Supreme Court dismisses cassation appeal as not clearly justified, citing lack of new legal issue and obvious error. The appeal was rejected because the claimed legal error was not obvious to a lawyer.

Sygn. akt II CSK 69/18 POSTANOWIENIE Dnia 13 czerwca 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z powództwa M.N.‎przeciwko Gminie R.‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 czerwca 2018 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. nie obciąża powódki kosztami postępowania kasacyjnego, 3. przyznaje adw. M.K. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) zł powiększoną o stawkę podatku VAT - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej.

Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanej, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Pełnomocnik powódki M.N. w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 17 maja 2017 r. wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania oparła na przesłankach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Istotne zagadnienie prawne sprowadzało się do pytania, „czy sąd rozpoznając podniesiony zarzut przedawnienia powinien z urzędu ocenić istnienie uprawnienia poprzez ocenę możliwości nadużycia przez obowiązanego prawa podmiotowego, tj. art. 5 k.c.”.Przez istotne zagadnienie prawne rozumie się problem o charakterze prawnym nie zaś faktycznym albo wynikającym z twierdzonych przez skarżącego uchybień Sądu, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter nowy i rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozstrzygnięcie stwarza realne i poważne trudności, a którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/2013, nie publ.).Szczegółowa analiza skargi prowadzi do wniosku, że powołana przesłanka nie została wykazana.

Kwestia przedstawiona przez skarżącą nie stanowi zagadnienia cechującego się nowością. Przepis art. 5 k.c. ustanawia zakaz korzystania w określonych granicach z praw podmiotowych, wytyczony kryteriami sprzeczności ze społeczno-gospodarczego przeznaczeniem prawa lub zasadami współżycia społecznego. W wyroku z dnia 23 maja 2013 r., IV CSK 660/12, Sąd Najwyższy dopuścił możliwość dokonywania przez sąd z urzędu oceny sposobu wykonywania prawa podmiotowego. Stwierdzając taką możliwość, trzeba jednak przypomnieć, że w zakresie oceny wykonywania prawa podmiotowego w płaszczyźnie art. 5 k.c., sądom pozostawiony jest znaczny margines swobody.

Jeżeli zatem strona chce zwrócić uwagę sądu na konieczność zastosowania art. 5 k.c. powinna sformułować odpowiedni zarzut. Uzasadniając oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, pełnomocnik powódki wskazała na naruszenie art. 4421 § 2 k.c. przez jego niezastosowanie oraz naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. przez nierozpoznanie podniesionego w apelacji zarzutu naruszenia art. 227 w zw. z art. 278 k.p.c. Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom, były więc dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156).

Szczegółowa analiza skargi prowadzi do wniosku, że powołana przesłanka nie została wykazana. Odnosząc się - tylko ubocznie ze względu na ograniczenia wynikające z przedsądowego etapu postępowania - do podstaw skargi, należało stwierdzić, że szczegółowe odniesienie się przez Sąd drugiej instancji do podniesionego w apelacji zarzutu naruszenia art. 227 w zw. z art. 278 k.p.c., który dotyczy nieprzeprowadzenia przez Sąd pierwszej instancji dowodu z opinii biegłego, nie było konieczne, skoro Sąd drugiej instancji uznał roszczenie powódki za przedawnione.

W tym zakresie należało stwierdzić, że powołany w skardze kasacyjnej zarzut nie pozwalał na przyjęcie, że wyniku twierdzonego naruszenia art. 378 § 1 k.p.c. zapadło w sądzie drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej miała ponadto wynikać z naruszenia art. 4421 § 2 k.c. przez jego niezastosowanie. Oceniając ten zarzut z perspektywy przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, należało stwierdzić, że Sąd drugiej instancji przyjął, że powódka nie wykazała, aby do powstania szkody doszło wskutek zbrodni lub występku, a w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji nie podniosła tej okoliczności.

Skarga kasacyjna nie zawierała argumentów uzasadniając twierdzenie, że przyjęte w tym zakresie stanowisko Sądu drugiej instancji wynikało z uchybień w zakresie stosowania prawa, które miałyby charakter kwalifikowany, a więc byłyby widoczne od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy. Tylko w razie spełnienia tych kryteriów można by uznać, że skarga kasacyjna była oczywiście uzasadniona. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).Kierując się szczególnymi okolicznościami sprawy, a także sytuacją zdrowotną i majątkową powódki, Sąd Najwyższy na podstawie art. 102 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. nie obciążył powódki kosztami postępowania kasacyjnego.O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu orzeczono na podstawie § 2 w zw. z § 8 pkt 7 w zw. z § 16 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz.

U. z 2016 r. poz. 1714). jw