Legislator Case Law & Legislation
I UZ 73/17 AI generated

Supreme Court dismissed appeal on retrial, ruling late discovery of evidence was not excusable due to prior knowledge.

Case Number I UZ 73/17
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court dismissed the insured's appeal seeking a retrial of the social insurance fund's pension recalculation decision. The insured argued that new evidence regarding the initial capital value emerged after the final appeal judgment, warranting a retrial under Article 403 of the Civil Procedure Code. The court held that these circumstances were already known to the appellate court during its proceedings, meaning the insured could not claim they were newly discovered or unavailable at the time of the previous trial.

Legislator headnote

AI generated

Art. 403 § 2 k.p.c.; Art. 410 § 1 k.p.c.; Art. 394 § 3 k.p.c.; Art. 398 § 14 k.p.c.; Art. 16 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. – The discovery of facts or evidence after the conclusion of proceedings constitutes a ground for retrial only if they were previously unknown and could not be invoked due to objective impossibility, not merely due to the party's negligence or delay.

Keywords

AI generated
retrial proceedings new evidence discovery pension recalculation social insurance fund civil procedure code negligence defense costs of legal aid

Cited Legislation

AI generated
Art. 403 § 2 k.p.c.
Skarżący wskazał, że postępowanie powinno zostać wznowione w oparciu o podstawę ujętą w przepisie art. 403 § 2 k.p.c., tj.
Art. 410 § 1 k.p.c.
Tak sformułowaną skargę należało zakwalifikować jako w istocie nieopartą na żadnej z ustawowych podstaw wznowienia i na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. odrzucić.Powyższe postanowienie Sądu Apelacyjnego wnioskodawca zaskarżył zażaleniem, zarzucając naruszenie art.
Art. 394 § 3 k.p.c.
akt: VII U …/12, skarżący mógł jedynie kontestować wyrok Sądu Apelacyjnego w drodze wniesienia skargi kasacyjnej.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c.
Art. 398 § 14 k.p.c.
w związku z art. 39814 k.p.c.
§ 16 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu
oraz przyznał pełnomocnikowi z urzędu koszty nieopłaconej pomocy prawnej (§ 16 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu).
art. 403 § 2 k.p.c
Skarżący wskazał, że postępowanie powinno zostać wznowione w oparciu o podstawę ujętą w przepisie art. 403 § 2 k.p.c., tj.
art. 410 § 1 k.p.c
Tak sformułowaną skargę należało zakwalifikować jako w istocie nieopartą na żadnej z ustawowych podstaw wznowienia i na podstawie art. 410 § 1 k.p.c.
art. 3941 § 3 k.p.c
akt: VII U …/12, skarżący mógł jedynie kontestować wyrok Sądu Apelacyjnego w drodze wniesienia skargi kasacyjnej.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c.
art. 39814 k.p.c
w związku z art. 39814 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2017 r., I UZ 33/17
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I UZ 73/17 POSTANOWIENIE Dnia 15 lutego 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Bohdan Bieniek‎SSN Zbigniew Myszka w sprawie z odwołania S. K.‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w [...]‎o ponowne ustalenie wartości kapitału początkowego i przeliczenie emerytury w przedmiocie skargi S. K.o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 23 września 2014 r. po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 lutego 2018 r.,‎zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...]‎z dnia 31 sierpnia 2017 r., 1. oddala zażalenie, 2. zasądza od Sądu Apelacyjnego w [...] na rzecz radcy prawnego A. D. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł, powiększoną o stawkę należnego podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.

UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Wydział Świadczeń Emerytalno-Rentowych decyzją z dnia 16 lipca 2009 r. przyznał S. K. emeryturę od dnia 23 kwietnia 2009 r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Wysokość emerytury obliczono zgodnie z art. 183 i art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U z 2013 r., poz. 1440 ze zm.; dalej jako ustawa emerytalna). Mimo, że świadczenie obliczone w myśl art. 26 tej ustawy wynosiło 1.662,88 zł brutto i było korzystniejsze, emerytura została przyznana na podstawie art. 184 i wypłacano emeryturę obliczoną w myśl art. 183 tej ustawy w wysokości 1410,17 zł brutto.Decyzją z dnia 22 marca 2012 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], rozpoznając wniosek z 29 września 2011 r., odmówił S. K. ponownego ustalenia wartości kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r. w związku ze zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wobec tego, że kapitał początkowy nie uległ zmianie i tym samym nie miał wpływu na wysokość wyliczonej emerytury, decyzją z tej samej daty organ rentowy odmówił również wnioskodawcy przeliczenia emerytury.Wyrokiem z 13 lipca 2013 r., Sąd Okręgowy w [...] oddalił odwołania S.K. od decyzji z dnia 22 marca 2012 r.

Podzielił stanowisko organu rentowego, że przeliczenie kapitału początkowego, a w rezultacie również emerytury wnioskodawcy, w oparciu o art. 174 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, po zmianie wprowadzonej ustawą z dnia 28 lipca 2011 r., jest dla niego niekorzystne.W dniu 14 marca 2014 r. S.K. złożył wniosek o ponowne przeliczenie kapitału początkowego. Organ rentowy przeliczył wówczas kapitał początkowy zgodnie z ustawą z dnia 21 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U z 2013 r., poz. 1440 ze zm.).

Przeliczono też ponownie wysokość emerytury zgodnie z art. 183, a także zgodnie z art. 26 ustawy emerytalnej. Decyzją z dnia 30 kwietnia 2014 r. przeliczono emeryturę, którą ustalono zgodnie z art. 26 ustawy emerytalnej jako korzystniejszą. Stwierdzono, że doszło do błędnego wypłacania emerytury na podstawie art. 184 ustawy emerytalnej, zamiast na emerytury z art. 26 ustawy emerytalnej, która od początku była wyższa. W tej sytuacji wyrównano emeryturę za 3 lata wstecz wraz z ustawowymi odsetkami od 1 marca 2011 r. do dnia wypłaty 6 czerwca 2014 r.

Wysokość emerytury wyniosła po tej decyzji 1.975,20 zł brutto.Apelacja wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego z 13 lipca 2013 r., została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z 23 września 2014 r. Sąd Apelacyjny, po zapoznaniu się z wyjaśnieniami organu rentowego dotyczącymi przyczyn wyrównania emerytury za okres trzech lat, podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w związku ze zmianami wprowadzonymi ustawą zmieniającą z dnia 28 lipca 2011 r. nie było podstaw do ponownego ustalenia wartości kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r., a tym samym również do przeliczenia emerytury.W dniu 6 lipca 2017 r.

S.K., reprezentowany przez ustanowionego z urzędu radcę prawnego, złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z 23 września 2014 r. Skarżący wskazał, że postępowanie powinno zostać wznowione w oparciu o podstawę ujętą w przepisie art. 403 § 2 k.p.c., tj. ze względu na to, że w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem doszło do wykrycia okoliczności faktycznych oraz środków dowodowych na ich poparcie, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których skarżący nie mógł w poprzednim postępowaniu skorzystać.

Podniósł, że organ rentowy jeszcze w toku postępowania drugoinstancyjnego przeliczył kapitał początkowy i wysokość emerytury. Nie zostało to jednak należycie odczytane przez sąd orzekający w sprawie. W istocie bowiem przeliczenie to stanowiło potwierdzenie zasadności roszczenia zawartego zarówno w odwołaniu, jak i w apelacji, chociaż zostało dokonane jedynie za część okresu objętego wnioskiem. O zasadności roszczenia świadczy w szczególności decyzja z 30 kwietnia 2014 r., uznająca uprawnienie skarżącego do otrzymywania emerytury w wyższej wysokości i wyrównująca tę emeryturę za 3 lata poprzedzające datę złożenia wniosku, jak również decyzja z dnia 1 grudnia 2014 r. potwierdzająca zasadność wypłacania wyższego świadczenia.

