Supreme Court excludes judge from impartiality review due to observer doubts about his psychological state.
Poland (PL)
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court granted a request to exclude Judge Paweł Księżak from reviewing Judge Tomasz Demendecki's impartiality. The court found that while the judge raised subjective concerns, a reasonable observer would also question his capacity to judge fairly given his psychological state. Consequently, the court applied the rule that exclusion depends on public perception of impartiality, not just the specific arguments presented.
Legislator headnote
AI generatedArt. 29 § 4-25 ust. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym; Art. 41 § 1 k.p.k.: Exclusion of a judge is warranted when a reasonable observer, aware of the judge's psychological state, would doubt their impartiality, regardless of the specific grounds raised by the party.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
I ZO 30/24 POSTANOWIENIE Dnia 7 marca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz na posiedzeniu w dniu 7 marca 2024 r. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w kwestii wniosku SSN Pawła Księżaka z dnia 6 lutego 2024 r., w przedmiocie wyłączenia go od udziału w rozpoznaniu wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności, który został zarejestrowany pod sygn. akt I ZB 51/23 postanowił: wyłączyć SSN Pawła Księżaka od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 51/23. UZASADNIENIEPismem z dnia 6 lutego 2024 r. SSN Paweł Księżak wniósł, powołując się między innymi na: wyrok ETPCz Wałęsa przeciwko Polsce z dnia 23 listopada 2023 r. i wyrok TSUE z dnia 21 grudnia 2023 r., C – 718/21, o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności, tj. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 51/23.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W postępowaniu w przedmiocie badania spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości lub bezstronności, określonym w art. 29 § 4 – 25 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, możliwe jest wyłączenie wylosowanego sędziego od udziału w rozpoznaniu takiej sprawy. Może to nastąpić, gdy:
1) zachodzą okoliczności skutkujące wyłączeniem sędziego z mocy prawa (iudex inhabilis), lub 2) gdy wniosek o wyłączenie złoży strona wskazując na zaistnienie okoliczności o których mowa w art. 41 § 1 k.p.k. – por. mająca moc zasady prawnej uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt I KZP 22/22, albo 3) gdy żądanie wyłączenia (wniosek o wyłączenie) go od udziału w sprawie zgłosi wylosowany sędzia, a także 4) w wyniku wszczętego z urzędu postępowania o wyłączenie w sytuacji gdy nie dojdzie do ,,samowyłączenia” się wylosowanego sędziego (por. np.
E. Skrętowicz, Iudex inhabilis i iudex suspectus w polskim procesie karnym, Lublin 1994, s. 70, R. Kmiecik, Tryb wyłączenia sędziego i prokuratora w kodeksie postępowania karnego, Prokuratura i Prawo, 1999, nr 11 – 12, s. 23, K. Papke – Olszauskas, Wyłączenie uczestników procesu karnego, Gdańsk 2007, s. 147 – 155 i s. 180 – 181). W realiach niniejszej sprawy ma miejsce sytuacja ujęta w pkt 3. Wskazane w piśmie SSN Pawła Ksiezaka z dnia 6 lutego 2024 r. powody, uprawniają do wniosku, iż akceptowana przez SSN Pawła Księżaka wykładnia prawa, stanowiąca rezultat subiektywnego osądu samego zainteresowanego Sędziego, w realiach sprawy I ZB 51/23, pozwala przyjąć, że także hipotetyczny rozsądny obserwator, świadomy stanu psycho – emocjonalno – duchowego danego sędziego, byłby gotowy uznać jego niezdolność do orzekania w tej sprawie.
O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia nie może bowiem decydować jedynie zasadność in casu zarzutu będącego podstawą wniosku o wyłączenie, ale również ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą, w realiach sprawy, wystarczające okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na wstępie.[ał] [M. T.]