest bowiem jeszcze wykazanie, że in concreto z uwagi na istniejące relacje i intensywność kontaktów na gruncie zawodowym lub towarzyskim z sędziami sądu właściwego zachodzi uzasadniona obawa co do ich bezstronności (zob. m.in.
D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Tom I. Art. 1–424, Warszawa 2024, s. 224; postanowienie SN z dnia 21 kwietnia 2016 r., IV KO 25/16; postanowienie SN z dnia 14 listopada 2024 r., II KO 149/24; postanowienie SN z dnia 26 marca 2025 r., II KO 20/25). Okoliczności przedstawione w rozpoznawanym wniosku wskazują na typowe relacje służbowe prokuratorów, których dotyczyło zaskarżone postanowienie o umorzeniu śledztwa i to w zasadzie wyłącznie z jednym z sędziów sądu właściwego miejscowo.
Tym samym nie ma żadnych przeciwskazań, aby zgłaszane przez sędziego referenta wątpliwości zostały rozstrzygnięte w trybie przewidzianym w art. 41 § 1 k.p.k. Tym bardziej, że przepis art. 37 k.p.k. jako ingerujący w konstytucyjną zasadę rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo aktualizuje się dopiero wówczas, gdy dla dobra wymiaru sprawiedliwości w danej sprawie nie jest wystarczające posłużenie się innymi przewidzianymi w kodeksie postępowania karnego i służącymi temu celowi instytucjami. Z tych też powodów, wobec niedostrzeżenia zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości przez dalsze procedowanie w tej sprawie Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. [J.J.][r.g.]