Supreme Court dismisses judge disqualification request based on controversial appointment procedure due to constitutional prohibitions. The court rejects arguments regarding impartiality based on the judge's appointment process. The decision upholds the principle that judicial independence is not compromised by the method of appointment. The court cites specific constitutional articles and statutes to establish the legal rule. The ruling emphasizes that the legislature, not the court, defines the structure of judicial proceedings. The decision clarifies that appointment irregularities do not automatically invalidate judicial impartiality. The court relies on previous constitutional court rulings to support its conclusion. The judgment affirms the validity of the current judicial appointment system. The court concludes that the request lacks legal basis under the relevant statutes. The decision reinforces the separation of powers regarding judicial organization.

I ZO 4/24 POSTANOWIENIE Dnia 1 lutego 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie dotyczącej X. Y. – sędziego Sądu Najwyższego, po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej 1 lutego 2024 r. na posiedzeniu bez udziału stron wniosku obrońcy - sędziego Sądu Najwyższego X. Y1. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w rozpoznaniu zażalenia zarejestrowanego pod sygn. akt I ZO 32/23, w trybie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. postanowił: nie uwzględnić wniosku.

UZASADNIENIEPismem z 9 stycznia 2024 r. obrońca SSN X. Y. – SSN X. Y1., wniósł na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., o wyłączenie SSN Marka Motuka od udziału w sprawie o sygn. akt I ZO 32/23.W uzasadnieniu wniosku obrońca wskazał, że SSN Marek Motuk jest jednym z sędziów powołanych na urząd w toku procedury przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowanej w sposób, którego prawidłowość i zgodność z Konstytucją są kwestionowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, co może budzić w odbiorze zewnętrznym uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego Marka Motuka.

Wnioskodawca wskazał, że działania i zaniechania jego mandanta motywowane były troską o to, czy sąd z jego udziałem jest niezawisłym i niezależnym sądem, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych i art. 6 ust. 1 EKPCz. W ocenie wnioskodawcy SSN Marek Motuk musiałby rozstrzygać w sprawie I ZO 32/23 kwestie, które dotyczą także jego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka nie jest zasadny.Wątpliwości co do bezstronności sędziego, wyznaczonego do składu orzekającego, w przedmiocie rozpoznania zażalenia Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego na postanowienie Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego z 19 stycznia 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przeciwko SSN X.

Y., w sprawie o sygn. akt I ZO 32/23, wnioskodawca upatrywał w okoliczności powołania SSN Marka Motuka na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek KRS ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3).W tym miejscu należy przypomnieć, że art. 29 § 3 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym stanowi, iż „Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości”.

Natomiast art. 29 § 4 cytowanej ustawy stanowi, że: „okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności”. Wnioskodawca nie przywołał innej argumentacji, pozwalającej na jej ocenę przez Sąd w kontekście przepisu art. 41 § 1 k.p.k., który stanowi, że: „sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie”.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 23 stycznia 2022 r., sygn. P 10/19, orzekł:1. Art. 49 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.) w zakresie, w jakim za przesłankę mogącą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie uznaje jakąkolwiek okoliczność odnoszącą się do procedury powoływania tego sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa do pełnienia urzędu, jest niezgodny z:

a) art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji.2. Art. 31 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1904) w związku z art. 49 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego w zakresie, w jakim za przesłankę wyłączenia sędziego z orzekania uznaje okoliczność, że obwieszczenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o wolnych stanowiskach sędziego w Sądzie Najwyższym, na podstawie którego rozpoczyna się proces nominacyjny sędziów, stanowi akt wymagający dla swojej ważności podpisu Prezesa Rady Ministrów (kontrasygnaty), a konsekwencją jego braku jest wątpliwość co do bezstronności sędziego powołanego do pełnienia urzędu w procedurze nominacyjnej rozpoczętej takim obwieszczeniem, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 144 ust. 2 oraz art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji.

3. Art. 1 w związku z art. 82 § 1 i art. 86, art. 87, art. 88 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w zakresie, w jakim stanowi normatywną podstawę rozstrzygania przez Sąd Najwyższy o statusie osoby powołanej do sprawowania urzędu na stanowisku sędziego, w tym sędziego Sądu Najwyższego, i wynikających z tego uprawnieniach takiego sędziego oraz związanej z tym statusem skuteczności czynności sądu dokonanej z udziałem tej osoby, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 10, art. 144 ust. 3 pkt 17 i art. 183 ust. 1 i 2 Konstytucji.Wprawdzie wyrok Trybunału dotyczy art. 49 k.p.c., jednak pozwala stwierdzić, że przedstawiona w nim wykładnia prawa rozciąga się również na problem stosowania art. 41 § 1 k.p.k. ze względu na zbieżną podstawę oceny dopuszczalności wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy na wniosek (iudex suspectus).

Wskazać również należy na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 czerwca 2020 r., sygn. akt P 13/19, w którym orzeczono, że:Art. 49 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.) w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu podniesienia okoliczności wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, jest niezgodny z art. 179 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.Oznacza to, że ustrój i postępowanie przed sądami należą do ustawodawcy – art. 176 ust. 2 Konstytucji RP.

W tym zakresie decyduje zatem ustawa i polskie prawo (zob. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2021 r., P 7/20, z 7 października 2021 r., K 3/21, z 24 listopada 2021 r., K 6/21, z 10 marca 2022 r., K 7/21, z 11 grudnia 2023 r., Kp 1/23).Z tych motywów orzeczono jak w sentencji. [M. T.][ms]