Supreme Court dismisses appeal for failure to separately justify admissibility request under Civil Procedure Code.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the cassation appeal because the appellant failed to separately and substantively justify the request for its admission to review. While the appellant verbally cited a legal ground, the written request lacked the required independent legal argumentation distinguishing it from the merits of the cassation grounds. The court ruled that the statutory requirement for a separate admissibility justification is distinct from the substantive grounds and must be met independently to avoid dismissal.
Legislator headnote
AI generatedArt. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.; Art. 3989 § 1 k.p.c.: A cassation appeal must contain a separate and substantively justified request for its admission to review, which cannot be satisfied merely by referencing the substantive grounds or listing questions without independent legal reasoning.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt II CSK 185/08
POSTANOWIENIE
Dnia 4 lipca 2008 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Kwaśniewski
w sprawie z powództwa J. C.
przeciwko (…) Spółdzielni Mieszkaniowej "P.(...)" w K.
o stwierdzenie nieważności uchwały,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 lipca 2008 r., na skutek skargi
kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 listopada 2007 r., sygn.
akt VII Ca (…),
odrzuca skargę kasacyjną i oddala wniosek adwokat F. P. o przyznanie od Skarbu
Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu
w postępowaniu kasacyjnym.
Uzasadnienie
Zaskarżony skargą kasacyjną wyrok wydany został w dniu 27 listopada 2007 r., a
zatem wniesiona od niego skarga kasacyjna spełniać powinna wszelkie wymogi
formalne, wynikające z treści przepisów art. 3984 § 1 i § 2 k.p.c. W paragrafie pierwszym
art. 3984 k.p.c. ustawodawca skatalogował odrębnie w czterech punktach konstrukcyjne
elementy każdej skargi kasacyjnej, a więc cechy istotne (kreatywne) tego tylko
szczególnego środka odwoławczego, podkreślając zarazem w ten sposób rangę tychże
elementów. Natomiast w zdaniu pierwszym § 2 art. 398 4 k.p.c. wskazano na pozostałe
wymagania tej skargi , które stawiane są każdemu pismu procesowemu (art. 126 k.p.c. 128 k.p.c. z rygorem przewidzianym w art. 130 k.p.c.
Obowiązek przedstawienia przez skarżącego m.in. uzasadnienia wniosku
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, a wynikający z art. 398 4 § 1 pkt 3 k.p.c.,
wiąże się z instytucją tzw. "przedsądu", polegającego m.in. na możliwości Sądu
Najwyższego odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398 9 § 2 k.p.c.).
Ten możliwy sposób zakończenia postępowania kasacyjnego, a kolidujący niewątpliwie
z intencją strony wnoszącej skargę kasacyjną dowodzi zrównania rangą obowiązku
przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 398 § 1 pkt 2 k.p.c.) z
obowiązkiem odrębnego przedstawienia oraz uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania (art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.). Odrębne wyartykułowanie przez
ustawodawcę obu kategorii obowiązków dowodzi tego, że nie są one tożsame. W
konsekwencji za spełnienie wymogu z art. 398 4 § 1 pkt. 3 k.p.c.. nie można uznać
jedynie odwołania się przez skarżącego do uzasadnienia podstaw kasacyjnych i
sformułowanych w ich ramach zarzutów, z pominięciem wyraźnego, odrębnego i
ścisłego przytoczenia co najmniej jednej spośród okoliczności wymienionych w art. 398 9
§ 1 k.p.c. wraz z jej stosownym uzasadnieniem przy pomocy argumentów jurydycznych
(por. postanowienie SN z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001 r., z. 10,
poz. 156; postanowienie SN z dnia 5 czerwca 2001 r., IV CZ 45/01, OSNC 2001 r., z.
10, poz. 157). W odniesieniu do skargi kasacyjnej zachowuje utrwalone orzecznictwo
Sądu Najwyższego, zgodnie z którym wymagania z art. 3984 § 1 k.p.c. mają
samodzielny byt i nie mogą być traktowane zamiennie (postanowienie SN z dnia 29
czerwca 2005 r. V CSK 5/05, niepubl.; postanowienie SN z dnia 14 lipca 2005 r. III CZ
61/05 niepubl.; postanowienie SN z dnia 21 lipca 2005 r., V CSK 18/05, niepubl.).
