Supreme Court dismisses request to retry a retry proceeding as legally inadmissible under Polish Criminal Procedure Code.
Poland (PL)
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court refused the defense's request to retry the final ruling that denied a retrial, deeming the motion inadmissible under the Criminal Procedure Code. The defense argued that the prior ruling was flawed due to improper participation of judges in the selection process, but the court held that retry proceedings cannot be retried themselves. The court reasoned that only the main criminal trial is subject to retrial, not the procedural step of deciding on a retrial, which lacks autonomous legal effect.
Legislator headnote
AI generatedArt. 530 § 2 k.p.k.; Art. 429 § 1 in fine k.p.k.; Art. 545 § 1 k.p.k.; Art. 540 § 1 in fine k.p.k.; Art. 626 § 2 k.p.k.; Art. 639 k.p.k.: A request for retrial of a final ruling denying a retrial is inadmissible because the retrial proceeding is not an autonomous final judgment on criminal liability and cannot be the subject of a retrial.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
II KO 151/25 ZARZĄDZENIE Dnia 6 listopada 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski w przedmiocie wniosku obrońcy skazanego D.D. o wznowienie z urzędu postępowania o wznowienie zakończonego uprzednio postanowieniem Sądu Najwyższego z 22 maja 2025 r. sygn. akt II KO 29/25 o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie z 10 lipca 2018 r. sygn. akt V Ka 366/18, na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 in fine k.p.k. w zw. z art. 540 § 1 k.p.k. oraz art. 626 § 2 k.p.k. w zw. z art. 639 k.p.k. z a r z ą d z i ł:
1. odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z urzędu jako niedopuszczalnego z mocy ustawy;
2. zwrócić opłatę w kwocie 150 (sto pięćdziesiąt) złotych wniesioną przez skazanego D. D. .
UZASADNIENIE
Pismem z 14 lipca 2025 r. obrońca D.D. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z 22 maja 2025 r. sygn. akt II KO 29/25 oddalającym wniosek obrońcy skazanego o wznowienie prawomocnie zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie z 10 lipca 2018 r. sygn. akt V Ka 366/18, a którego prawidłowość potwierdzona została postanowieniem Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2019 r. w sprawie o sygn. akt III KK 740/18, którym oddalił wniesioną kasację, uznając ją za bezzasadną. W uzasadnieniu wniosku jego autor wskazał, iż zaskarżone postanowienie Sądu Najwyższego z 22 maja 2025 r., którym oddalił wniosek o wznowienie, dotknięte zostało wadą stanowiącą bezwzględną przyczynę odwoławczą, gdyż w jego wydaniu udział brali SSN Małgorzata Bednarek.
SSN Anna Dziergawka, SSN Stanisław Stankiewicz, którzy nominacje uzyskali w procedurze z udziałem w opinii skarżącego wadliwie ukształtowanej Krajową Radą Sądownictwa.Wniosek obrońcy skazanego o wznowienie postępowania, stanowiący – z uwagi na wskazanie uchybienia wymienionego w art. 439 § 1 k.p.k. – sygnalizację wznowienia z urzędu postępowania, jest niedopuszczalny z mocy ustawy. Nie jest bowiem dopuszczalne wznowienie (niezależnie od tego, czy miałoby to nastąpić na wniosek strony, czy też z urzędu) samego postępowania o wznowienie, zakończonego prawomocnym postanowieniem sądu o oddaleniu wniosku o wznowienie.
Dlatego też należało w oparciu o treść przepisów art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 in fine k.p.k. – odpowiednio stosowanych na etapie postępowania o wznowienie postępowania (art. 545 § 1 k.p.k.) – odmówić jego przyjęcia. Jedynie na marginesie – odnosząc się do twierdzeń wskazanych w uzasadnieniu wniosku obrońcy skazanego o wznowienie z urzędu postępowania o wznowienie – przypomnieć należy, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa i nauki procesu karnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 20 maja 2010 r. sygn. akt V KO 47/10, OSNKW 2010, z. 8, poz. 73; postanowienie Sądu Najwyższego z 8 lutego 2011 r. sygn. akt III KO 99/10, LEX 736767; postanowienie Sądu Najwyższego z 7 lipca 2016 r.
LEX 206779 oraz D. Świecki (w:) D. Świecki (red.), Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany, art. 540, LEX/el. 2018; J. Grajewski (w:) L. Paprzycki (red.), Komentarz aktualizowany do art. 425-673 Kodeksu postępowania karnego, art. 540, LEX/el. 2015) wznowienie postępowania jest dopuszczalne w tych sprawach, które zostały zakończone prawomocnym orzeczeniem rozstrzygającym o przedmiocie procesu (czyli o odpowiedzialności karnej oskarżonego, odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za niesłuszne skazanie, ukaranie, tymczasowe aresztowanie i zatrzymanie oraz odszkodowanie i zadośćuczynienie na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego) albo o dopuszczalności orzekania w tej kwestii, a więc tych postępowań, które dotyczą głównego, zasadniczego przedmiotu procesu karnego.Wbrew twierdzeniom obrońcy skazanego, wyrażonym uzasadnienia pisma sygnalizacyjnego, nie jest zatem możliwe, zarówno na wniosek strony, jak i z urzędu, wznowienie samego postępowania o wznowienie, zakończonego uprzednio prawomocnym orzeczeniem sądu o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania.
Przedmiotem samego postępowania o wznowienie nie jest bowiem odpowiedzialność karna oskarżonego, lecz stwierdzenie zasadności wskazanych we wniosku podstaw wznowieniowych. W tym znaczeniu nie ma ono charakteru autonomicznego i nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie karne. Wniosek o wznowienie postępowania może być zresztą przez strony ponawiany bez żadnych ograniczeń temporalnych. Kierując się powyższym zarządzono jak w pkt. 1 sentencji zarządzenia."Wniosek o wznowienie" jest sygnalizacją potrzeby wznowienia postępowania z urzędu.
Dlatego też nie podlega on opłacie, a opłata wniesiona podlega zwrotowi. Wobec tego - w oparciu o przepisy art. 626 § 2 k.p.k. w zw. z art. 639 k.p.k. - należało zwrócić wniesioną przez D. D. opłatę w kwocie 150 zł (k. 21 akt).Z tych względów orzeczono jak w pkt. 2 sentencji zarządzenia. [J.J.][a.ł]