Supreme Court dismisses appeal for retrial due to lack of mandatory legal representation by a lawyer or notary.

Sygn. akt I UO 1/11

POSTANOWIENIE

Dnia 27 czerwca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Katarzyna Gonera

w sprawie z odwołania B. Z.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o rentę

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 czerwca 2011 r.,

skargi ubezpieczonego o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej

postanowieniem Sądu Najwyższego

z dnia 10 listopada 2010 r., sygn. akt I UZ 157/10,

1) odrzuca skargę o wznowienie postępowania;

2)

wniosek

ubezpieczonego

o

zwolnienie

od

kosztów

sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu przekazuje do

rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Ł. - Sądowi Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych.

Uzasadnienie

Sąd

Apelacyjny

w

[…]

–

Sąd

Pracy

i

Ubezpieczeń

Społecznych

postanowieniem z 19 lipca 2010 r., odrzucił skargę ubezpieczonego B. Z. o

wznowienie

postępowania

zakończonego

prawomocnym

wyrokiem

Sądu

Apelacyjnego z 2 września 2009 r., oddalającego apelację ubezpieczonego od

wyroku Sądu Okręgowego w Ł. - Sądu Pracy Ubezpieczeń Społecznych z 16

października 2008 r., oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych z 24 sierpnia 2007 r. odmawiającej przyznania mu prawa do renty z

tytułu niezdolności do pracy.

Zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o

wznowienie postępowania wniósł ubezpieczony.

Sąd Najwyższy postanowieniem z 10 listopada 2010 r., I UZ 157/10, oddalił

zażalenie.

B. Z. złożył sporządzoną osobiście skargę o wznowienie postępowania

zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z 10 listopada 2010 r., I UZ

157/10. W skardze zawarł między innymi wniosek „zwolnienia od kosztów

sądowych i ustanowienia pełnomocnika”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym

strony, o ile nie należą do grona osób określonych w § 2 tego przepisu, obowiązane

są działać przez adwokatów lub radców prawnych. Oznacza to, że zarówno skarga

kasacyjna, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia, zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji, jak i skarga o

wznowienie postępowania zakończonego wydaniem orzeczenia przez Sąd

Najwyższy, jako środki prawne kierowane do Sądu Najwyższego i inicjujące

postępowanie przed tym Sądem, objęte są obowiązkiem sporządzenia ich przez

adwokata lub radcę prawnego.

Wniesienie skargi o wznowienie postępowania przed Sądem Najwyższym,

sporządzonej

osobiście

przez

stronę

nielegitymująca

się

uprawnieniami

zawodowymi wymienionymi w art. 87 § 2 k.p.c., nie stanowi braku formalnego

podlegającego usunięciu w trybie art. 130 k.p.c., lecz wadę powodującą, że skarga

sporządzona bez zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego (art. 871 § 1

k.p.c.) jest bezskuteczna i jako niedopuszczalna z innych przyczyn podlega a limine

odrzuceniu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 czerwca 2005 r., III SO

10/05, OSNP 2006, nr 3-4, poz. 67; z 31 sierpnia 2006 r., I CZ 45/06 niepubl.; z 10

lipca 2009 r., II CO 21/09 niepubl.; z 28 kwietnia 2011 r., II CO 15/11 niepubl.).

Ze względu na wymagania określone w art. 871 § 1 k.p.c., wnoszący skargę

o wznowienie postępowania B. Z. - który nie ma przymiotów wskazanych w art. 871

§ 2 k.p.c. (nie jest sędzią, prokuratorem, notariuszem, profesorem albo doktorem

habilitowanym nauk prawnych, ani też adwokatem, radcą prawnym lub radcą

Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa) – nie ma zdolności postulacyjnej, co

powoduje, że wniesioną przez niego skargę należało odrzucić, na podstawie art.

39821 k.p.c. i art. 373 k.p.c., jako niedopuszczalną.

Zawarty w skardze wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i

ustanowienie pełnomocnika przekazano do rozpoznania Sądowi Okręgowemu –

Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. według właściwości (art. 117 § 6

k.p.c. w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.).

Rozpoznanie wniosku o

zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata

lub radcy prawnego zasadniczo nie należy do Sądu Najwyższego. W sądzie

rejonowym jest to kompetencja referendarza sądowego. Wniosek o ustanowienie

adwokata lub radcy prawnego, zgłoszony po raz pierwszy w postępowaniu

apelacyjnym, kasacyjnym lub postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności

z prawem prawomocnego orzeczenia, sąd drugiej instancji lub Sąd Najwyższy

przekazuje do rozpoznania sądowi pierwszej instancji, chyba że uzna wniosek za

uzasadniony. Nie było możliwe rozpoznanie przez Sąd Najwyższy wniosku

ubezpieczonego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika

choćby z tej przyczyny, że do wniosku tego nie zostało dołączone oświadczenie o

stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania (art. 102 ustawy o

kosztach sądowych w sprawach cywilnych).