Polish Supreme Court dismisses judge's appeal to disqualify himself from a case due to personal ties.

I ZO 84/24 POSTANOWIENIE Dnia 10 czerwca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie sędziego Sądu Najwyższego X. Y.po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 10 czerwca 2024 r. wniosku SSN Pawła Wojciechowskiego o wyłączenie go od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZO 79/23 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił: wyłączyć SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w sprawie o sygn. akt I ZO 79/23.

UZASADNIENIE

SSN Paweł Wojciechowski złożył 16 maja 2024 r. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego wniosek o wyłączenie go od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZO 79/23, której przedmiotem jest rozpoznanie zażalenia Kolegium Sądu Najwyższego na postanowienie Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego z 8 marca 2023 r. o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego wobec SSN X. Y.Swoje żądanie SSN Paweł Wojciechowski argumentował osobistą znajomością jaka łączy go z SSN X. Y., wspólnym orzekaniem w tej samej Izbie SN oraz pracą na tym samym uniwersytecie.

Sędzia Paweł Wojciechowski wskazał, że przed powołaniem na urząd sędziego Sądu Najwyższego, będąc zatrudnionym na stanowisku asystenta sędziego w Sądzie Najwyższym, bezpośrednio współpracował z sędzią SN X. Y., a obecnie pozostaje z nim w relacjach koleżeńskich. Nadmienił, że pełni funkcję zastępcy członka Kolegium Sądu Najwyższego. W jego ocenie okoliczności te powodują, że niezależnie od treści rozstrzygnięcia, mogą powstać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie, w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wniosek zasługuje na uwzględnienie.W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażone zostało stanowisko, zgodnie z którym oświadczenie sędziego o istnieniu okoliczności mogących wpłynąć na jego bezstronność wymaganą przez prawo i uzasadniających obawę co do możliwości obiektywnego orzekania w konkretnej sprawie, obliguje nie tylko do wnikliwego rozważenia przedstawionych przesłanek tej inicjatywy, ale w wypadku potwierdzenia ich rzeczywistego występowania, powinno – co do zasady – prowadzić do uwzględnienia wniosku sędziego o wyłączenie od udziału w rozpoznawaniu sprawy, zwłaszcza gdy w odbiorze zewnętrznym może powstać wątpliwość co do istnienia kierunkowego nastawienia sędziego do stron procesowych lub uczestników postępowania (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 2021 r., sygn. akt IV KO 98/21).

W przypadku gdy wniosek o wyłączenie od orzekania składa sam sędzia istotne znaczenie ma dokonana przez niego, a wyrażona w złożonym wniosku, ocena stanu jego bezstronności w danej sprawie. Jest to konkretna, własna ocena relacji indywidualnej sędziego do sprawy, jego stosunku do przedmiotu rozstrzygnięcia w odniesieniu do zawartej w art. 41 § 1 k.p.k. przesłanki stanu uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego. Sam stopień tego uzasadnienia w przypadku wniosku składanego przez sędziego w sposób oczywisty wynikać musi z jednej strony z obiektywnie potwierdzonych okoliczności sprawy, z drugiej jednak składa się właśnie z własnej, subiektywnej, wewnętrznej sfery przekonania samego sędziego.

Sfera ta wszakże nie może być związana z innymi czynnikami niż przekonanie, że okoliczności sprawy, jej przedmiot czy istota wcześniejszych rozstrzygnięć łączące sędziego z przedmiotem rozstrzygania rodzą zagrożenie dla bezstronności orzekania, albo mogą takie wrażenie wywołać. Ten wyraz relacji sędziego do sprawy, pod warunkiem wystąpienia czynników obiektywnych, może w konkretnym układzie okoliczności prowadzić do potrzeby wyłączenia sędziego. Są to jednak rzecz jasna innego rodzaju okoliczności niż te wskazane w art. 40 k.p.k., powodujące wyłączenie sędziego z urzędu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 2021 r., sygn. akt IV KO 63/21).W niniejszej sprawie bliskie relacje zawodowe i koleżeńskie SSN Pawła Wojciechowskiego i SSN X.

Y., nawet jeżeli nie spowodują, że sędzia ten orzekając w sprawie I ZO 79/23 przeniesie swój stosunek osobisty do strony na treść rozstrzygnięcia, to zarówno w odbiorze społecznym, jak i postronnego obiektywnego obserwatora, obiektywizm i bezstronność SSN Pawła Wojciechowskiego może wzbudzić uzasadnione zastrzeżenia. Wskazać trzeba, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 20 lipca 2004 r., sygn. akt. SK 19/02, OTK ZU 2004, nr 7/A, poz. 67, stwierdził, że instytucja wyłączenia sędziego w równej mierze służy zapewnieniu realnej bezstronności sądu, jak i umacnianiu autorytetu wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie choćby pozorów braku bezstronności.Kierując się powyższym wskazaniem oraz przytoczonymi wyżej okolicznościami sprawy, Sąd Najwyższy uznał, że zachodzi potrzeba wyłączenia SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZO 79/23.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [M.

T.][ms] ‎