Supreme Court dismisses prosecutor's request to recuse judges as only parties can file recusal motions under law.
Poland (PL)
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court rejected the Prosecutor's Office's request to recuse two judges from a case, ruling the motion was procedurally invalid. The prosecutor argued that judges appointed via a controversial qualification process compromised judicial independence, but the court held that only parties to the proceedings may file recusal requests. Consequently, the court determined the prosecutor lacked standing to initiate such a motion, leaving the request without legal basis.
Legislator headnote
AI generatedArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1 k.p.k.: Only parties to the proceedings may file a recusal motion against a judge; the prosecutor's office lacks standing to request recusal.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
I ZO 87/24 POSTANOWIENIE Dnia 24 marca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk w sprawie sędziego Sądu Okręgowego w W. X.Y.po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 24 marca 2025 r. na posiedzeniu bez udziału stron wniosku ławnika Sądu Najwyższego Grzegorza Gołębiowskiego o wyłączenie SSN Marka Siwka i SSN Tomasza Demendeckiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZSK 24/23 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. postanowił: wniosek pozostawić bez rozpoznania. UZASADNIENIEW dniu 24 maja 2024 r. ławnik Sądu Najwyższego Grzegorz Gołębiowski złożył wniosek o wyłączenie SSNN Marka Siwka i Tomasza Demendeckiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZSK 24/23 z powodu powołania tychże sędziów w wyniku przeprowadzonego postępowania kwalifikacyjnego przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną z naruszeniem standardów konstytucyjnych i konwencyjnych.Zdaniem wnioskodawcy, udział w składzie Sądu Najwyższego osób powołanych we wskazanej procedurze nie zapewnia stronom prawa do niezawisłego sądu ustanowionego ustawą, w należytym składzie, ze wszystkimi tego prawnymi konsekwencjami.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zgodnie z art. 42 § 1 k.p.k. wyłączenie sędziego od udziału w sprawie następuje na żądanie sędziego, z urzędu albo na wniosek strony.
Już tylko z literalnego brzmienia powołanego przepisu wynika, że wniosek o wyłączenie może zostać skutecznie zgłoszony jedynie przez stronę postępowania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego zarysował się również pogląd, zgodnie z którym kontrola bezstronności sędziego prowadzona przez właściwy sąd z urzędu w trybie art. 42 § 1 k.p.k. może zostać uruchomiona również przez każdego sędziego zasiadającego w jego składzie (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. sygn. akt I KZP 2/22).
Sąd Najwyższy w licznych orzeczeniach zajmował także stanowisko, zgodnie z którym ławnik zasiadający w składzie orzekającym w danej sprawie nie jest uprawniony do formułowania wniosku o wyłączenie sędziego, a jedynym żądaniem w tym zakresie mu przysługującym jest możliwość złożenia oświadczenia o zachodzącej w jego przypadku podstawie wyłączenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 31 stycznia 2024 r. sygn. akt II ZO 6/24, z dnia 29 lutego 2024 r. sygn. akt II ZO 5/24, z dnia 3 września 2024 r. sygn. akt II ZO 75/24).
Tym samym wniosek ławnika Sądu Najwyższego Grzegorza Gołębiowskiego w przedmiocie wyłączenia SSNN Marka Siwka i Tomasza Demendeckiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZSK 24/23 uznać należy za niedopuszczalny. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [M. T.][a.ł]