Supreme Court dismisses recusal request against retired judge due to lack of functional link to case.
Poland (PL)
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court of Poland dismissed the lawyer's request to recuse a retired judge from a disciplinary proceeding. The defense argued for the judge's removal, but the court found no factual basis since the judge had already retired on November 8, 2025. Consequently, the court ruled that the statutory requirement for recusal was not met because the judge was no longer part of the adjudicating panel.
Legislator headnote
AI generatedArt. 41 § 1 k.p.k.; Recusal requires a functional link between specific circumstances and the case, meaning the judge must be objectively biased in the specific matter, not merely retired or hypothetically biased.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
I ZO 96/25 POSTANOWIENIE Dnia 24 listopada 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz na posiedzeniu w dniu 24 listopada 2025 r. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w kwestii wniosku adwokata T. W. – obrońcy obwinionej X. Y. – sędziego Sądu Rejonowego […] w W., w przedmiocie wyłączenia SSN Marka Motuka od udziału w rozpoznaniu sprawy dyscyplinarnej obwinionej X. Y. – sędziego Sądu Rejonowego […] w W., oznaczonej sygnaturą I ZSK 9/24 postanowił: wniosek pozostawić bez rozpoznania
UZASADNIENIE
W myśl art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Dla stwierdzenia podstawy wyłączenia sędziego, wymagane jest zatem istnienie określonej kategorii okoliczności, która, jeżeli zestawić ją z przedmiotem rozstrzygnięcia w określonej sprawie, prowadzi do wniosku o uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego, mającego ją rozstrzygnąć. Oznacza to, że pomiędzy podnoszonymi okolicznościami, które powinny mieć charakter rzeczywisty i obiektywny, a rozstrzygnięciem konkretnej sprawy musi zachodzić związek funkcjonalny, pozwalający na możliwości wyprowadzenia z nich wniosku o istnieniu uzasadnionej wątpliwości co do braku bezstronności rozstrzygnięciu tej sprawy.
Uzasadniona wątpliwość co do bezstronności, w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k., zachodzi zatem zawsze in concreto, a nie in abstracto. Nie może zatem stanowić jedynie subiektywnego przekonania określonej osoby, lecz winna być konkretna, realna, obiektywna i poddająca się zewnętrznej weryfikacji (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt III KK 214/11, OSNKW 2012, z. 4, poz. 4). Wymóg bezstronności sędziego należy rozumieć zarówno w aspekcie braku przejawów subiektywnej stronniczości sędziego lub jego osobistych uprzedzeń, jak i konieczności obiektywnej bezstronności sądu, który winien dawać wystarczające gwarancje, by wykluczyć wszelkie uprawnione wątpliwości w tej mierze (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt III KK 244/17, LEX nr 2433068).
W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego akcentowana jest konieczność zróżnicowania obiektywnej bezstronności sędziego i jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym, przy czym co do odbioru zewnętrznego z reguły odwołać się można do oceny sytuacji dokonanej przez hipotetycznego, przeciętnie wykształconego, logicznie myślącego członka społeczeństwa, który nie jest osobiście zainteresowany wynikiem procesu. Wniosek adwokata T. W. – obrońcy obwinionej X. Y. – sędziego Sądu Rejonowego […] w W., w przedmiocie wyłączenia SSN Marka Motuka od udziału w rozpoznaniu sprawy dyscyplinarnej, oznaczonej sygnaturą I ZSK 9/24, należało pozostawić bez rozpoznania, albowiem SSS Marek Motuk, przeszedł z dniem 8 listopada 2025 r. w stan spoczynku, a zatem nie jest już członkiem składu orzekającego w sprawie I ZSK 9/24.
Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na wstępie.[M. T.][r.g.]