Spełniając formalny wymóg skargi kasacyjnej określony w art. 398 4 § 1 pkt 3
k.p.c., skarżący powinien zawrzeć w niej prawidłowo sformułowany wniosek o przyjęcie
skargi do rozpoznania i wniosek ten uzasadnić wskazując na występowanie w sprawie
przynajmniej jednej z okoliczności stanowiących przesłanki tzw. przedsądu, określone w
art. 3989 § 1 k.p.c. i przedstawić odpowiednie argumenty prawne, uzasadniające
występowanie ściśle określonej w ustawie przesłanki. Potrzeba przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania powinna być zatem uzasadniona przez skarżącego przy
pomocy argumentów jurydycznych uzasadniających wystąpienie którejkolwiek z
przesłanek precyzyjnie określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia
21 lipca 2005 r. V CSK 18/05). Spełnienie tego wymogu nie jest tożsame z werbalnym
powołaniem się na przesłankę wymienioną w art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. a następnie
sformułowanie pięciu pytań poprzedzone stwierdzeniem, że istotne zagadnienie prawne
polega w szczególności na konieczności wyjaśnienia wątpliwości wskazanych w
pytaniach. Skarga kasacyjna powoda pozbawiona jest więc właściwie rozumianego
sformułowania i uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
przeto podlega ona odrzuceniu (por. postanowienie SN z dnia 22 września 2005 r. sygn.
akt II CSK 7/05).
Chociaż skarżący werbalnie powołał się na przesłankę określoną w art. 398 9 § 1
pkt 1 k.p.c., to nie przedstawił we wniosku argumentacji jurydycznej mogącej przekonać
o wystąpieniu „istotności” sformułowanych zagadnień, jako zagadnień prawnych.
Wniosek pozbawiony jest więc uzasadnienia. Natomiast uzasadnienie skargi kasacyjnej
przedstawia na stronach 4-11 wywody poświęcone uzasadnieniu podstaw kasacyjnych.
Wszystkie te kwestie występują na tle określonych, konkretnych okoliczności
faktycznych i nie mają charakteru uniwersalnego.
Uwzględniając więc odrębność obu przedmiotów regulacji w pkt 2 i 3 art. 398 4 § 1
k.p.c. stwierdzić należy, że choć argumentacja skarżącego może się niekiedy w obu
tych kwestiach nawet częściowo pokrywać, to jednak orzeczenie w przedmiocie
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zapada tylko po uprzednim dokonaniu oceny
przyczyn kwalifikowanych przez ustawodawcę, a precyzyjnie określonych w art. 3989 § 1
k.p.c., gdyż tylko one i ich uzasadnienie mogą być przedmiotem tzw. „przedsądu" i
decydują o jego wyniku.
Skoro więc skarga kasacyjna powoda pozbawiona jest uzasadnienia wniosku
o przyjęcie jej do rozpoznania, a więc tego niezbędnego elementu konstrukcyjnego,
współkreującego istotę tego środka zaskarżenia, to Sąd Najwyższy orzekł jak w
sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 398 6 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3986 § 2
k.p.c. i art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.
Wynikający z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. wymóg skargi kasacyjnej polegający m.in.
na uzasadnieniu wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania nie jest spełniony także wtedy,
gdy brak jest odrębnego uzasadnienia wniosku, a podnoszone wyłącznie w formie pięciu
pytań okoliczności dają się ewentualnie ocenić jedynie w oparciu o uzasadnienie
podstaw skargi kasacyjnej. Sporządzenie skargi kasacyjnej w taki sposób sprzeczne jest
z zasadą profesjonalizmu, a więc czynności adwokata ustanowionego z urzędu nie
uprawniają go w takiej sytuacji do skutecznego domagania się przyznania mu kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej (postanowienie SN z dnia 12 lutego 1999 r., II CKN
341/98, OSNC 1999, Nr 6, poz. 123; postanowienie SN z dnia 18 marca 1999 r., I CKN
1046/97, OSNC 1999, nr 10, poz. 178; postanowienie SN z dnia 17 lipca 2002 r., I CK
199/02, niepubl.). Wobec powyższego Sąd Najwyższy oddalił wniosek pełnomocnika
powoda o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej powodowi
z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.