Legislator Case Law & Legislation
I UK 245/15 AI generated

Supreme Court dismissed cassation for lack of obvious legal error regarding employment relationship existence.

Case Number I UK 245/15
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court rejected the cassation appeal filed by an insured woman against a social insurance fund decision denying her employment status. The appellant argued for a violation of procedural and substantive law, claiming the lower court incorrectly deemed her employment contract merely apparent. The court ruled that the cassation must demonstrate an obvious legal error prima facie without re-evaluating facts, which the appellant failed to do.

Legislator headnote

AI generated

Art. 3981 § 1, 2 k.p.c.; Art. 3989 § 1 k.p.c.: A cassation appeal is admissible only if it demonstrates an obvious legal error evident without further factual evaluation, and the Supreme Court dismissed the appeal as it lacked such qualification.

Keywords

AI generated
cassation appeal admissibility obvious legal error prima facie evidence employment relationship existence apparent contract doctrine social insurance status procedural requirements

Cited Legislation

AI generated
Art. 3981 § 1 k.p.c.
Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze szczególnym, co potwierdza treść art. 3981 § 1 i § 2 k.p.c., utrwalona judykatura oraz dominująca i reprezentatywna doktryna.
Art. 3981 § 2 k.p.c.
Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze szczególnym, co potwierdza treść art. 3981 § 1 i § 2 k.p.c., utrwalona judykatura oraz dominująca i reprezentatywna doktryna.
Art. 3989 § 1 k.p.c.
W tym zakresie Sąd Najwyższy uznał, że w skardze nie wykazano żadnej z przesłanek wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c.
Art. 3989 § 2 k.p.c.
294, z dnia 8 lipca 2009 r., I UK 43/09, LEX nr 529772 oraz z dnia 12 maja 2011 r., II UK 20/11, LEX nr 885004).W konsekwencji Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.
art. 22 § 1 k.p
naruszenia art. 22 § 1 k.p.
art. 65 § 2 k.c
naruszenia art. 65 § 2 k.c.
art. 300 k.p
w związku z art. 300 k.p.
art. 83 k.c
W szczególności, pozorność umowy o pracę (art. 83 k.c.
art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c
W tym zakresie Sąd Najwyższy uznał, że w skardze nie wykazano żadnej z przesłanek wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c.
art. 3989 § 1 k.p.c
W tym zakresie Sąd Najwyższy uznał, że w skardze nie wykazano żadnej z przesłanek wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004 nr 3, poz.
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2006 r., I UK 120/06
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2009 r., I UK 43/09
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 2011 r., II UK 20/11
I UK 120/06
Appeal dismissed; apparent employment contracts invalid when work is actually performed on civil cooperation basis.
I UK 43/09
Supreme Court dismissed appeal on false employment contract claim where worker was simultaneously employer and employee.
II UK 20/11
Supreme Court dismisses social security claim for a partner-manager in a two-person LLC due to lack of capital-labor union.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I UK 245/15 POSTANOWIENIE Dnia 24 września 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Myszka w sprawie z odwołania M. K. ‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Warszawie‎z udziałem zainteresowanego M. P. ‎o podleganie ubezpieczeniom społecznym,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 września 2015 r.,‎skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie‎z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt III AUa 1767/13, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2014 r. oddalił apelację wnioskodawczyni M. K. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 24 czerwca 2013 r., oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Warszawie z dnia 9 lutego 2012 r., stwierdzającej, że ubezpieczona nie podlega od dnia 6 lipca 2011 r. ubezpieczeniom społecznym pracowników z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek M. P..Od wskazanego wyżej prawomocnego wyroku ubezpieczona wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości na następujących podstawach:

1. naruszenia art. 22 § 1 k.p. przez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe niezastosowanie i błędnej interpretacji cech charakterystycznych dla stosunku pracy oraz przyjęcie, że w świetle poczynionych ustaleń faktycznych pomiędzy ubezpieczoną M. K. i zainteresowanym M. P. nie doszło do nawiązania stosunku pracy;

2. naruszenia art. 65 § 2 k.c. w związku z art. 300 k.p. przez niewłaściwe niezastosowanie i pominięcie istotnej reguły interpretacyjnej, z której wynika, iż przy dokonywaniu wykładni umowy należy badać przede wszystkim zgodny zamiar stron oraz cel umowy zawartej przez strony;

3. naruszenia art. 83 k.c. w związku z art. 300 k.p. przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na dokonaniu niewłaściwej subsumcji i przyjęciu, że ustalony stan faktyczny w sprawie podlegał normie wyrażonej w art. 83 k.c., a w dalszej konsekwencji na uznaniu umowy o pracę zawartej pomiędzy ubezpieczoną M. K. oraz zainteresowanym M. P. za zawartą jedynie dla pozoru;

