Supreme Court dismisses pension suspension appeal, ruling it applies only to those who acquired rights between 2009 and 2010.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by a pensioner against a final judgment suspending her pension payments. The pensioner argued that the suspension rule violated her rights, while the court determined the rule applies only to those who acquired pension rights between January 8, 2009, and December 31, 2010. The court held that applying the suspension rule to pensioners who acquired rights before 2009 does not violate constitutional trust protection because the condition was already in effect at the time they acquired their rights.
Legislator headnote
AI generatedArt. 103a ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 28 ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych: The suspension of pension payments applies only to those who acquired the right to the pension between January 8, 2009, and December 31, 2010, and does not violate the principle of protection of legitimate trust for those who acquired rights earlier.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt I UK 416/13 POSTANOWIENIE Dnia 19 lutego 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z odwołania L.B.przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O.w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) sygn. akt III AUa (…) o wypłatę emerytury,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 lutego 2014 r.,skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2013 r. Sąd Apelacyjny, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w (…) oddalił skargę L.B. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 15 maja 2012 r., którym oddalono jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 15 grudnia 2011 r., oddalającego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 października 2011 r. w przedmiocie wstrzymania wypłaty emerytury od dnia 1 października 2011 r. Sąd drugiej instancji ustalił, że emerytura została przyznana ubezpieczonej od dnia 1 grudnia 2007 r., więc na podstawie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst:
Dz.U z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) podlegała zawieszeniu wobec nierozwiązania przez nią stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywała pracę bezpośrednio przed nabyciem prawa do tego świadczenia.Skarga kasacyjna ubezpieczonej, obejmująca wyrok Sądu drugiej instancji w całości, zawierała wniosek o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Została oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego – art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.
Nr 257, poz. 1726 ze zm.) w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, oraz naruszenia przepisów postępowania – art. 213 § 2 k.p.c. w związku z art. 4779 § 2 k.p.c. oraz w związku z art. 47713 k.p.c.Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca uzasadniła występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz tym, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Zagadnienie prawne sprowadza się do odpowiedzi, czy art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z art. 28 ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw ma zastosowanie do emerytów, którzy nabyli prawo do emerytury przed uchyleniem art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Skarżąca wskazała na konieczność wyjaśnienia wątpliwości co do charakteru prawnego instytucji zawieszenia i zmniejszenia świadczeń, rozbieżnie interpretowanych w doktrynie oraz pojęcia „nabycie” emerytury, przez stwierdzenie, czy odpowiada mu jedynie spełnienie warunków dotyczących wieku i stażu, czy też następuje dopiero po spełnieniu przesłanek upoważniających Zakład Ubezpieczeń Społecznych do efektywnej wypłaty świadczenia.Oczywista zasadność skargi kasacyjnej – zdaniem skarżącej – wynika z naruszenia przez Sąd Apelacyjny zasady dyspozycyjności, w tym naruszenia przepisów art. 213 § 2 k.p.c. w związku z art. 4779 § 2 k.p.c. w związku z art. 47713 k.p.c., które ją konstruują.
W ocenie skarżącej nie ma wątpliwości, że organ rentowy przyjął, iż ubezpieczona jest objęta skutkami wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (K 2/12), ale postanowił wypłacić ubezpieczonej emeryturę tylko od dnia 22 listopada 2012 r. i w tym zakresie uznał odwołanie. Skarżąca w związku z tym podniosła, że takie stanowisko organu rentowego powinno zostać uznane jako częściowe uznanie odwołania. Sąd Najwyższy zważył co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.Uwzględniając, że o istotności zagadnienia, którego istnienie stanowi przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, powinien decydować brak jego stanowczego rozstrzygnięcia w dotychczasowym orzecznictwie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2010 r., II PK 66/10, niepubl.), należy dostrzec zaprezentowane w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego stanowisko potwierdzające niekolizyjność zastosowania art. 103a ustawy o emeryturach rentach z FUS wobec emerytów, którzy uzyskali prawo do emerytury przed dniem 8 stycznia 2009 r. z zasadą ochrony praw nabytych i zasadą zaufania obywateli do Państwa i stanowionego przez nie prawa (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2013 r., II UK 330/12; z dnia 25 kwietnia 2013 r., I UK 593/12 i z dnia 24 kwietnia 2013 r., II UK 299/12; z dnia 6 sierpnia 2013 r., II UK 4/13; z dnia 14 sierpnia 2013 r., III UK 117/12 i III UK 118/12 – niepublikowane).
Sąd Najwyższy rozważył, że skoro Trybunał Konstytucyjny uchylił art. 28 ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych tylko „w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy”, to poza zakresem przedmiotowym tego orzeczenia pozostają osoby, które nabyły prawo do emerytury przed dniem 8 stycznia 2009 r. i których prawo do emerytury podlegało zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury.
W tym kręgu pozostają osoby, które nabyły prawo do emerytury realizowane na podstawie art. 103 ust. 2a ustawy emerytalnej, obowiązującego od dnia 1 lipca 2000 r. na podstawie art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 9, poz. 118) do dnia 8 stycznia 2009 r. na podstawie art. 37 pkt 5 lit. b ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych (Dz.U. Nr 228, poz. 1507).Wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS obowiązuje w innym zakresie czasowym i w konsekwencji, podmiotowym.
Wątpliwość co do konstytucyjności zastosowania tego przepisu dotyczyła tych – i tylko tych – osób, które skutecznie nabyły i zrealizowały prawo do emerytury wówczas, gdy treścią ryzyka emerytalnego było wyłącznie osiągnięcie wieku emerytalnego i stażu ubezpieczeniowego, a realizacja świadczenia następowała niezależnie od dalszego zatrudnienia, a więc tych tylko osób, które nabyły prawo do emerytury w okresie od dnia 8 stycznia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2010 r. (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2013 r., II UK 330/12; z dnia 25 kwietnia 2013 r., I UK 593/12 i z dnia 24 kwietnia 2013 r., II UK 299/12 – niepublikowane).
Zastosowanie art. 103a stawy o emeryturach i rentach z FUS wobec wszystkich pozostałych emerytów, a więc tych, którzy uzyskali prawo do emerytury po dniu 1 stycznia 2011 r. i przed dniem 8 stycznia 2009 r., nie narusza wzorców konstytucyjnych zastosowanych przez Trybunał. W chwili nabycia przez tych ubezpieczonych prawa do emerytury nie mogło powstać po ich stronie przekonanie, że emerytura będzie im wypłacana bez rozwiązania stosunku pracy. Pozostanie w zatrudnieniu w chwili nabywania prawa do emerytury równało się z decyzją o zawieszeniu jej wypłaty.
W wyniku zmiany prawa przez powrót dawnej regulacji po dniu 1 stycznia 2011 r. nie ustanowiono nowej, lecz tylko przywrócono regułę, stosowaną w czasie nabycia przez nich prawa do emerytury, więc nie stanowiła ona o nadużyciu ich zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Co więcej, nieobowiązywanie przez pewien czas (od dnia 8 stycznia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2010 r.) wspomnianego warunku wypłaty emerytury mogło być dla nich tylko korzystne.Mając to na względzie, Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu (art. 3989 § 2 k.p.c.).