Supreme Court dismisses cassation appeal for failure to separately state grounds for preliminary review under Civil Procedure Code.

Sygn. akt II CSK 43/08

POSTANOWIENIE

Dnia 28 marca 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Zbigniew Kwaśniewski

w sprawie z powództwa L. P.

przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w G.

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 marca 2008 r.,

na skutek skargi kasacyjnej powoda

od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 27 czerwca 2007 r., sygn. akt I ACa (…),

1)

odrzuca skargę kasacyjną;

2)

nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego;

3)

oddala wniosek pełnomocnika powoda z urzędu r.pr. B. M. o przyznanie

kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu

kasacyjnym.

Uzasadnienie

Zaskarżony skargą kasacyjną wyrok wydany został w dniu 27 czerwca 2007 r., a

zatem wniesiona od niego skarga kasacyjna spełniać powinna wszelkie wymogi

formalne, wynikające z treści przepisów art. 3984 § 1 i § 2 k.p.c.

W paragrafie pierwszym art. 3984 k.p.c. ustawodawca skatalogował odrębnie w

czterech punktach konstrukcyjne elementy każdej skargi kasacyjnej, a więc cechy

istotne (kreatywne) tego tylko szczególnego środka odwoławczego, podkreślając

zarazem w ten sposób rangę tychże elementów. Natomiast w zdaniu pierwszym § 2 art.

3984 k.p.c. wskazano na pozostałe wymagania tej skargi, które stawiane są każdemu

pismu procesowemu (art. 126 k.p.c. – 128 k.p.c.) z rygorem przewidzianym w art. 130

k.p.c.

Już wcześniej przyjęto w orzecznictwie, że brak któregokolwiek z kreatywnych

elementów

dawnej

kasacji,

a

określonych

w

którymkolwiek

z

punktów

nieobowiązującego już art. 393 § 1 k.p.c. nie podlega naprawieniu w trybie art. 130 § 1

k.p.c., a kasacja dotknięta takim nieusuwalnym brakiem podlegała odrzuceniu a limine

(postanowienie SN z dnia 9 listopada 2000 r., II CKN 1385/00, OSNC 2001, z 3, poz. 51;

postanowienie SN z dnia 12 grudnia 2000 r. V CKN 1780/00, OSNC 2001, z. 3, poz. 52).

Obowiązek przedstawienia przez skarżącego m. in. uzasadnienia wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, a wynikający z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.,

wiąże się z instytucją tzw. „przedsądu”, polegającego m.in. na możliwości Sądu

Najwyższego odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398 9 § 2 k.p.c.).

Ten możliwy sposób zakończenia postępowania kasacyjnego, a kolidujący niewątpliwie

z intencją strony wnoszącej skargę kasacyjną dowodzi zrównania rangą obowiązku

przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.) z

obowiązkiem odrębnego przedstawienia oraz uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania (art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.). Odrębne wyartykułowanie przez

ustawodawcę obu kategorii obowiązków dowodzi tego, że nie są one tożsame.

W konsekwencji za spełnienie wymogu z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. nie można uznać

jedynie odwołania się przez skarżącego do uzasadnienia podstaw kasacyjnych

i sformułowanych w ich ramach zarzutów, z pominięciem wyraźnego, odrębnego i

ścisłego przytoczenia co najmniej jednej spośród okoliczności wymienionych w art. 398 9

§ 1 k.p.c., wraz z jej stosownym uzasadnieniem przy pomocy argumentów jurydycznych

(por. postanowienie SN z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, z. 10, poz.

156; postanowienie SN z dnia 5 czerwca 2001 r., IV CZ 45/01, OSNC 2001 r., z. 10,

poz. 157). W odniesieniu do skargi kasacyjnej zachowuje aktualność utrwalone

orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym wymagania z art. 398 4 § 1 k.p.c.

mają samodzielny byt i nie mogą być traktowane zamiennie (postanowienie SN z dnia

29 czerwca 2005 r. V CSK 5/05, niepubl.; postanowienie SN z dnia 14 lipca 2005 r. III

CZ 61/05 niepubl.; postanowienie SN z dnia 21 lipca 2005 r., V CSK 18/05, niepubl.).

Spełniając formalny wymóg skargi kasacyjnej, określony w art. 398 4 § 1 pkt 3

k.p.c., skarżący powinien zawrzeć w niej wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i

wniosek ten uzasadnić wskazując na występowanie w sprawie przynajmniej jednej z

okoliczności stanowiących przesłanki tzw. przedsądu, określone w art. 398 9 § 1 k.p.c. i

przedstawić odpowiednie argumenty prawne, uzasadniające występowanie ściśle

określonej w ustawie przesłanki. Potrzeba przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

powinna być zatem uzasadniona przez skarżącego przy pomocy argumentów

jurydycznych uzasadniających wystąpienie którejkolwiek z przesłanek precyzyjnie

określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 21 lipca 2005 r. sygn.

akt V CSK 18/05). Skarga kasacyjna powoda nie zawiera wskazania na którąkolwiek

spośród przesłanek wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. Ponieważ skarga kasacyjna

powoda nie zawiera wskazania jakiejkolwiek z przesłanek przyjęcia skargi do

rozpoznania to oznacza, że pozbawiona jest właściwie rozumianego sformułowania

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, a zatem podlega ona odrzuceniu

(por. postanowienie SN z dnia 22 września 2005 r. sygn. akt II CSK 7/05).

Uwzględniając więc odrębność obu przedmiotów regulacji w pkt 2 i 3 art. 398 4 § 1

k.p.c. stwierdzić należy, że choć argumentacja skarżącego może się niekiedy w obu

tych kwestiach nawet częściowo pokrywać, to jednak orzeczenie w przedmiocie

przyjęcia kasacji do rozpoznania zapada tylko po uprzednim dokonaniu oceny przyczyn

kwalifikowanych przez ustawodawcę, a określonych w art. 3989 § 1 k.p.c., gdyż tylko

one i ich uzasadnienie mogą być przedmiotem tzw. „przedsądu” i decydują o jego

wyniku.

Skoro więc skarga kasacyjna powoda pozbawiona jest jurydycznie adekwatnego

sformułowania wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, a więc tego niezbędnego

elementu konstrukcyjnego, współkreującego istotę tego środka zaskarżenia, to Sąd

Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 398 6 § 3

k.p.c. w zw. z art. 3986 § 2 k.p.c. i art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.

Sąd Najwyższy postanowił nie obciążać powoda, na podstawie art. 102 k.p.c.,

kosztami postępowania kasacyjnego.

Oddalenie wniosku pełnomocnika procesowego z urzędu o przyznanie kosztów

postępowania kasacyjnego uzasadnione jest brakiem złożenia przez wymienionego

pełnomocnika niezbędnego oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub

w części (§ 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., Dz.

U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).