Supreme Court dismisses appeal as inadmissible for relying solely on evidence evaluation and fact-finding errors. The court ruled that cassation cannot challenge factual findings or evidence assessment. The appeal was rejected because it violated procedural rules prohibiting such arguments. The decision emphasizes the finality of lower court fact-finding in social security cases. The court denied legal aid costs due to the appeal's structural defects. This case clarifies the limits of cassation review under Polish civil procedure law.

Sygn. akt I UK 4/16 POSTANOWIENIE Dnia 20 października 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Frańczak w sprawie z odwołania L.C. ‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B.‎o prawo do emerytury,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 października 2016 r.,‎skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odrzuca skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek pełnomocnika z urzędu ubezpieczonego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w (…) wyrokiem z dnia 10 września 2015 r. oddalił apelację L. C. od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 23 grudnia 2014 r., którym oddalono odwołanie ubezpieczonego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 27 czerwca 2014 r., odmawiającej ubezpieczonemu prawa do emerytury, ponieważ nie wykazał on 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych.W wyrokach sądów meriti przyjęto, że do uznanego przez organ rentowy okresu 14 lat, 7 miesięcy i 12 dni należało doliczyć jedynie 2 lata, 7 miesięcy i 9 dni, co ostatecznie daje ubezpieczonemu 17 lat, 2 miesiące i 21 dni okresów składkowych i nieskładkowych.

Sądy obu instancji nie uwzględniły twierdzeń ubezpieczonego, że w okresie nauki w Technikum w B. w latach 1966-1969, w trakcie roku szkolnego pracował on stale, w wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie, w gospodarstwie rolnym rodziców, co umożliwiłoby zaliczenie tego okresu, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 887) do emerytalnego stażu pracy.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł ubezpieczony, zaskarżając wyrok w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.Skarga kasacyjna została oparta na podstawie naruszenia przepisów postępowania – art. 233 § 1 k.p.c. przez całkowicie dowolną oraz niezgodną z cytowanym przepisem ocenę materiału dowodowego w sprawie i uznanie, że praca skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców nie miała stałego charakteru w wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie, a jedynie formę doraźnej pomocy.Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został uzasadniony tym, że skarga „jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), ponieważ w toku postępowania apelacyjnego i podejmowanych czynności decyzyjnych związanych z wydaniem zaskarżonego orzeczenia nie została zrealizowana zarówno funkcja rozpoznawcza, jak i kontrolna tego sądu, których założenia i istota zostały wyjaśnione w uchwałach Sądu Najwyższego, mających moc zasad prawnych, z dnia 23 marca 1999 r., III CZP 59/98 (OSNC 1999 nr 7-8, poz. 124) i z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07 (OSNC 2008 nr 6, poz. 56)”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3983 § 1 k.p.c. skargę kasacyjną strona może oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. W konsekwencji Sąd Najwyższy rozpoznając skargę kasacyjną jest związany ustalonym stanem faktycznym sprawy, a związanie to wyklucza w szczególności badanie, czy Sąd drugiej instancji nie przekroczył granic swobodnej ich oceny.

Pomimo niepodania w art. 3983 § 3 k.p.c. przepisów postępowania, z którymi łączony jest zakaz włączania ich do podstawy skargi kasacyjnej, ugruntowane zostało w orzecznictwie zapatrywanie, że dotyczy on przepisów obejmujących reguły związane z ustaleniem stanu faktycznego i oceną dowodów, zawarte między innymi w art. 233 § 1 k.p.c., które podziela Sąd Najwyższy rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną.Zarzuty kierowane do powołanego wyżej art. 233 § 1 k.p.c. zmierzają bowiem wprost do podważenia stanu faktycznego ustalonego przez sąd drugiej instancji i będącego podstawą faktyczną rozstrzygnięcia (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 września 2005 r., III CSK 13/05, OSNC 2006 nr 4, poz. 76; z dnia 6 grudnia 2005 r., I CSK 65/05, LEX nr 1614932; z dnia 12 czerwca 2006 r., IV CSK 100/06, LEX nr 1101306; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2013 r., III CSK 74/12, LEX nr 1293778 oraz z dnia 13 grudnia 2012 r., III UK 17/12, LEX nr 1276227).

W art. 233 § 1 k.p.c. zostały uregulowane zasady oceny dowodów; w konsekwencji nie może on stanowić uzasadnionej podstawy skargi kasacyjnej z art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 2014 r., I PK 309/13, LEX nr 1494015 oraz z dnia 5 lutego 2014 r., V CSK 140/13, LEX nr 1458681).Odnosząc powyższe rozważania do przedstawionej skargi stwierdzić należy, że wbrew wyraźnemu zakazowi wynikającemu z treści art. 3983 § 3 k.p.c., skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na zarzutach dotyczących oceny dowodów oraz poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych.

Podniesienie w skardze zarzutów, o których mowa w art. 3983 § 3 k.p.c. oznacza, że skarga została oparta na podstawie, której ustawa nie przewiduje. Skoro zatem skarżący polemizuje jedynie z ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez Sądy obu instancji, to skarga kasacyjna jest niedopuszczalna a limine i podlega odrzuceniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2014 r., I CSK 368/13, LEX nr 1522069).Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną.

Sąd Najwyższy oddalił wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, ponieważ nie jest „udzieleniem pomocy prawnej” w rozumieniu § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) sporządzenie skargi, która zawiera braki konstrukcyjne i z tej przyczyny podlega odrzuceniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2014 r., V CNP 43/14, LEX nr 1551353 i powołane tam orzecznictwo).