Supreme Court dismissed work accident pension appeal, upholding free legal aid refusal and free evidence assessment.

Sygn. akt I UK 330/04

POSTANOWIENIE

Dnia 19 kwietnia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar

w sprawie z odwołania C. M.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B.

o rentę w związku z wypadkiem przy pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 kwietnia 2005 r.,

kasacji ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w B.

z dnia 25 sierpnia 2004 r., sygn. akt III AUa …/04,

1. odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania,

2. przyznaje adwokatowi K. Z.

- Kancelaria Adwokacka w B.

kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem kosztów nieopłaconej

pomocy prawnej świadczonej na rzecz wnioskodawcy z urzędu.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2004 r., III AUa …/04, Sąd Apelacyjny w B.

oddalił apelację wnioskodawcy C. M. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w B. w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń

Społecznych Oddziałowi w B. o rentę w związku z wypadkiem przy pracy, w pełni

podzielając

ustalenia

Sądu

pierwszej

instancji

poczynione

na

podstawie

przeprowadzonego postępowania dowodowego, w tym z opinii biegłych sądowych

z zakresu kardiologii, okulistyki i rehabilitacji w chorobach narządu ruchu wedle

których wnioskodawca jest całkowicie niezdolny do pracy od stycznia 2003 r.,

jednak bez związku czasowo - przyczynowego z wypadkiem przy pracy z 1976 r.

Sąd uznał, iż wnioskodawca uprawniony obecnie do renty z tytułu całkowitej

niezdolności do pracy z ogólnego stanu zdrowia, nie spełnia przesłanki określonej

w art. 6 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu

wypadków przy pracy i chorób zawodowych i nie jest niezdolny do pracy w związku

z wypadkiem przy pracy

Powyższy wyrok zaskarżył kasacją pełnomocnik wnioskodawcy i zarzucając

naruszenie prawa materialnego – art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

przepisów postępowania - art. 5 w związku z art. 117 § 1, art. 212 z związku z art.

379 pkt 5, art. 233 § 1, 328 § 2, art. 385 k.p.c., wniósł o jego uchylenie i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji oraz

zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.

Jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie kasacji wskazał iż „w

przedmiotowej

sprawie

zachodzi

pozbawienia

wnioskodawcy

nieważność

możliwości

postępowania

obrony swoich

wynikająca

z

praw poprzez nie

poinformowanie strony o możliwości złożenia wniosku o ustanowienie adwokata z

urzędu (..)”, „zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo przez nie

zamieszczenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku merytorycznej oceny

sprawdzającej ustalenia zawarte w opinii biegłych, przekroczenie granic swobodnej

oceny dowodów przez wydanie orzeczenia w oparciu o opinię (..)” oraz podał, iż

„zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo procesowe z przyczyn

wymienionych w kasacji, między innymi z powodu przekroczenia granic swobody

sędziowskiego osądu (..)”

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

W obowiązującym stanie prawnym, Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia

kasacji do rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne,

nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości

lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie ani nie zachodzi nieważność

postępowania, a ponadto gdy zaskarżone orzeczenie oczywiście nie narusza prawa

lub gdy kasacja jest oczywiście bezzasadna. W badanej sprawie żadna z

okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania - wbrew jej

odmiennym twierdzeniom - nie występuje. Nie można zasadnie powoływać się na

oczywiste

naruszenie

przepisów

postępowania,

wskazując

w

istocie,

że

postępowanie dowodowe powinno być uzupełnione. Według art. 5 k.p.c. sąd

powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy

prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać je

o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Ten ogólny przepis

postępowania nie może być samoistną podstawą kasacji opartej na zarzucie

naruszenia przepisów postępowania (art. 3931 pkt 2 k.p.c.) i wymaga konkretyzacji

przez wskazanie, które istotne przepisy postępowania zostały naruszone wskutek

zaniedbania przez sąd orzekający powinności określonej w tym przepisie i wywarły

istotny wpływ na wynik sprawy. Przebieg postępowania w rozpoznawanej sprawie

nie daje podstaw do czynienia zarzutu, iż Sąd Apelacyjny przepis ten naruszył. W

postanowieniu z dnia 30 czerwca 1999 r., II UKN 21/99 (OSNP 2000 nr 18 poz.

