Supreme Court transfers criminal appeal case to Poznan Court to ensure judicial impartiality and fair trial efficiency.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court ordered the transfer of a criminal appeal case from the Warsaw Court of Appeal to the Poznan Court of Appeal. This decision addressed a situation where nearly all judges in Warsaw were disqualified due to conflicts of interest arising from related proceedings. The court ruled that transferring the case was necessary to guarantee an impartial tribunal and ensure the efficient administration of justice.
Legislator headnote
AI generatedArt. 37 k.p.k.; Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 43 k.p.k.: When judicial disqualification renders a court unable to hear a case, the principle of good administration of justice requires transferring the matter to another court rather than appointing non-criminal judges.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
II KO 100/24 POSTANOWIENIE Dnia 27 sierpnia 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu sprawy A. K. i 13 innych na posiedzeniu w dniu 27 sierpnia 2024 r., wniosku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, VIII Wydział Karny z dnia 19 lipca 2024 r., sygn. akt VIII AKa 145/24 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu do rozpoznania na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu do rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 19 lipca 2024 r., w sprawie o sygn. akt VIII AKa 145/24, Sąd Apelacyjny w Warszawie wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania w postępowaniu odwoławczym innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd ten wskazał, że postępowanie odwoławcze w sprawie VIII AKa 145/24 toczy się na skutek uchylenia przez Sąd Najwyższy wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt II AKa 152/20. Uchylenie wyroku w sprawie II KK 263/23 w trybie kasacyjnym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2024 r.) nastąpiło w oparciu o ziszczenie się bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (z uwzględnieniem także regulacji zawartej w przepisie art. 435 k.p.k.).
Wobec powiązania materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie z materiałem dowodowym zawartym w innej sprawie rozpoznawanej pierwotnie w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie, zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. wobec możliwości zaistnienia wątpliwości co do bezstronności sędziów, z losowania zostali już wyłączeni prawie wszyscy sędziowie orzekający w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie (sprawa II AKa 391/21). Rozpoznając przedmiotowy wniosek Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek Sądu Apelacyjnego w Warszawie jest zasadny.Instytucja prawna określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości.
Celem art. 37 k.p.k. jest zabezpieczenie obiektywizmu i bezstronności sądu ale dopiero wówczas, gdy inne instytucje służące temu celowi, np. wyłączenie sędziego, są niewystarczające. Instytucja forum extraordinatum nie ma charakteru alternatywnego względem instytucji wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy z uwagi na istnienie okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 41 § 1 k.p.k.), a w wypadku, w którym ze względu na wyłączenie sędziów rozpoznanie sprawy w danym sądzie okazałoby się niemożliwe - także regulacji art. 43 k.p.k. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 września 2023 r., IV KO 57/23).Przepis art. 43 k.p.k. mógłby ewentualnie znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie – jednak dobra wymiaru sprawiedliwości należy upatrywać w przedmiotowej sprawie w tym, że konieczność zapewnienia należytego profesjonalizmu przy realizacji kontroli nad orzeczeniem sądu pierwszej instancji oznacza, iż nie jest możliwe (a w niniejszej sprawie nie jest celowe) wyznaczenie do jej rozpoznania sędziów orzekających w sprawach innych niż karne (niewątpliwa złożoność przedmiotowa i podmiotowa sprawy karnej).W postępowaniu doszło bowiem w istocie do sytuacji, w której sędziowie orzekający w pionie karnym Sądu zostali już wyłączeni od rozpoznawania sprawy II AKa 391/21, powiazanej przedmiotowo ze sprawą VIII AKa 145/24 na skutek wniosków składanych przez sędziów, bądź obrońców oskarżonych.
Zasadniczym elementem „dobra wymiaru sprawiedliwości” w rozumieniu art. 37 k.p.k. jest zaś potrzeba zapewnienia przeprowadzenia rzetelnego procesu karnego, który zakończy się w rozsądnym terminie i będzie prowadzony przed bezstronnym i obiektywnym sądem (podkreślenie – SN), gwarantującym prawidłową realizację praw uczestników postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 sierpnia 2023 r., IV KO 61/23). Okoliczności faktyczne przedstawione przez wnioskujący Sąd przemawiają za przekazaniem niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w postępowaniu odwoławczym.
Występujący w sprawie kontekst sytuacyjny (układ procesowy) powoduje, że z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości jest rzeczą niepożądaną, aby w przedmiotowej sprawie orzekali w szczególności sędziowie wnioskującego Sądu należący do innych niż karne wydziałów (obecnie dopiero trwa sanacja zaistniałego stanu rzeczy przez sukcesywne delegowanie sędziów Sądów Okręgowych orzekajacych w sprawach karnych do orzekania w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie). Trafnie wskazał Sąd wnioskujący, iż nastąpiło już przekazanie przez Sąd Najwyższy sprawy II AKa 391/21 (postanowienie z dnia 15 listopada 2023 r., II KO 133/23) do rozpoznania w postępowaniu odwoławczym innemu sądowi równorzędnemu (Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu).
Sprawa II AKa 391/21 nie została jeszcze przekazana do Sądu wyznaczonego (pismo Przewodniczącego Wydziału II Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2024 r. wydanego w sprawie II KK 263/23 – k. 25 akt SN). Dlatego też Sąd Najwyższy uznał, że - w zaistniałej sytuacji - przekazanie sprawy winno nastąpić także, konsekwentnie, do Sądu Apelacyjnego w Poznaniu.W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji.[PGW][ms]