W ocenie skarżącego, jeśli emerytura zostałaby przeliczona zgodnie z treścią wniosku z dnia 29 września 2011 r., wówczas wyższa emerytura byłaby wypłacana już od momentu uzyskania uprawnień emerytalnych, a nie dopiero od dnia 1 marca 2011 r.Postanowieniem z 31 sierpnia 2017 r., Sąd Apelacyjny w [...] odrzucił skargę wnioskodawcy o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z 23 września 2014 r., gdyż nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia.Sąd Apelacyjny uznał, że wskazywane przez skarżącego „nowe okoliczności i dowody" w istocie rzeczy nie odpowiadają cechom, jakie powinna nosić podstawa wznowienia postępowania z art. 403 § 2 k.p.c. Argumentacja skarżącego sprowadza się jedynie do przedstawienia przebiegu postępowania drugoinstancyjnego i powołuje na fakt wydania przez organ rentowy kolejnej decyzji.

Skarżący nie zauważa przy tym, że powołana w skardze decyzja organu rentowego z dnia 30 kwietnia 2014 r. została wydana na nowy wniosek o przeliczenie świadczenia, natomiast decyzje z dnia 22 marca 2012 r., których prawidłowość była badana w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 23 września 2014 r., organ rentowy wydał na wniosek z dnia 29 września 2011 r., złożony z powołaniem się na ustawę z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.

Nr 187, poz. 1112) zmieniającą art. 174 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. Wniosku tego nie uwzględnił, gdyż współczynnik proporcjonalny do wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego obliczony stosownie do nowych przepisów w dniach - a nie jak uprzednio w miesiącach - wyniósł 78,66 % i był niższy od wcześniej wyliczonego w 2009 r., wynoszącego 79,14 %, a brak podstaw do ustalenia nowej wysokości kapitału początkowego skutkował tym, że nie było także podstaw do zwiększenia wysokości emerytury pobieranej przez ubezpieczonego.

Tymczasem w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zakres rozpoznania i orzeczenia (przedmiot sporu) wyznaczony jest w pierwszej kolejności przedmiotem decyzji organu rentowego zaskarżonej do sądu ubezpieczeń społecznych. Dlatego też uwzględniając, że decyzje z dnia 22 marca 2012 r. zostały wydane na wniosek ubezpieczonego złożony w związku ze zmianą ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jaka nastąpiła w 2011 r., nie sposób wskazać, jakie to w ogóle w tej sytuacji nowe okoliczności i dowody mające wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie III AUa …/13 mogłyby się pojawić.Sąd Apelacyjny uznał, że jakkolwiek powołaną w skardze decyzją z dnia 30 kwietnia 2014 r. organ rentowy dokonał przeliczenia emerytury i kapitału początkowego, to jednak nie można tego przyjmować - jak wywodzi skarżący - za wyraz uznania jego wcześniejszego wniosku z dnia 29 września 2011 r. za zasadny.

