Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of significant legal issue and improper factual challenge.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Poland dismissed the cassation appeal filed by M.M. against the lower court's decision on the division of joint property. M.M. argued that a significant legal issue existed regarding the interpretation of inheritance rules, but the Court found the question merely required standard application of existing laws. The Court determined the appeal was inadmissible because the appellant's arguments essentially challenged factual findings and evidence assessments, which are prohibited grounds for cassation under the Civil Procedure Code.
Legislator headnote
AI generatedArt. 3989 § 1, Art. 13 § 2 k.p.c.; The Supreme Court rejects a cassation appeal if the alleged significant legal issue does not involve serious interpretative doubts or if the appeal improperly challenges factual determinations and evidence evaluation.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt II CSK 91/16 POSTANOWIENIE Dnia 24 sierpnia 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z wniosku J. D.przy uczestnictwie A. D., A. P., M. M., J. L. i K. K. o podział majątku wspólnego M. D. i B. D., dział spadku po M. D. i B. D. oraz zniesienie współwłasności,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 sierpnia 2016 r.,na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania M.M. od postanowienia Sądu Okręgowego w Łodziz dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt III Ca 1461/14, uzupełnionego postnowieniem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 14 września 2015 r., sygn. akt III Ca 1461/14, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) oddala wniosek uczestnika A. D. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Uczestniczka postępowania M. M. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 2 kwietnia 2015 r., zmieniającego postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 26 czerwca 2014 r., wydanego w sprawie z wniosku J. D. z udziałem A. D., A. P., M. M., J. L. i K. K. o podział majątku wspólnego M. D. i B. D., dział spadku po M. D. i B. d. oraz zniesienie współwłasności.Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył:Ustawodawca, wprowadzając skargę kasacyjną jako nadzwyczajny środek prawny służący od prawomocnych orzeczeń, podkreślił, że jej celem jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury.
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Jego rolą nie jest zatem korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły. Ocena podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje w ramach tzw. przedsądu. Sąd Najwyższy bada, czy wskazano i należycie umotywowano przyczyny powołane w art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., tj. czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, i przyjmuje ją do rozpoznania, jeżeli jest spełniona przynajmniej jedna z nich.
Kognicja Sądu Najwyższego na tym etapie postępowania jest ograniczona i nie obejmuje oceny zasadności podstaw skargi kasacyjnej, zastrzeżonej dla Sądu orzekającego w innym składzie.W art. 3984 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przewidziano wymaganie przytoczenia i odrębnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uczestniczka oparła wniosek na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., podnosząc, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne sprowadzające się do odpowiedzi na pytanie, czy o przyznaniu poszczególnych składników majątku spadkowego jednemu ze spadkobierców decyduje wyłącznie zapatrywanie sądu bez wnikliwego rozważenia materiału dowodowego, zasad słuszności, zasad współżycia społecznego, społeczno- gospodarczego przeznaczenia rzeczy, a także jakie przesłanki winny być brane pod uwagę przy rozstrzygnięciu, któremu ze spadkobierców powinien przypaść konkretny składnik majątku spadkowego oraz czy sąd winien wziąć pod uwagę stanowisko pozostałych spadkobierców.Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.) w zasadzie powinno spełniać wymagania stawiane zagadnieniu prawnemu przedstawianemu przez sąd drugiej instancji w razie powstania poważnych wątpliwości (art. 390 § 1 k.p.c. - zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2014 r., I UK 361/13, z dnia 14 września 2012 r., I UK 218/12 - nie publ.), których nie można rozwiązać za pomocą powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2015 r., III CZP 16/15, z dnia 24 października 2012 r., I PK 129/12 – nie publ.).
Wspomniane wątpliwości muszą pozostawać w związku przyczynowym z rozstrzygnięciem sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2014 r., III CZP 79/14, BSN 2014, nr 11, s. 7), który powinien wynikać z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2013 r., III CZP 71/13, nie publ.). Istotne zagadnienie prawne należy bowiem postawić w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by mogło być rozpatrywane w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego, a wątpliwości z nim związane muszą mieć charakter wyłącznie prawny, czyli nie mogą obejmować elementów stanu faktycznego sprawy (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2012 r., III CZP 14/12, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14 - nie publ.).
Kolejnym niezbędnym elementem uzasadnienia tej przesłanki jest wskazanie przepisu prawa, który wzbudził poważne wątpliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2014 r., II PK 257/13, nie publ.), a także różnych możliwych sposobów jego interpretacji, wynikających z judykatury lub piśmiennictwa w tym zajęcia stanowiska przez skarżącego (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2013 r., III SK 54/12, nie publ.). Wymagania tego nie można zastąpić postawieniem samych pytań do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2011 r., I PK 52/11, nie publ.) Jednocześnie zagadnienie prawne może zostać uznane za istotne tylko wtedy, kiedy Sąd Najwyższy nie wyraził jeszcze stanowiska w związku z przedstawionym problemem, a w przypadku istnienia rozstrzygnięcia problemu - nie zaszły żadne okoliczności faktyczne uzasadniające jego zmianę (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP 2003, nr 13, poz. 5).
Uzasadnienie przyczyny przedstawione przez uczestniczkę postępowania nie czyni zadość tym wymaganiom. W świetle przepisów Kodeksu cywilnego odpowiedź na tak sformułowane pytanie nie nastręcza żadnych trudności prawnych, ponieważ sąd zawsze ma obowiązek dokonać podziału majątku spadkowego z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, w tym kryteriów wymienionych przez skarżącą. Nie jest to zatem zagadnienie o skomplikowanej naturze jurydycznej. Postawiony problem służy uczestniczce w istocie do podjęcia polemiki z ustaleniami faktycznymi oraz oceną dowodów, dokonanymi przez Sąd odwoławczy, co jest niedopuszczalne na mocy art. 3983 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. db