4. naruszenia art. 8 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust 1, art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez niewłaściwe niezastosowanie oraz przyjęcie, że ubezpieczona M.K. nie posiada statusu pracownika i nie podlega pracowniczemu obowiązkowi ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, chorobowego i wypadkowego.Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca powołała art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., twierdząc, że Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty dopuścił się rażących uchybień materialnoprawnych podstaw zaskarżenia, przesądzając o nieistnieniu stosunku pracy pomiędzy ubezpieczoną a zainteresowanym „w oparciu o zdezaktualizowaną wykładnię pojęcia podporządkowania pracowniczego, w zupełności oderwaną od aktualnych stosunków społecznych, rozwoju techniki, organizacji pracy i teleinformatyki”.

W efekcie takiej wykładni, nieuwzględniającej potrzeby dostosowania pojęcia podporządkowania do współczesnych realiów stosunków społecznych pracy i stwierdzającej nieistnienie elementu podporządkowania jedynie z uwagi na udzielenie pracownikowi świadczącemu pracę w dziedzinie marketingu i promocji pewnego zakresu swobody w podejmowanych działaniach i niezajmowania przez niego rzeczywistego stanowiska kierowniczego, Sąd Apelacyjny zaniechał „w zupełności dalszych rozważań w przedmiocie istnienia pozostałych istotnych cech wyodrębniających stosunek pracy spośród innych prawnych stosunków zatrudnienia, a w dalszej kolejności całkowicie bezpodstawnie przyjął, że stosunek prawny zatrudnienia łączący skarżącą i zainteresowanego nie stanowi stosunku pracy”.

Już chociażby z tych względów skargę kasacyjną należy uznać za oczywiście uzasadnioną. Ponadto Sąd drugiej instancji całkowicie bezpodstawnie dokonał subsumpcji ustalonego stanu faktycznego przez przyjęcie, że łącząca skarżącą z zainteresowanym umowa o pracę była umową pozorną, podczas gdy strony faktycznie realizowały prawa i obowiązki wynikające z zawartej umowy, a łączący strony stosunek prawny wykazuje wszelkie cechy charakteryzujące stosunek pracy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze szczególnym, co potwierdza treść art. 3981 § 1 i § 2 k.p.c., utrwalona judykatura oraz dominująca i reprezentatywna doktryna. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a ponadto, gdy zachodzi nieważność postępowania lub gdy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Przytoczone przesłanki ustawowe stanowią obligatoryjne i konstrukcyjne wymagania podlegające ocenie we wstępnym stadium postępowania kasacyjnego (tzw. przedsądzie). W tym zakresie Sąd Najwyższy uznał, że w skardze nie wykazano żadnej z przesłanek wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. Powołując się na wniosek o oczywistym naruszeniu prawa skarżąca obowiązana była wykazać kwalifikowaną postać takiego zarzutu, polegającą na jego oczywistości widocznej prima facie i od razu przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej i bez potrzeby uzupełniania materiału dowodowego wymagającego kolejnej jego oceny prawnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004 nr 3, poz. 49).

Oznacza to, że pojęcie „oczywistego” naruszenia prawa należy do sfery obiektywnej i wymaga wykazania, że podniesione zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego były ewidentnie zasadne bez potrzeby dokonywania szczegółowej lub ponownej ich oceny prawnej w oparciu o ustalony materiał dowodowy. Tymczasem wniosek skargi w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne i to przy braku oparcia skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia przepisów prawa procesowego. Takiej kwalifikowanej wady zaskarżone orzeczenie nie zawierało, a twierdzenia skargi w istocie rzeczy zawierały gołosłowną i nieuzasadnioną polemikę z miarodajnymi dla Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi (art. 39813 § 2 k.p.c.), na podstawie których Sąd Apelacyjny doszedł do wniosku, że pomimo podpisania przez odwołującą i zainteresowanego w dniu 6 lipca 2011 r. umowy o pracę w rzeczywistości nie doszło pomiędzy nimi do nawiązania stosunku pracy.

W tej zaś sytuacji nie można było podzielić zarzutu, jakoby doszło do naruszenia materialnoprawnych podstaw zaskarżenia. W szczególności, pozorność umowy o pracę (art. 83 k.c. w związku z art. 300 k.p.) ma miejsce nie tylko wówczas, gdy pomimo formalnego zawarcia umowy o pracę praca nie jest świadczona, ale również wtedy, gdy jest wprawdzie świadczona, ale na innej podstawie niż umowa o pracę (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 5 października 2006 r., I UK 120/06, OSNP 2007 nr 19-20, poz. 294, z dnia 8 lipca 2009 r., I UK 43/09, LEX nr 529772 oraz z dnia 12 maja 2011 r., II UK 20/11, LEX nr 885004).W konsekwencji Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.