Organ rentowy, rozpoznając kolejny wniosek skarżącego z 2014 r., przeliczył jego emeryturę i wypłacił mu wyrównanie za okres 3 lat (od dnia 1 marca 2011 r. do dnia 30 czerwca 2014 r.) gdyż uznał, że w decyzji z dnia 16 lipca 2009 r. o przyznaniu emerytury w obniżonym wieku emerytalnym popełnił błąd. Wypłacał bowiem emeryturę obliczoną zgodnie z art. 183 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, choć emerytura obliczona tylko w oparciu o art. 26 tej ustawy była wyższa. Kwestia ta została też wyjaśniona w postępowaniu apelacyjnym w sprawie III AUa …9/13, co wynika ze złożonego w tej sprawie pisma wyjaśniającego pozwanego Zakładu z dnia 17 czerwca 2014 r., jak również z uzasadnienia zapadłego w niej wyroku z dnia 23 września 2014 r.Uwzględniając powyższe, Sąd Apelacyjny doszedł do wniosku, że przytoczenie przez skarżącego poszczególnych etapów postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 23 września 2014 r., III AUa …/13, połączone z powołaniem się na wydanie przez organ rentowy decyzji z dnia 30 kwietnia 2014 r., w sposób oczywisty nie stanowi przedstawienia nowych okoliczności lub nowych dowodów w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Tak sformułowaną skargę należało zakwalifikować jako w istocie nieopartą na żadnej z ustawowych podstaw wznowienia i na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. odrzucić.Powyższe postanowienie Sądu Apelacyjnego wnioskodawca zaskarżył zażaleniem, zarzucając naruszenie art. 410 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. przez odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, pomimo zaistnienia przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania.Żalący się wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z 23 września 2014 r. w sprawie o sygn. akt:

III AUa…/13; ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i wraz z oświadczeniem, że nie została ona opłacona w całości ani w części.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest uzasadnione.Przewidziane w art. 403 § 2 k.p.c. "wykrycie" środków dowodowych, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu, odnosi się do dowodów wówczas istniejących, lecz nieznanych stronom, ale także do dowodów, których w czasie poprzedniego postępowania nie można było powołać, gdyż dopiero po jego zakończeniu pojawiła się możliwość ich przeprowadzenia. Z przepisu wynika, że późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych może stanowić podstawę wznowienia postępowania tylko wówczas, gdy te okoliczności lub dowody pozostają potencjalnie w związku przyczynowym z wynikiem sprawy, a strona nie mogła z nich skorzystać.

Niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nie zachodzi, gdy istniała obiektywna możliwość powołania ich w tym postępowaniu, a tylko na skutek opieszałości, zaniedbania, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby ich powołania strona tego nie uczyniła (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2017 r., I UZ 33/17, LEX nr 2420346).W tym kontekście należy wskazać, że powołane przez skarżącego okoliczności, w jakich doszło do wydania decyzji organu rentowego z dnia 30 kwietnia 2014 r., były znane jeszcze przed wydaniem wyroku z dnia 23 września 2014 r.

To właśnie Sąd Apelacyjny w dniu 8 maja 2014 r. zwrócił się do organu rentowego o wyjaśnienie sposobu naliczenia wyrównania świadczenia emerytalnego za okres od 1 marca 2011 r. do 30 czerwca 2014 r., zawartego w decyzji z dnia 30 kwietnia 2014 r., a w odpowiedzi organ rentowy sporządził pismo procesowe z wyjaśnieniem wszystkich okoliczności. Po zapoznaniu się z tymi okolicznościami Sąd Apelacyjny wydał wyrok.Ponieważ skarżący powołał się na te nowe dowody w postępowaniu apelacyjnym i dowody te zostały poddane analizie, nie można uznać, że doszło później do przewidzianego w art. 403 § 2 k.p.c. "wykrycia" środków dowodowych, z których strona nie mogła skorzystać w dotychczasowym postępowaniu.Z tych względów Sąd Apelacyjny w [...] w sposób prawidłowy i zgodny z prawem, na podstawie art. 410 § 1 k.p.c., odrzucił skargę powoda o wznowienie postępowania, zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 23 września 2014 r. w sprawie o sygn. akt:

III AUa…/13. Ponieważ wyrokiem tym Sąd Apelacyjny w [...] oddalił apelację powoda wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w [...] Wydziały VII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 lipca 2013 r. o sygn. akt: VII U …/12, skarżący mógł jedynie kontestować wyrok Sądu Apelacyjnego w drodze wniesienia skargi kasacyjnej.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c. oraz przyznał pełnomocnikowi z urzędu koszty nieopłaconej pomocy prawnej (§ 16 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu). kc