Legislator Case Law & Legislation
II KO 103/23 AI generated

Supreme Court dismisses request to transfer judge disqualification case due to restored court composition.

Case Number II KO 103/23
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court rejected the Appeal Court's request to transfer a judge disqualification case to another court based on Article 37 of the Code of Criminal Procedure. The Appeal Court argued that the current composition of the Second Criminal Division violated the principle of impartiality due to an internal reorganization. However, the Supreme Court noted that the disputed reorganization had been reversed before the case was heard, restoring the original judge assignment rules.

Legislator headnote

AI generated

Art. 37 k.p.k.; The request to transfer a case for disqualification proceedings is dismissed if the grounds for the alleged improper court composition cease to exist due to subsequent changes in judicial assignments.

Keywords

AI generated
judge disqualification proceedings court composition impartiality transfer of criminal case Code of Criminal Procedure unconstitutional court structure procedural transfer request impartial judge requirement

Cited Legislation

AI generated
Art. 37 k.p.k.
akt II AKz 755/23, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić.
art. 37 k.p.k
akt II AKz 755/23, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.
art. 41 § 1 k.p.k

Cited Case Law

AI generated
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

II KO 103/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 września 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik na posiedzeniu po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 14 września 2023 r., w sprawie S. W. oskarżonego z art. 258 § 1 i k.k. i in. wniosku Sądu Apelacyjnego w [...] zawartego w postanowieniu z dnia 18 lipca 2023 r., sygn. akt II AKz 755/23, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIEW dniu 19 lipca 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło wystąpienie Sądu Apelacyjnego w [...], zawarte w postanowieniu z dnia 18 lipca 2023 r., sygn. akt II AKz 755/23, o przekazanie do rozpoznania sprawy o wyłączenie sędziego innemu sądowi równorzędnemu.

Jak wskazano we wniosku, od dnia 16 czerwca 2023 r. nastąpiła zmiana zakresu czynności sędziów II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w [...], polegająca na powierzeniu w ramach sekcji zażaleniowo-wnioskowej tego Wydziału spraw AKo, obejmujących wnioski o wyłączenie sędziego, wskazanym sędziom tego Sądu: SSA […], z jednoczesnym wyłączeniem od rozpoznawania takich spraw pozostałych sędziów orzekających w tym Wydziale. W ocenie Sądu wnioskującego, takie ukształtowanie składu sądu mającego rozpoznawać wnioski o wyłączenie sędziów jest sprzeczne z wymogiem zapewnienia stronie prawa do bezstronnego i niezawisłego sądu ustanowionego ustawą, narusza dobro wymiaru sprawiedliwości, a nadto powoduje, że w istocie tworzy sąd, który nie jest organem ustanowionym ustawą.

Z całokształtu przywołanych przez Sąd okoliczności wynikać ma, że „z uwagi na pozaprawne działania prezesa sądu i brak sprzeciwu podległych mu służbowo sędziów funkcyjnych, utworzenie sądu ustanowionego ustawą w II Wydziale Karnym Sądu Apelacyjego w [...] nie jest możliwe. Sędziowie funkcyjni jako jedyni mają uprawnienia do wskazania sędziów podlegających losowaniu i obecnie czynią to sprzecznie z prawem, co wynika z obecnych raprotów losowania SLPS (…).”Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek Sądu Apelacyjnego w [...] nie został uwzględniony, ponieważ ustały wskazane w nim podstawy, sygnalizujące wadliwe ukształtowanie składu sądu mającego rozpoznawać wnioski o wyłączennie sędziego w Wydziale II Sądu Apelacyjnego w [...].Jak trafnie wywiedziono m.in. w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2023 r., II KO 87/23, bezstronność jest wartością o szczególnej wadze dla państwa prawa.

Jest bowiem fundamentem zaufania do sądów i sprawowanego przez nie wymiaru sprawiedliwości. Składanie wniosków o wyłączenie sędziego nie powinno z jednej strony służyć jako środek do nadużywania uprawnień procesowych i przedłużania postępowania, ale z drugiej pozostawać musi realnym, a nie formalnym instrumentem pozwalającym na weryfikację standardu bezstronności sędziego. Z tego powodu w uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt I KZP 22/22, dotyczącej problematyki wyłączenia sędziego wskazano, że „pojęcie <<sprawy>>, o jakim mowa w art. 40 i art. 41 § 1 k.p.k. odnosi się zarówno do sprawy głównej, rozumianej jako orzekanie w głównym przedmiocie procesu, jak również postępowań incydentalnych, w tym takich, które mają miejsce w ramach sprawy głównej”.

Bezstronny musi być bowiem nie tylko sędzia, który rozpozna sprawę w głównym nurcie procesu, ale także sędzia, który rozpozna sprawę incydentalną, ale wkraczającą w sferę ochrony wolności i praw jednostki, w tym przypadku wniosek o wyłączenie sędziego. Istota stanowiska zawartego w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 18 lipca 2023 r., związana była z wadliwym ukształtowaniem w Wydziale II Sądu Apelacyjnego w [...] sposobu wyznaczania składu sądu mającego rozpoznawać wnioski o wyłączenie sędziego. Doszło do niego w wyniku zmiany zakresu czynności sędziów II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w [...], polegającej na powierzeniu w ramach sekcji zażaleniowo-wnioskowej tego Wydziału spraw AKo, obejmujących wnioski o wyłączenie sędziego, wskazanym sędziom tego Sądu:

SSA […]. Okoliczności podniesione we wniosku mają swoją niewątpliwą doniosłość i mogą wskazywać na tak wadliwe ukształtowanie składu sądu, które mogłoby prowadzić do pozbawienia strony postępowania karnego prawa do rozpoznania jego sprawy przez sąd bezstronny i niezawisły. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku ma jednak fakt, że już po wystąpieniu przez Sąd Apelacyjny z przedmiotowym wnioskiem nastąpiła kolejna zmiana zakresu czynności sędziów orzekających w II Wydziale Karnym tego Sądu. Jak wynika z pisma Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 21 lipca 2023 r., z wyciągu z protokołu nr 16/2023 z posiedzenia Kolegium Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 18 lipca 2023 r. oraz „informacji o podziale czynności oraz sposobie uczestniczenia w przydziale spraw w Sądzie Apelacyjnym w [...]” (k. 10-33 akt II KO 87/23 Sądu Najwyższego), przywrócono zakres czynności sędziów orzekających w II Wydziale Karnym, obowiązujący przed dniem 16 czerwca 2023 r.

W konsekwencji powyższego i w zgodzie z obowiązującymi regulacjami, sprawy o wyłączenie sędziego mają być przydzielane do rozpoznania wszystkim sędziom na zasadach ogólnych.W zaistniałej sytuacji stwierdzić należało, że w chwili orzekania przez Sąd Najwyższy brak jest podstaw do uwzględnia wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w oparciu o przepis art. 37 k.p.k. (K.G.)(K.G.)[ł.n]