695) Sąd Najwyższy wskazał, iż art. 5 k.p.c. nakłada na sąd obowiązek udzielania

stronom występującym bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek

co do czynności procesowych oraz pouczania ich o skutkach prawnych tych

czynności i skutkach ich zaniedbań. Jak jednak wynika z jego sformułowania,

chodzi o "potrzebne wskazówki", czyli takie, bez których strona nie korzystająca z

pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika procesowego pozbawiona byłaby

wpływu na toczący się proces i nie mogła zrealizować swoich uprawnień. Gdy

chodzi o rozpoznawaną sprawę, to - wbrew zapatrywaniu skarżącego - nie istniała

w niej obiektywna potrzeba informowania wnioskodawcy o możliwości zgłoszenia

wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu. W kasacji nie można także zasadnie

powoływać się na oczywiste naruszenie przepisów postępowania, wskazując w

istocie, że postępowanie dowodowe powinno być uzupełnione, bądź odmiennie

ocenione, wskazując przy tym zarzut naruszenia przez Sąd art. 233 § 1 k.p.c. W

postanowieniu z dnia 17 października 2001 r., I PKN 157/01 (OSNAPiUS 2003 nr

18 poz. 437) Sąd Najwyższy przyjął, że oczywiste naruszenie prawa jako

przesłanka przyjęcia kasacji do rozpoznania (art. 393 § 2 k.p.c.) ma miejsce

wówczas, gdy popełniony przez sąd drugiej instancji błąd w wykładni lub

zastosowaniu prawa jest wyraźnie widoczny bez pogłębionej analizy wchodzących

w grę przepisów. Sytuacja taka nie istnieje w badanej sprawie, zaś twierdzenia, że

w sprawie doszło do oczywistego naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie można

podzielić. Według utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z art. 233 k.p.c. sąd ocenia

wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie

wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Granice swobodnej oceny

dowodów wyznaczają w szczególności: obowiązek wyprowadzenia przez sąd z

zebranego materiału dowodowego wniosków logicznie prawidłowych (zgodnych z

zasadami logicznego rozumowania), ramy proceduralne (ocena dowodów musi

respektować pewne warunki określone przez prawo procesowe, w szczególności

art. 227 – 234 k.p.c.), wreszcie poziom świadomości prawnej sędziego oraz

dominujące poglądy na sądowe stosowanie prawa. Swobodna ocena dowodów

dokonywana jest przez pryzmat własnych przekonań sądu, jego wiedzy i

posiadanego zasobu doświadczeń życiowych, ale powinna także uwzględniać

wymagania prawa procesowego oraz reguły logicznego myślenia, według których

sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy

jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i - ważąc ich moc

oraz wiarogodność - odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (por. wyrok z

10 czerwca 1999 r., II UKN 685/98, OSNAPiUS 2000, nr 17, poz. 655). Jako

utrwalony w judykaturze należy także uznać pogląd, że nie ma usprawiedliwionych

podstaw kasacja, oparta na ogólnikowym zarzucie naruszenia przez sąd art. 233

k.p.c. w sytuacji, gdy dokonane przez sąd ustalenia są niewadliwe i zgodne z

treścią zebranego materiału dowodowego (por. wyroki z dnia 14 i 18 lutego 1997 r.,

II UKN 77 i 89/96 – OSNAPiUS 1997 nr 21 poz. 426 i 427).

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 § 1 w

związku z art. 3937 § 1 k.p.c. odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania.

O kosztach orzeczono na podstawie § 13 ust. 2 i 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie (...) – Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.